III SA/Wa 1100/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-01-25
Skład orzekający: Bożena Dziełak, Jerzy Płusa, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy należy zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie dotyczącej podatku od dochodów z nieujawnionych źródeł, gdy przed Trybunałem Konstytucyjnym toczy się postępowanie dotyczące zgodności z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę wydania decyzji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie, ponieważ przed Trybunałem Konstytucyjnym toczyło się postępowanie dotyczące zgodności z Konstytucją przepisów, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji podatkowej. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego mogłoby stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, a wydanie wyroku przed rozstrzygnięciem przez Trybunał mogłoby skutkować wnioskiem o wznowienie postępowania. Sąd podzielił pogląd doktryny i uwzględnił zgodny wniosek stron.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalającą zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów z nieujawnionych źródeł za 2006 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a także ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na rozprawie strony złożyły zgodny wniosek o zawieszenie postępowania z uwagi na sprawę zawisłą przed Trybunałem Konstytucyjnym dotyczącą zgodności z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę decyzji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Zawieszono postępowanie sądowe do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. akt SK 18/09.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Płusa, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Protokolant specjalista Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2006 r. postanawia zawiesić postępowanie sądowe
Z. K. (dalej: "Skarżąca") w skardze z [...] marca 2010r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. (dalej: "DIS") z [...] lutego 2010r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z [...] stycznia 2009r. (dalej "NUS"), w której ustalono Skarżącej zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2006r. (138.149 zł), z uwagi na naruszenie art. 120, art. 121, art. 124, art. 191, art. 180, art. 187 § 1, art. 200 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej "O.p.") oraz art. 45 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz art. 20 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm., dalej: "u.p.d.f.") przez zastosowanie tego przepisu, choć ustalono źródła pochodzenia zgromadzonego majątku.
W podstawach prawnych ww. decyzji organów obu instancji powołano m.in. art. 20 ust. 3 oraz 30 ust. 1 pkt 7 "u.p.d.f. W uzasadnieniach wyjaśniono, że Skarżąca nie posiadała środków pochodzących z ujawnionych źródeł przychodów na sfinansowanie wydatku w wysokości [...] zł. Ani darowizna od matki w wysokości [...] zł, ani wspólne dochody małżonków w wysokości [...] zł, nie mogły stanowić pokrycia zakupu nieruchomości w K. Pożyczki w łącznej kwocie [...] zł również nie mogły stanowić źródła wydatków z 2006r., gdyż weszły w skład majątku dorobkowego małżonków, a Skarżąca zakupu nieruchomości dokonała z majątku osobistego.
DIS w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 25 stycznia 2011r. ustanowieni w sprawie pełnomocnicy stron złożyli zgodny wniosek o zawieszenie postępowania z uwagi na sprawę zawisłą przed Trybunałem Konstytucyjnym o sygn. akt SK 18/09.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd stwierdza, że do Trybunału Konstytucyjnego złożono skargę konstytucyjną (sprawa o sygn. akt SK 18/09), która – jak wynika z informacji zamieszczonej na stronie internetowej Trybunału Konstytucyjnego (www.trybunal.gov.pl) – dotyczy zbadania zgodności z Konstytucją RP:
- art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.f. z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w związku z ust. 3 art. 64 Konstytucji RP, ze względu na naruszenie praw ekonomicznych podatników przez ingerencję w ich prawo własności, wyrażające się w obciążeniu podatnika obowiązkiem zapłaty podatku w wysokości 75% ustalonego przez organ podatkowy dochodu, co w rzeczywistości skutkuje pozbawieniem podatnika niemalże całego niezgłoszonego do opodatkowania dochodu i wykazuje cechy zbliżone do konfiskaty mienia, naruszającej istotę prawa własności;
- art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.f. z art. 46 Konstytucji RP w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez to, że upoważniając organ podatkowy, do orzekania o faktycznym przepadku na rzecz Skarbu Państwa 75% dochodów wypracowanych przez podatników, którzy nie ujawnili wszystkich źródeł przychodu, pod pozorem zryczałtowanego podatku dochodowego, narusza konstytucyjnie ustanowioną wyłączność sądu do orzekania o przepadku rzeczy oraz prawo do sądu;
- art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.f. ze względu na zastosowanie środka o rzeczywistym charakterze sankcji polegającej na konfiskacie 75% mienia uzyskanego w sposób niewykazany legalnie pod pozorem "zryczałtowanego podatku dochodowego", z art. 2 i art. 42 ust. 1 Konstytucji RP, które nakazują ustawodawcy takie określanie czynu zabronionego (jego znamion), aby zarówno dla adresata normy o charakterze prawnokarnym, jak i organów stosujących prawo i dokonujących odkodowania treści regulacji w drodze wykładni danej normy, zakres jej zastosowania oraz rzeczywisty charakter nie budziły wątpliwości;
- art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.f. ze względu na dopuszczenie stosowania wobec tej samej osoby, za ten sam czyn, sankcji administracyjnej określonej przez cytowaną ustawę jako "zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach" oraz odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo przestępstwo skarbowe na podstawie art. 54 Kodeksu karnego skarbowego, z art. 2 Konstytucji RP;
- art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.f. z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, przez zastosowanie środka, w postaci opodatkowania ujawnionych przez organ podatkowy dochodów w wysokości 75% dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, który to środek nie jest instrumentem koniecznym i nieodzownym do zrealizowania postulatu powszechnego opodatkowania podatkiem dochodowym wszystkich grup osób fizycznych, przyświecającego ustawodawcy przy konstruowaniu kwestionowanej w sprawie instytucji;
- art. 20 ust. 3 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.f. rozumianego w ten sposób, że w postępowaniu w sprawie nieujawnionych źródeł przychodów obowiązek wykazania źródeł przychodów ciąży na podatniku, z uwagi na restrykcyjny i penalny charakter cytowanych przepisów, z wzorcem konstytucyjnym wynikającym z normy art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, statuującym zasadę domniemania niewinności osób poddanych represjom o charakterze quasi-karnym;
- art. 20 ust. 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.f. w związku z art. 68 § 4 O.p.
z art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP, ze względu na naruszenie praw ekonomicznych podatników przez pozbawienie ich możliwości powoływania się na zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych z upływem pięcioletniego okresu od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, wskutek wydania przez organ podatkowy decyzji ustalającej podatek od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych i wydłużającej ustawowy bieg przedawnienia tychże zobowiązań do granic nieokreślonych jakimikolwiek ramami czasowymi.
Sąd, analizując zakres przepisów, których zgodność z Konstytucją RP zostanie rozstrzygnięta przez Trybunał Konstytucyjny z przepisami, które stały się podstawą decyzji organów podatkowych w rozpoznawanej sprawie, stwierdza tożsamość przepisów.
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją RP, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania (art. 190 ust. 4 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 8 O.p. postępowanie zakończone wydaniem ostatecznej decyzji wznawia się, jeżeli decyzja została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją RP, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny. Stosownie natomiast do dyspozycji art. 272 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej "P.p.s.a."), można żądać wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, również gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie z Konstytucją RP, umową międzynarodową lub z ustawą.
Oznacza to, że wydanie przez Sąd rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przed rozpoznaniem przez Trybunał Konstytucyjny skargi konstytucyjnej zarejestrowanej pod sygn. akt SK 18/09 mogłoby skutkować wystąpieniem przez Skarżącą z wnioskiem o wznowienie postępowania.
W tej sytuacji, Sąd podzielając ww. podgląd doktryny oraz uwzględniając zgodny wniosek strony, złożony na rozprawie 25 stycznia 2011r. postanowił, na podstawie art. 126 P.p.s.a., zawiesić postępowanie w sprawie do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. akt. SK 18/09.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło