III SA/Wa 1088/19

WyrokWSA w Warszawie2019-12-06

Skład orzekający: Elżbieta Olechniewicz, Anna Zaorska, Włodzimierz Gurba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania może być uwzględniony, jeśli strona uprawdopodobniła jedynie nieprawidłowości w doręczeniu decyzji, a nie brak winy w uchybieniu terminu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Zarzuty dotyczące nieprawidłowości w doręczeniu decyzji nie mogą stanowić podstawy do przywrócenia terminu, gdyż kwestia ta wykracza poza zakres postępowania w sprawie przywrócenia terminu. Strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, miała świadomość zakończenia kontroli podatkowej i powinna zadbać o odbiór korespondencji, co nie miało miejsca.
Stan faktyczny
Spółka złożyła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Pełnomocnik Spółki argumentował, że nie miał wiedzy o wydaniu decyzji, ponieważ korespondencja nie trafiała do Spółki ani do jego kancelarii, a organ pominął go w postępowaniu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił przywrócenia terminu, uznając, że Spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie DIAS.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Anna Zaorska (sprawozdawca), sędzia WSA Włodzimierz Gurba, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi C. sp. z o.o. w likwidacji na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę 1. W dniu [...] sierpnia 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej: "NUS") wydał decyzję dotyczącą rozliczeń C. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. (dalej: "Spółka", "Skarżąca") w podatku od towarów i usług za miesiące od września 2015 r. do stycznia 2016 r. Powyższa decyzja została uznana za doręczoną Spółce w dniu 6 września 2018 r., w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r. poz. 800, ze zm. dalej: "O.p."). 2. W dniu 14 grudnia 2018 r. Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, nadała w polskiej placówce pocztowej odwołanie od decyzji NUS. Jednocześnie z odwołaniem pełnomocnik złożył wniosek z 14 grudnia 2018 r., w którym zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik Skarżącej wskazał dotychczasowy przebieg postępowania przed NUS (kontroli podatkowej, a następnie postępowania podatkowego) zaznaczając, że występował jako pełnomocnik przed NUS na etapie kontroli podatkowej, na podstawie udzielonego na formularzu PPS-1 pełnomocnictwa szczególnego z dnia 29 sierpnia 2017 r. W dniu 18 stycznia 2018 r. pełnomocnikowi został doręczony protokół kontroli podatkowej, w dniu 6 lutego 2018 r. wpłynęły do NUS zastrzeżenia do protokołu złożone przez pełnomocnika, a następnie pismem z dnia 12 lutego 2018 r. pełnomocnik Skarżącej został zawiadomiony o sposobie załatwienia wniesionych zastrzeżeń. Jednakże dopiero w wyniku zapoznania się z aktami sprawy, tj. w dniu 7 grudnia 2018 r. pełnomocnik powziął informację o zakończonym już postępowaniu. Pełnomocnik wskazał, że postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. NUS wszczął postępowanie podatkowe w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2015 r. oraz styczeń 2016 r. Postępowanie zostało wszczęte w trybie art. 150 O.p., w dniu 20 czerwca 2018 r. Ponadto 12 lipca 2018 r. wysłano do Spółki postanowienie o włączeniu materiału dowodowego, a pismem z 16 lipca 2018 r. postanowienie o wyznaczeniu na podstawie art. 200 O.p. 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Jak zaznaczył pełnomocnik Skarżącej, Spółka już na etapie kontroli reprezentowana była przez pełnomocnika, a z zakresu udzielonego pełnomocnictwa wynikało, że obejmuje ono czynności nie tylko związane stricte z kontrolą podatkową. Mimo takiej wiedzy NUS nie wystąpił do pełnomocnika Spółki z pytaniem, czy nadal reprezentuje podmiot w postępowaniu podatkowym, tylko dążył do zakończenia postępowania, w obawie przed formalnym zgłoszeniem się pełnomocnika do sprawy. Jak twierdził pełnomocnik Spółki, w przedmiotowej sprawie został zupełnie pominięty, podczas, gdy NUS winien wykazać wolę i zapytać pełnomocnika, czy uczestniczy w prowadzonym przez niego postępowaniu podatkowym. Pełnomocnik Spółki argumentował również, że siedziba Spółki znajduje się w "biurze wirtualnym" w [...]. Korespondencja winna zatem trafiać pod ten adres, a Spółka powinna być o tym fakcie powiadomiona. Natomiast korespondencja kierowana przez organ podatkowy nigdy nie trafiła do Spółki. Z informacji otrzymanych od pracownika "biura wirtualnego" wynika, że jego przedstawiciele nie otrzymali takiej korespondencji. Jako załączniki do wniosku, poza odwołaniem, wskazano: umowę z "biurem wirtualnym" i informacje od pracownika "biura wirtualnego". W istocie jednak dokumenty te nie zostały załączone do wniosku. 3. Postanowieniem z [...] lutego 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS"), działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Wyrokiem z 6 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 1087/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie DIAS w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. 4. Postanowieniem z [...] lutego 2019 r. DIAS, działając na podstawie art. 162 O.p., odmówił Skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji NUS z [...] sierpnia 2018 r. W ocenie DIAS, w sprawie nie został spełniony warunek przewidziany w art. 162 § 1 O.p., tj. uprawdopodobnienie braku zawinienia w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Zdaniem DIAS, Skarżąca nie wskazała okoliczności uprawdopodobniających brak winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania, a jedynie powołała się na – jej zdaniem – popełnione przez NUS uchybienia w doręczeniu decyzji z [...] sierpnia 2018 r. Argumentacja wniosku sprowadza się do stwierdzenia, że wiedzę o wydaniu przedmiotowej decyzji Spółka uzyskała dopiero w dniu 7 grudnia 2018 r. (w dniu, w którym pełnomocnik substytucyjny zapoznał się z aktami sprawy) oraz że NUS instancji nie wykazał "woli" i nie wystąpił do pełnomocnika, który reprezentował Spółkę w toku kontroli podatkowej, czy nadal reprezentuje Spółkę w postępowaniu podatkowym. W ocenie DIAS, pełnomocnik Spółki nie wykazał natomiast, że istniała konkretna, niemożliwa do usunięcia i przewidzenia przeszkoda do wniesienia odwołania w terminie, która uprawdopodobniłaby brak winy w jego uchybieniu. Zdaniem DIAS, z pełnomocnictwa szczególnego udzielonego przez likwidatora Spółki na formularzu PPS-1 z dnia 29 sierpnia 2017 r. (tom 1. karty 113-114) wynika, że M.P. reprezentował Spółkę w toku prowadzonej kontroli podatkowej. Kontrola zakończyła się protokołem, doręczonym pełnomocnikowi w dniu 18 stycznia 2018 r. NUS uwzględniając ustalenia kontroli postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. wszczął wobec Spółki postępowanie podatkowe w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za okresy od września 2015 r. do stycznia 2016 r. Przesyłka została dwukrotnie awizowana (odpowiednio w dniu 6 czerwca 2018 r. oraz 14 czerwca 2018 r.) i zwrócona do organu w dniu 29 czerwca 2018 r. (ze skutkiem doręczenia w dniu 20 czerwca 2018 r.). Podobnie następne postanowienia kierowane do Spółki na adres jej siedziby: ul. [...], po dwukrotnym awizowaniu, wróciły do organu jako niepodjęte w terminie. Również decyzja NUS z [...] sierpnia 2018 r. została dwukrotnie awizowana i zwrócona do NUS w dniu 13 września 2018 r. z adnotacją, "zwrot nie podjęto w terminie", zatem uznano ją za skutecznie doręczoną w dniu 6 września 2018 r. Zdaniem DIAS, zarówno Spółka, jak i jej pełnomocnik występujący w toku kontroli podatkowej, mieli pełną wiedzę o zakończeniu tejże kontroli oraz o stanowisku organu, zawartym w piśmie z 12 lutego 2018 r., będącym zawiadomieniem o sposobie załatwienia złożonych przez pełnomocnika zastrzeżeń do protokołu kontroli. Mając natomiast świadomość stwierdzonych nieprawidłowości Spółka winna również uwzględnić, że organ podatkowy w następnej kolejności będzie dążył do wszczęcia postępowania podatkowego i wydania decyzji kończącej to postępowanie. Zatem Spółka winna zadbać o odbiór kierowanej do niej korespondencji. Jak wskazał DIAS zdziwienie budzi bierność Spółki i profesjonalnego pełnomocnika (umocowanego do reprezentowania w toku kontroli), w okresie od 14 lutego 2018 r. (data doręczenia zawiadomienia o sposobie załatwienia zastrzeżeń do protokołu kontroli podatkowej) do dnia 7 grudnia 2018 r. (data zapoznania się przez pełnomocnika substytucyjnego z aktami sprawy), podczas gdy zawodowy pełnomocnik powinien był wiedzieć, że skutkiem dokonanych w toku kontroli ustaleń będzie wszczęcie postępowania podatkowego. Ponadto również dopiero w tym dniu, tj. 7 grudnia 2018 r. zostało złożone do akt postępowania podatkowego, pełnomocnictwo szczególne uprawniające pełnomocnika do reprezentowania Spółki w postępowaniu podatkowym. W ocenie DIAS, podatnik należycie dbający o swoje interesy powinien przewidzieć, że skoro toczy się wobec niego kontrola podatkowa przed NUS, to może otrzymać korespondencję, która będzie wymagała jego aktywności, czego w przedmiotowym postępowaniu zabrakło. Podniesione przez pełnomocnika argumenty, że w przedmiotowej sprawie zupełnie został pominięty, podczas gdy organ winien wykazać wolę i zapytać pełnomocnika, czy uczestniczy w prowadzonym przez niego postępowaniu podatkowym nie zasługują, w ocenie DIAS, na uwzględnienie. Organ odwoławczy skonstatował, że NUS zasadnie przyjął, że pełnomocnictwo, które wpłynęło do NUS w dniu 26 września 2017 r. w toku kontroli podatkowej nie uprawniało pełnomocnika do występowania również w postępowaniu podatkowym. Pełnomocnictwo takie zostało bowiem złożone do akt dopiero w dniu 7 grudnia 2018 r., chociaż było datowane na dzień 29 sierpnia 2017 r. W odniesieniu do podnoszonych we wniosku kwestii związanych z ewentualnymi nieprawidłowościami w doręczaniu korespondencji na adres Spółki, DIAS stwierdził, że nie znajdują one potwierdzenia w aktach sprawy. Natomiast powołane przez pełnomocnika informacje, które miał otrzymać z "biura wirtualnego", że przedstawiciele biura nie otrzymywali korespondencji dla Spółki, nie zostały do wniosku załączone, a argumentacja w tym zakresie nie została w jakikolwiek sposób uprawdopodobniona. Z tych względów w rozpatrywanej sprawie nie można, zdaniem DIAS uznać, by Spółka uczyniła zadość wymaganiom staranności i ostrożności w prowadzeniu swych spraw. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się bowiem z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zatem, od strony postępowania można oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw i w tym kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu z art. 162 O.p. 5. Nie zgadzając się z ww. postanowieniem Skarżąca złożyła skargę do sądu administracyjnego, w której wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie - art. 162 § 1 i 2 O.p., zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, poprzez jego nieuwzględnienie, mimo wykazania braku winy; - art. 120 i 121 §1 O.p., zgodnie z którymi organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa oraz postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Skarżąca argumentowała, że decyzja NUS została doręczona z pominięciem pełnomocnika, którym złożył do akt kontroli pełnomocnictwo o zakresie znacznie szerszym niż tylko kontrola podatkowa. NUS nie zapytał natomiast pełnomocnika, czy uczestniczy on również w prowadzonym postępowaniu podatkowym i czy nadal reprezentuje Skarżącą. Ponadto wskazano, że korespondencja kierowana przez organ podatkowy nigdy nie trafiła do Spółki. Jej siedziba znajduje się w "biurze wirtualnym", natomiast z informacji otrzymanych od "biura wirtualnego" wynika, że jej przedstawiciele nie otrzymali korespondencji kierowanej do Skarżącej. 5. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 6.1. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. 6.2. Skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. 6.3. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddane zostało postanowienie DIAS z [...] lutego 2019 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji NUS z [...] sierpnia 2018 r. 6.4. Podkreślić w tym miejscu należy, że tutejszy Sąd wyrokiem z 6 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 1087/19 oddalił skargę Skarżącej na postanowienie DIAS z [...] lutego 2019 r. stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, podzielając w tym zakresie stanowisko organu podatkowego. Mając powyższe na uwadze trzeba pamiętać, że warunkiem złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest jego uchybienie. Wniosek w tym zakresie, złożony mimo braku uchybienia terminowi, byłby niedopuszczalny. 6.5. Podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 162 § 1 i § 2 O.p. Zgodnie z art. 162 § 1 i § 2 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Z przepisów tych wynikają cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić kumulatywnie. Po pierwsze, zainteresowany musi uprawdopodobnić brak jego winy w uchybieniu terminu; musi więc uwiarygodnić, że nie dotrzymał terminu bez własnej winy. Po drugie, zainteresowany musi złożyć do właściwego organu wniosek o przywrócenie uchybionego terminu. Po trzecie, wniosek ten musi być wniesiony z zachowaniem zawitego (nieprzywracalnego) terminu wynoszącego 7 dni, licząc od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Po czwarte, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona jest zobowiązana dokonać czynności, dla której termin ten był ustanowiony, np. złożyć odwołanie. 6.6. W rozpoznawanej sprawie sporne jest uprawdopodobnienie przez Skarżącą braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Zauważyć w tym miejscu należy, że przepis art. 162 § 1 O.p. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. To zaś oznacza, że jakiekolwiek niedbalstwo wnioskującego, każdy – nawet najlżejszy – stopień jego zawinienia w uchybieniu terminu dyskwalifikuje możliwość zastosowania wobec niego przedmiotowej instytucji. Kryterium braku winy jako przesłanka wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym przeszkody powodujące uchybienie terminu muszą mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego. Przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd, że przywrócenie terminu jest niemożliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci – niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy). Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 14 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 695/07). Należy także podkreślić, że z treści art. 162 § 1 O.p. wynika dla wnioskodawcy obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. To zainteresowany posiada bowiem najpełniejszą wiedzę o przyczynach takiego uchybienia i powinien je przejrzyście i wiarygodnie przedstawić. Obowiązkiem organu jest natomiast dokonanie oceny przedstawionej argumentacji w oparciu o obiektywne przesłanki (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1289/10). Organ orzekający nie jest natomiast upoważniony w świetle powołanych przepisów do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczności uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Z treści samego przepisu art. 162 § 1 O.p. wynika, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2002 r., V SA 2320/01). 6.7. Pełnomocnik Skarżącej we wniosku o przywrócenie terminu argumentował przede wszystkim, że decyzja NUS została skierowana bezpośrednio do Spółki, z pominięciem profesjonalnego pełnomocnika. Ponadto wskazywał, że przedstawiciele "biura wirtualnego", w którym mieści się siedziba Spółki nie otrzymali korespondencji kierowanej do Skarżącej. Z powyższego wynika, że Skarżąca braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania dopatruje się w tym, że w jej ocenie, decyzja NUS, a także wcześniejsza korespondencja w toku postępowania podatkowego została niewłaściwie skierowana bezpośrednio do Spółki, a niezależnie od powyższego w istocie korespondencja ta nie dotarła do "biura wirtualnego", bowiem jego przedstawiciele nie poinformowali Spółki o przesyłkach. W konsekwencji Skarżąca nie miała wiedzy wydaniu decyzji przez NUS w dnu [...] sierpnia 2018 r. Odnosząc się do powyższego zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że uchybienie terminu należy wiązać z okolicznościami innymi niż nieprawidłowości w doręczeniu decyzji. Te ostatnie bowiem mogą być podnoszone w ramach skargi na postanowienie o uchybieniu terminu (art. 228 § 1 pkt 2 O.p.), którego prawidłowość zależy od stwierdzenia, czy decyzja weszła do obrotu poprzez doręczenie jej w sposób przewidziany w przepisach O.p. (zob. np. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2005 r., sygn. akt FSK 2587/04 z tezą: Nieskuteczne doręczenie decyzji nie może stanowić podstawy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wniosek o przywrócenie terminu opiera się na założeniu, że decyzja, od której wniesiono odwołanie została skutecznie doręczona i że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony, czy z dnia 28 lutego 2019 r., sygn. akt I FSK 475/17, w którym podkreślono, że nie stanowi wykazania braku winy w uchybieniu terminu argumentacja, która wchodzi w sferę związaną z prawidłowością doręczenia decyzji organu I instancji, bowiem kwestia ta wykracza poza zakres postępowania w sprawie przywrócenia terminu", podobnie również wyrok NSA z 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt I FSK 776/17). Stanowisko to Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela. Dlatego też na jego podstawie przyjmuje, że w sprawie odmowy przywrócenia terminu strona nie może kwestionować prawidłowości doręczenia decyzji NUS, albowiem zarzut ten nie przyniesie oczekiwanego rezultatu w ramach badania przesłanek przywrócenia uchybionego terminu. Sąd ponownie zauważa, że prawidłowość doręczenia decyzji NUS z [...] sierpnia 2018 r. została potwierdzona wyrokiem WSA w Warszawie z 6 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1087/19. 6.8. Sąd podziela stanowisko DIAS, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Zarówno Spółka, jak i jej pełnomocnik występujący w toku kontroli podatkowej, mieli pełną wiedzę o zakończeniu kontroli oraz o stanowisku organu, zawartym w piśmie z 12 lutego 2018 r., będącym zawiadomieniem o sposobie załatwienia złożonych przez pełnomocnika zastrzeżeń do protokołu kontroli. Mając świadomość nieprawidłowości stwierdzonych w protokole kontroli Spółka winna również uwzględnić, że organ podatkowy w następnej kolejności będzie dążył do wszczęcia postępowania podatkowego i wydania decyzji kończącej to postępowanie. Dlatego też Spółka powinna zadbać o odbiór kierowanej do niej korespondencji. Jak zasadnie wskazał DIAS, zdziwienie budzi bierność Spółki i profesjonalnego pełnomocnika (umocowanego do reprezentowania w toku kontroli), w okresie od 14 lutego 2018 r. (data doręczenia zawiadomienia o sposobie załatwienia zastrzeżeń do protokołu kontroli podatkowej) do dnia 7 grudnia 2018 r. (data zapoznania się przez pełnomocnika substytucyjnego z aktami sprawy), podczas gdy zawodowy pełnomocnik powinien był wiedzieć, że skutkiem dokonanych w toku kontroli ustaleń będzie wszczęcie postępowania podatkowego. Ponadto również dopiero w tym dniu, tj. 7 grudnia 2018 r. zostało złożone do akt postępowania podatkowego, pełnomocnictwo szczególne uprawniające pełnomocnika do reprezentowania Spółki w postępowaniu podatkowym. W ocenie Sądu, uwzględnienie zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego prowadzi do konkluzji, że Skarżąca miała, a co najmniej powinna mieć świadomość, że w związku z nieprawidłowościami stwierdzonymi w trakcie kontroli podatkowej, zostanie wszczęte postępowanie podatkowe, w trakcie którego koniecznym będzie wykonywanie czynności procesowych, w tym odbiór korespondencji w sprawie. Brak winy w uchybieniu terminu określa się według kryterium obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Brak winy (w tym także nawet w stopniu lekkiego niedbalstwa) musi być przez stronę uprawdopodobniony. Przy ocenie winy strony w uchybieniu terminu należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, ale także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Jak już wskazywano, przepis art. 162 O.p. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. To zaś oznacza, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Podniesione przez pełnomocnika argumenty, że w przedmiotowej sprawie został zupełnie pominięty, podczas gdy organ winien wykazać wolę i zapytać pełnomocnika, czy uczestniczy w prowadzonym przez niego postępowaniu podatkowym, nie zasługują na uwzględnienie. Pełnomocnictwo szczególne składa się do akt sprawy, co oznacza, że dopiero z tą chwilą pełnomocnik wykazuje wobec organu swoje uprawnienie do występowania w sprawie. Przed tą datą organ nie ma podstaw do przyjęcia, że strona jest reprezentowana przez pełnomocnika. Dlatego też, organ nie jest uprawniony do kierowania zapytania do profesjonalnego pełnomocnika reprezentującego podatnika w kontroli podatkowej, o to czy przypadkiem, będzie również umocowany w postępowaniu podatkowym i pouczać go o konieczności złożenia pełnomocnictwa w tym postępowaniu. Organ podatkowy nie może bowiem zastępować pełnomocnika w realizacji jego obowiązku. To w interesie Skarżącej jest wykazanie prawidłowego pełnomocnictwa, które wskazuje na właściwą reprezentację. Właściwe pełnomocnictwo jest bowiem warunkiem sine qua non występowania w sprawie. Należy podkreślić, że wszelkie czynności reprezentującego wywierają skutki bezpośrednio wobec reprezentowanego. Tak istotna rola procesowa pełnomocnika musi mieć solidne oparcie i potwierdzenie w dokumentach złożonych do akt sprawy. Niezłożenie w toku postępowania podatkowego stosownego pełnomocnictwa, a w konsekwencji kierowanie przez NUS korespondencji, w tym decyzji, na adres siedziby Spółki, pod którym to adresem korespondencja doręczana była w trybie art. 150 O.p., nie stanowi o braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Ponadto o braku winy nie może również stanowić sposób ułożenia relacji pomiędzy "biurem wirtualnym" a Spółką, w tym wywiązywanie się przez "biuro wirtualne" z obowiązku przekazywania korespondencji Spółce, czy informowania jej o przesyłkach. Przy czym jako gołosłowne uznać należy twierdzenia Skarżącej, że korespondencja kierowana do Spółki nie trafiała do "biura wirtualnego". Skarżąca argumentowała, że z informacji otrzymanych "biura wirtualnego" wynika, że jego przedstawiciele nie otrzymywali korespondencji kierowanej do Spółki za pośrednictwem poczty polskiej. Gdyby bowiem tak było, niezwłocznie informowaliby o tym Spółkę i przekazywaliby jej tę korespondencję. Skarżąca w tym zakresie powołała się na informację uzyskaną od pracownika "biura wirtualnego". Niemniej jednak w toku postępowania Skarżąca nie przedstawiła żadnego oświadczenia pracownika "biura wirtualnego" w tym zakresie. Takiego oświadczenia/informacji nie załączyła również do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, mimo że wskazała taką informację jak załącznik do tego wniosku (tiret trzecie). Tym samym twierdzenia Skarżącej, nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Wręcz przeciwnie, z dokumentu urzędowego jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru jednoznacznie wynika, że doręczyciel dwukrotnie pozostawił pod adresem siedziby Spółki, będącym adresem "biura wirtualnego" oraz jednocześnie adresem likwidatora pana O.B. (wspólnika), informację o awizowaniu przesyłki. To, że ewentualnie pracownicy "biura wirtualnego" nie przekazali Spółce informacji o awizowaniu przesyłki zawierającej decyzję NUS, nie stanowi przesłanki do przywrócenia uchybionego terminu. Podatnik ponosi bowiem odpowiedzialność za dobór osób lub podmiotów, którymi posługuje się przy prowadzeniu swoich spraw. W ocenie Sądu, okoliczności wskazane we wniosku o przywrócenie terminu i następnie w skardze w żadnym wypadku nie wyczerpują przesłanki ujętej w art. 162 § 1 O.p. Skarżąca niewątpliwie nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Tym samym, w sprawie nie doszło do podnoszonych w skardze naruszeń przepisów postępowania, w związku z czym zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. 6.9. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło