III SA/Wa 1066/16
WyrokWSA w Warszawie2017-04-20
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Agnieszka Olesińska, Katarzyna Owsiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ interpretacyjny (Minister Finansów) prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, uznając, że udzielenie odpowiedzi na pytania wnioskodawcy wymagałoby przeprowadzenia postępowania dowodowego, a nie jedynie wykładni przepisów?Ratio decidendi
Organ interpretacyjny nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego tylko dlatego, że udzielenie odpowiedzi na pytania wnioskodawcy wymaga analizy, czy określone przepisy (np. dotyczące cen transferowych lub wartości rynkowej) mają zastosowanie do przedstawionego stanu faktycznego. Instytucja interpretacji indywidualnej służy wyjaśnieniu wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego do konkretnego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, a nie ocenie, czy dane zdarzenie jest neutralne podatkowo lub czy stanowi transakcję w rozumieniu przepisów.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Ministra Finansów o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie objęcia udziałów w spółce kapitałowej niebędącej polskim rezydentem podatkowym w zamian za wkład pieniężny, gdy wartość rynkowa udziałów jest wyższa od ich wartości nominalnej. Wnioskodawca pytał m.in. o powstanie przychodu, moment rozpoznania dochodu, zastosowanie art. 19 ust. 1 zd. drugie Ustawy PIT oraz przepisy dotyczące cen transferowych (art. 25 i 25a Ustawy PIT). Minister odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że udzielenie odpowiedzi wymagałoby postępowania dowodowego. Skarżący wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2015 r. Zasądził od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz M. C. kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Olesińska, sędzia WSA Katarzyna Owsiak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] 2) zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz M. C. kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skarżący, M.C., wnioskiem z dnia 6 listopada 2015 r. zwrócił się do Ministra Finansów (Minister) z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, przedstawiając następujący stan faktyczny :
Skarżący jest polskim rezydentem podatkowym, zostanie udziałowcem w spółce kapitałowej niebędącej polskim rezydentem podatkowym (dalej: Spółka), na podstawie uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego. Udziały w Spółce Skarżący obejmie w zamian za wkład pieniężny odpowiadający wartości nominalnej udziałów, tj. Skarżący opłaci obejmowane udziały kwotą odpowiadającą wartości podniesionego kapitału zakładowego Spółki. Wartość rynkowa obejmowanych udziałów w Spółce będzie wyższa niż ich wartość nominalna z uwagi na fakt, że Spółka będzie posiadała majątek o wyższej wartości niż aktualna wysokość kapitału zakładowego Spółki na dzień wkładu. Wartość kapitału zakładowego Spółki, według stanu przed i po omawianym podwyższeniu, będzie niższa niż wartość rynkowa majątku Spółki. Udziały objęte przez Skarżącego, nie będą podlegały obowiązkowej wycenie, niemniej jednak, gdyby po przeprowadzeniu omawianego podwyższenia kapitału zakładowego dokonać takiej wyceny, to wartość nominalna takich udziałów byłaby niższa niż wartość rynkowa całego majątku Spółki, w części przypadającej na te udziały. Tym samym i wartość nominalna tych udziałów byłaby niższa od ich wartości rynkowej (gdyby całą wartość rynkową Spółki podzielić na ilość objętych przez Wnioskodawcę Udziałów). Analogicznie wyglądałaby sytuacja także innych udziałowców Spółki, w tym również udziałowców powiązanych ze Skarżącym jako że wartość nominalna posiadanych przez nich udziałów w Spółce - przed i po przystąpieniu Skarżącego - będzie niższa od wartości rynkowej takowych udziałów. Sytuacja Skarżącego nie będzie odbiegać tu od sytuacji innych wspólników Spółki gdyż wartość nominalna ich udziałów także jest niższa od wartości rynkowej tych udziałów (gdyby całą wartość rynkową Spółki podzielić na ilość posiadanych przez nich udziałów). W efekcie przystąpienia do Spółki Skarżący nabędzie mniejszościowy pakiet udziałów w Spółce.
W tak zakreślonym stanie faktycznym Skarżący zadał następujące pytania :
1. Czy objęcie przez Skarżącego udziałów w Spółce po wartości nominalnej, która z uwagi na wskazane w opisie zdarzenia przyszłego uwarunkowania, jest niższa niż wartość rynkowa obejmowanych udziałów spowoduje powstanie po stronie Skarżącego przychodu (dochodu) w momencie objęcia udziałów?
2. W którym momencie Skarżący rozpozna dochód związany z objętymi przez niego udziałami w Spółce tj. czy będzie to moment odpłatnego zbycia posiadanych przez Skarżącego udziałów?
3. Czy w przypadku objęcia przez Skarżącego udziałów w Spółce w zamian za wkład, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej będzie mógł zastosować art. 19 ust. 1 zdanie drugie w zw. z art. 19 ust. 3 i 4 Ustawy PIT?
4. Czy w związku z objęciem przez Skarżącego udziałów w Spółce będą miały zastosowanie do Skarżącego przepisy Ustawy PIT dotyczące tzw. cen transferowych, tj. art. 25 i art. 25a Ustawy o PIT, a w szczególności czy dla takiego zdarzenia należy sporządzić dokumentację podatkową (tzw. dokumentację cen transferowych), o której mowa w art. 25a ust. 1 Ustawy PIT?
Skarżący w zakresie pytania nr 1 wskazał, że w jego ocenie taka czynność nie spowoduje po jego stronie powstania przychodu i w związku z tym nie będzie on obowiązany do zapłaty podatku z tego tytułu. W odniesieniu do pytania nr 2 Skarżący wyjaśnił, że rozpozna dochód związany z udziałami w momencie ich zbycia.
Interpretacją indywidualną z dnia [...]grudnia 2015 r. Minister uznał stanowisko Skarżącego przedstawione we wniosku w zakresie pytań nr 1 i 2 za nieprawidłowe. Sądowi z urzędu znana jest okoliczność, że interpretacja ta uchylona została wyrokiem tutejszego sądu z dnia 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/WA 1125/16.
W zakresie pytania nr 3 Skarżący wskazał, że transakcja nabycia udziałów w zamian za wkład pieniężny nie podlega szacowaniu na podstawie art. 19 Ustawy P1T. W uzasadnieniu wyjaśnił, że celem wprowadzenia powyższej regulacji było ustalenie właściwej wysokości przychodu, tak by podatnicy nie zaniżali wartości zobowiązania podatkowego poprzez manipulowanie wartościami transakcji. Unormowanie to ta nie znajduje więc, w ocenie Skarżącego, zastosowania w przypadku zdarzenia prawnego, które nie skutkuje powstaniem zobowiązania podatkowego. W przypadku bowiem zdarzeń neutralnych podatkowo (takich jak wskazano w pytaniu nr 1 i nr 2, np. wniesienia wkładu pieniężnego do spółki kapitałowej) bez względu na wartość takiej transakcji, nie może dojść do zarówno zawyżenia, jak i do zaniżenia wartości zobowiązania podatkowego.
W odniesieniu do pytania 4 Skarżący wyjaśnił, że w przypadku objęcia przez niego udziałów w Spółce nie będą miały zastosowanie przepisy Ustawy PIT dotyczące tzw. cen transferowych, tj. art. 25 i art. 25a Ustawy PIT, a w szczególności nie będzie zobowiązany do sporządzenia dokumentacji podatkowej (tzw. dokumentację cen transferowych).
Uzasadniając własne stanowisko Skarżący wskazał, że w ramach objęcia udziałów nie dochodzi do transakcji w rozumieniu przepisów o cenach transferowych. Wyjaśnił, że przepisy Ustawy PIT nie definiują pojęcia transakcji". Zgodnie jednak z definicją zawartą w słowniku języka polskiego (Słownik Języka Polskiego, PWN. wydanie internetowe: www.sjp.pwn.pl) "transakcja" to "operacja handlowa dotycząca kupna lub sprzedaży towarów lub usług" bądź "umowa handlowa na kupno lub sprzedaż towarów lub usług: też: zawarcie takiej umowy".
Zdaniem Skarżącego, przepisy Ustawy PIT dotyczące cen transferowych odnoszą się do transakcji o charakterze handlowym oraz enumeratywnie wymienionych zdarzeń (zawarcie umowy spółki osobowej wspólnego przedsięwzięcia). Przepisy o cenach transferowych dotyczą zatem tylko i wyłącznie:
• zdarzeń będących następstwem działalności gospodarczej (podstawowej lub dodatkowej), w wyniku których generowane są przychody, oraz:
• umów spółek osobowych oraz wspólnego przedsięwzięcia lub umowy o podobnym charakterze.
Nie znajdą one zatem zastosowania do umów spółek kapitałowych, jak również objęcia udziałów w spółce kapitałowej. Są to bowiem zdarzenia o charakterze czysto restrukturyzacyjnym i jednorazowym, uregulowane szczególnymi przepisami prawa handlowego.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r., utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. wydanym na skutek zażalenia Skarżącego, Minister odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji w zakresie pytania 3 i 4.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał art. 165a § 1 w zw. z art. 14b § 1 i art. 14h Ordynacji podatkowej. Organ drugiej instancji w sentencji postanowienia przywołał art. 233 § 1 pkt 1, art. 239 i art 216 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej.
Z uzasadnienia postanowień organów obu instancji wynika, że przyczyną pozostawienia wniosku o interpretację bez rozpatrzenia było ustalenie, że udzielenie odpowiedzi na pytania Skarżącego wymagałoby oceny przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego, a nie przepisów prawa, wymagałoby to zatem wkroczenia w fazę postępowania dowodowego, które nie jest możliwe w ramach wydawania interpretacji indywidualnych na podstawie art. 14b § Ordynacji podatkowej.
Ocena, czy w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 19 ust. 1 zdanie drugie, art. 25 i art. 25a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do przychodu z tytułu objęcia udziałów w spółce po wartości nominalnej niższej od wartości rynkowej w zamian za wkład pieniężny wymaga, w ocenie organów obu instancji, przeprowadzenia postępowania dowodowego. Natomiast postępowanie o wydanie interpretacji ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego do określonego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). W postępowaniu tym organ nie prowadzi postępowania dowodowego ogranicza się do dokonania subsumcji przedstawionego przez stronę stanu faktycznego pod określony przepis prawa podatkowego i wyjaśnienia przyczyn, dla których w określonym stanie faktycznym dany przepis ma zastosowanie.
W ocenie Ministra, wskazane przez Skarżącego w sformułowanych we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej zapytaniach oraz własnym stanowisku - art. 25, art. 25a oraz art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w kontekście możliwości zastosowania ich do przychodów z tytułu objęcia udziałów w spółce po wartości nominalnej niższej od wartości rynkowej w zamian za wkład pieniężny - to klasyczny przypadek przepisów, które mogą być stosowane (interpretowane) jedynie w postępowaniu podatkowym lub kontrolnym, a nie interpretacyjnym bowiem dla ich bytu mają znaczenie szczegóły danego stanu faktycznego/ zdarzenia przyszłego. Nie jest możliwe, aby w trybie interpretacji przepisów prawa podatkowego rozstrzygać o tym, czy art. 19 i art. 25 i art. 25a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mają zastosowanie do przychodów z tytułu objęcia udziałów w spółce po wartości nominalnej niższej od wartości rynkowej w zamian za wkład pieniężny. Takiej okoliczności nie można przesądzić w drodze interpretacji przepisów prawa podatkowego.
W ramach postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej organ nie dysponuje instrumentami prawnymi, które pozwoliłyby na - wymaganą dla rozstrzygnięcia problemowego zagadnienia - analizę i ocenę, czy w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 25, art. 25a oraz art. 19 ust. 1 zdanie drugie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący złożył do tutejszego sądu skargę, zarzucając postanowieniu Ministra naruszenie :
1. art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej w zw. art. 14h tejże ustawy mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji spełnienia przez wniosek wszystkich wymogów wskazanych w przepisie art. 14b Ordynacji podatkowej,
2. art. 14a Ordynacji podatkowej w zw. z art. 120 Ordynacji mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezastosowanie tego przepisu i działanie przez organ nie na podstawie przepisów prawa. Organ stwierdził bowiem bez wyraźnej podstawy prawnej, że wskazane przez Skarżącego , we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, przepisy nie mogą być objaśniane w postępowaniu interpretacyjnym,
3. art. 14a Ordynacji podatkowej mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, czego skutkiem jest niewydanie interpretacji indywidualnej w sytuacji, gdy w analogicznym stanie faktycznym organy podatkowe wydawały interpretacje indywidualne prawa podatkowego, co w konsekwencji prowadzi do rażącego naruszenia obowiązku dążenia do zapewnienia jednolitego stosowania przepisów prawa podatkowego,
4. art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 14b § 3 tejże ustawy mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji i w efekcie niewydanie interpretacji indywidualnej, pomimo iż wszelkie przesłanki formalne i merytoryczne wniosku, wymagane przez te przepisy zostały spełnione,
5. art. 14b § 5 Ordynacji podatkowej oraz art. 165a § 1 tejże ustawy mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, w wyniku którego odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej mimo braku przesłanek, które stanowią podstawę do odmowy wydania interpretacji indywidualnej,
6. przepisu art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych polegające na odmowie wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego podczas gdy w analogicznych opisach zdarzeń przyszłych w innych wnioskach Minister stwierdzał prawidłowość stanowiska podatników i wydawał indywidualne interpretacje, co narusza zasadę zaufania do organów podatkowych,
7. przepisu art. 125 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez wskazanie, iż określony przez Skarżącego zakres analizy prawnopodatkowej wykracza poza uprawnienia przysługujące i w efekcie odmowę wydania interpretacji indywidualnej.
Z uwagi na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, co następuje :
Skarga jest zasadna, zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 15 grudnia 2015 r. naruszają przepisy postępowania, to jest art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu.
Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – powoływana dalej jako "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Treść powyższego przepisu upoważniała zatem sąd do rozpoznania niniejszej sprawy w postępowaniu uproszczonym.
W ocenie sądu, stanowisko wyrażone przez Ministra w postanowieniach z [...] grudnia 2015 r. i 21 stycznia 2016 r. jest następstwem przyjęcia, iż Skarżący żąda odpowiedzi na pytania, czy w przedstawionym przez niego stanie faktycznym możliwe jest uznanie, że cena objęcia przez niego udziałów bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od wartości rynkowej tychże udziałów, ewentualnie czy warunki na jakich Skarżący obejmuje udziały w podwyższonym kapitale zakładowym to warunki odbiegające od warunków, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty.
Gdyby taki był sens pytania Skarżącego, wówczas stanowisko Ministra należałoby uznać za uzasadnione. W takiej bowiem sytuacji, udzielenie odpowiedzi na postanowione przez Skarżącego pytania wymagałoby przeprowadzenia postępowania dowodowego, do czego brak jest podstaw w ramach postępowania o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
Jednak analiza wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, jak również zażalenia oraz skargi wskazuje, że intencją Skarżącego nie było uzyskanie odpowiedzi na pytanie, czy - w pewnym uproszczeniu – opisany przez niego mechanizm objęcia udziałów może być uznany za czynność dokonaną na warunkach odbiegających od wartości rynkowej – ale czy w ogóle do tego typu czynności jak objęcie udziałów w kapitale zakładowym spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zastosowanie znajdą przepisy art. 19 ust. 1, art. 25 i art. 25 a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. (Dz. U. z 2016, poz. 2032, dalej : "ustawa").
Skarżący we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wskazał wprost, że w jego ocenie art. 19 ust. 1 ustawy ma na celu zapobieżenie sytuacji w której podatnicy dążą do zaniżenia wysokości zobowiązania podatkowego poprzez manipulowanie wartościami transakcji i wyjaśnił, że oznacza to w jego ocenie, iż w przypadku czynności neutralnych podatkowo przepis ten nie ma zastosowania.
Przedstawiając własne stanowisko co do pytania 4 (dotyczącego art. 25 i 25a ustawy), Skarżący wyjaśnił, że dotyczą one transakcji, tymczasem planowane przez niego objęcie udziałów nie jest transakcją w rozumieniu przepisów o cenach transferowych.
Również w zażaleniu Skarżący wskazał, że nie żądał wydania interpretacji w ramach której Minister miałby wypowiedzieć się co do wyników prowadzonych ewentualnie w przyszłości postępowań kontrolnych czy podatkowych, nie wniósł w szczególności o potwierdzenie możliwości zastosowania interpretowanych przepisów przez organy podatkowe oraz organy kontroli skarbowej w przyszłości w związku z objęciem udziałów w spółce po wartości nominalnej niższej od wartości rynkowej w zamian za wkład pieniężny. Podkreślił, że nie wnosił również o ocenę jak na gruncie konkretnego postępowania organy podatkowe i organy kontroli skarbowej mają interpretować art. 19, art. 25 i art. 25a ustawy. Stanowisko to podtrzymane zostało również w skardze do tutejszego sądu.
W świetle powyższego, w ocenie sądu rozpoznającego sprawę, brak jest podstaw do przyjęcia, że zachodzi – jak wyjaśniał Minister – inna przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania. Skarżący we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej przedstawił określone zdarzenie przyszłe, zadał pytania, czy do przedstawionego przez niego zdarzenia przyszłego znajdą zastosowanie wskazane przepisy prawa podatkowego a następnie przedstawił własne stanowisko wyjaśniając, że w jego ocenie przepisy te nie znajdą zastosowania, bowiem opisane przez niego zdarzenie przyszłe jest neutralne podatkowo, co wyłącza zastosowanie art. 19 ust. 1 ustawy, jak również nie stanowi transakcji w rozumieniu art. 25 i 25a ustawy. Skarżący wnosił zatem o wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania wskazanych przez niego przepisów prawa podatkowego do określonego przez niego zdarzenia przyszłego.
W ocenie sądu, powyższe obligowało organ do udzielenia odpowiedzi, czy rzeczywiście, czynność objęcia udziałów jest neutralna podatkowa a co za tym idzie, czy nie znajduje do niej zastosowania art. 19 ust. 1 ustawy jak również do przedstawienia swojego stanowiska co do tego, czy czynność objęcia udziałów może być uznana za transakcję w rozumieniu art. 25 i 25a ustawy.
Sąd rozpoznający sprawę wskazuje w tym miejscu, że w pełni podziela i przyjmuje za własne stanowisko wyrażone w przywołanym przez Skarżącego wyroku tutejszego sądu z dnia 25 września 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 3889/14.
W uzasadnieniu powyższego wyroku wskazano, że istotą interpretacji indywidualnej jest rozstrzygnięcie, czy wnioskodawca prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe. Ocena stanowiska wnioskodawcy, a w konsekwencji - wydanie interpretacji indywidualnej, są możliwe wyłącznie wówczas, gdy kwestia stanowiąca przedmiot jego wątpliwości jest regulowana przepisami prawa podatkowego. Zainteresowanym w przedmiocie interpretacji indywidualnej jest podmiot, który zwraca się o wydanie interpretacji indywidualnej w celu prawidłowej, tj. zgodnej z obowiązującymi przepisami, realizacji swoich praw i obowiązków w sferze prawa podatkowego, wyjaśnienia lub ułożenia swoich interesów w sferze prawa podatkowego. Tak więc, do uzyskania interpretacji indywidualnej legitymowany jest podmiot, dla którego określony stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe może rodzić konsekwencje w sferze stosunków prawnopodatkowych. Instytucja interpretacji indywidualnych gwarantuje ochronę prawną wnioskodawcom, którzy zastosowali się do ich treści, a jej zakres regulują przepisy art. 14k - 14n O.p.
Stosownie do art. 165a § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej organ interpretacyjny wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji indywidualnej, gdy wniosek o jej wydanie został wniesiony przez osobę niebędącą zainteresowaną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie tej sprawie nie może być wszczęte. W doktrynie podkreśla się, że art. 165 a Ordynacji podatkowej nie należy interpretować rozszerzająco. Taka wykładnia stanowiłaby skuteczny środek dla organów podatkowych ograniczający merytoryczne rozpatrywanie wniosków i oznaczałoby to ograniczenie prawa do procesu i w konsekwencji prowadziło do wykluczenia merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Zauważyć należy, że z przepisów Ordynacji podatkowej w oczywisty sposób wynika, że z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej może wystąpić wyłącznie osoba zainteresowana w sprawie. Zainteresowanym w rozumieniu art. 14b § 1 ustawy Ordynacji podatkowej jest ten, kto zwraca się o wydanie interpretacji w celu prawidłowej, tj. zgodnej z obowiązującymi przepisami, realizacji swoich praw i obowiązków w sferze prawa podatkowego, wyjaśnienia lub ułożenia swoich interesów w sferze prawa podatkowego. Dla uzyskania statusu zainteresowanego konieczne jest, aby wnioskodawca wykazał interes prawny w wydaniu interpretacji tj. wykazał, że rozstrzygnięcie w danej sprawie będzie miało wpływ na jego obowiązek podatkowy lub zobowiązanie podatkowe.
Ze sposobu ukształtowania instytucji interpretacji indywidualnych, wysnuć należy wniosek, że pojęcie osoby zainteresowanej należy rozpatrywać przede wszystkim przez pryzmat kwestii prawnej poddanej do rozważenia organom podatkowym. Kwestia ta przesądza o możliwości skorzystania z udzielonej interpretacji. Wniosek może złożyć tylko taka osoba, która po wydaniu interpretacji może skorzystać z gwarancji, że zastosowanie się do uzyskanej interpretacji nie może jej szkodzić.
Nie może w tym zakresie budzić wątpliwości, że Skarżący w tym celu składa wniosek, aby poznać ciążące na nim przyszłe obowiązki podatkowe jeśli zrealizuje swoje konkretne planowane działania.
Obowiązki te wynikają z przepisów ustawy, które Skarżący we wniosku wskazał. Nie można mieć żadnych wątpliwości, że powołane przez Skarżącego przepisy art. 19 ust. 1, art. 25 oraz art. 25a ustawy są przepisami prawa podatkowego. Uwzględniając powyższe obowiązkiem organu podatkowego było udzielenie interpretacji indywidualnej. Skarżący bowiem domagał się interpretacji przepisu prawa podatkowego w kontekście ściśle wskazanego stanu faktycznego.
Podkreślić raz jeszcze należy, że przedmiotem zapytania Skarżącego na gruncie przepisu art. 25 oraz 25a ustawy była wykładnia pojęcia "transakcji". Skarżący wnosił o potwierdzenie stanowiska, zgodnie z którym mianem "transakcji" nie można określić czynności prawnej, jaką jest objęcie udziałów spółki kapitałowej jak również o potwierdzenie, że w kontekście działań polegających na objęciu udziałów nie można mówić o pojęciu "ceny", a właśnie takie pojęcie pojawia się w przepisie art. 19 ust. 1 ustawy. Zdaniem Sądu tego rodzaju zagadnienia mieszczą się w zakresie przedmiotowym interpretacji.
Zatem całkowicie sprzeczne z funkcją gwarancyjną i informacyjną indywidualnej interpretacji jest postępowanie Ministra odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia interpretacji z wniosku Skarżącej. Przypomnieć także należy, że funkcja gwarancyjna interpretacji przepisów prawa podatkowego, do której odwołuje się Minister w zaskarżonym postanowieniu jest w każdym przypadku uzależniona od tego, czy opis okoliczności faktycznych wskazany przez wnioskodawcę znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. To zatem sam wnioskodawca ponosi ryzyko wadliwego, czy też nie dość precyzyjnego sformułowania wniosku. Ponosi również ryzyko tego, że w stanie faktycznym pominie okoliczności, które ostatecznie mogą okazać się decydujące dla jego odpowiedzialności podatkowej. Tym samym prawidłowe przedstawienie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) we wniosku o wydanie pisemnej interpretacji leży zawsze w interesie wnioskodawcy, bowiem w przypadkach, gdy opis przedstawiony we wniosku nie będzie pokrywał się z rzeczywistym stanem rzeczy, to wnioskodawca nie będzie mógł skorzystać z ochrony, jaką daje interpretacja indywidualna.
W ponownym postępowaniu organ, uwzględniając stanowisko wynikające z niniejszego wyroku, rozpozna merytorycznie wniosek Skarżącego tzn. wyda interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego.
Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. i art. 120 w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.sa. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] grudnia 2015 r. Podstawą orzeczenia o kosztach był art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło