III SA/Wa 1102/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.), Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu w dniu 9 października 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego postanawia zawiesić postępowanie sądowe Pismem z 10 kwietnia 2008 r. Skarżąca – P. sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2008 r. w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów art. 88 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 86 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: u.p.t.u.). We wniosku o udzielenie interpretacji, na podstawie którego prowadzono postępowanie podatkowe w sprawie, Skarżąca wskazała, że do celów prowadzonej działalności wykorzystuje samochody spełniające warunki do odliczenia podatku naliczonego przewidziane w art. 25 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm., dalej: u.p.t.u. z 1993 r.). Jednocześnie na podstawie art. 86 u.p.t.u. samochody te od 1 maja 2004 r. nie spełniają wynikających z tego przepisu kryteriów warunkujących prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu paliw wykorzystywanych do ich napędu. Dlatego też w przypadku faktur VAT otrzymanych w związku z nabyciem paliw do używanych samochodów Skarżąca od 1 maja 2004 r. zaprzestała odliczania kwot podatku naliczonego wynikającego z tych faktur. Powzięła jednak wątpliwości co do prawidłowości takiego działania. W związku z powyższym Spółka wniosła o udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy w świetle obowiązujących w Polsce od 1 maja 2004 r. przepisów prawa wspólnotowego przysługiwało jej prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu paliw wykorzystywanych do napędu wskazanych we wniosku samochodów w okresie od 1 maja 2004 r. do 21 sierpnia 2005 r. oraz od 22 sierpnia 2005 r. Argumentacja Spółki w sprawie zmierzała w kierunku wykazania, że art. 88 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 86 u.p.t.u. jest niezgodny z art. 176 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (2006/112/WE, 11 grudnia 2006 r., 347/1, dalej: Dyrektywa 112) a wcześniej z art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy Rady z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej; ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EEC, 13 czerwca 1977 r., 145, dalej: VI Dyrektywa). W zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie podzielił prezentowanej przez stronę argumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zasadniczy przedmiot sporu w niniejszej sprawie dotyczy zgodności powoływanych przez Skarżącą we wniosku o interpretację przepisów art. 88 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 86 u.p.t.u. z przepisami dyrektyw wspólnotowych. Podstawowym zarzutem skargi jest naruszenie przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. art. 86 ust. 1, art. 88 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. oraz art. 17 ust. 2 i art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy (odpowiednio art. 168 i art. 176 Dyrektywy 112). Sąd stwierdza, iż postanowieniem z dnia 17 maja 2007 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 603/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zwrócił się na podstawie art. 234 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym wykładni następujących przepisów prawa wspólnotowego : 1. Czy art. 17 ust. (2) i (6) VI Dyrektywy stoi na przeszkodzie aby Rzeczypospolita Polska uchyliła całkowicie z dniem 1 maja 2004 r. dotychczasowe przepisy krajowe dotyczące ograniczeń w odliczaniu podatku naliczonego zawartego w zakupach paliwa do samochodów wykorzystywanych w opodatkowanej działalności, a w to miejsce wprowadziła również ograniczenia w odliczaniu podatku naliczonego zawartego w zakupach paliwa do samochodów wykorzystywanych w opodatkowanej działalności ale opisanych przez prawo krajowe przy użyciu odmiennych kryteriów niż to miało miejsce przed dniem 1 maja 2004 r., a następnie od dnia 22 sierpnia 2005 r. ponownie zmieniła powyższe kryteria. 2. W razie udzielenia pozytywnej odpowiedzi na pytanie zawarte w punkcie pierwszym - czy art. 17 ust. (6) VI Dyrektywy stoi na przeszkodzie aby Rzeczypospolita Polska w ten sposób zmieniała powyższe kryteria, aby w sposób faktyczny ograniczyć zakres odliczeń podatku naliczonego w porównaniu do przepisów krajowych obowiązujących 30 kwietnia 2004 r. lub do przepisów krajowych obowiązujących przed zmianą dokonaną z dniem 22 sierpnia 2005 r.; i czy przy uznaniu, że takie działanie Rzeczypospolitej Polskiej byłoby naruszeniem art. 17 ust. (6) VI Dyrektywy należałoby uznać, że podatnik uprawniony byłby do dokonywania odliczeń ale w granicach, w których zmiany przepisów krajowych wykraczałyby poza zakres ograniczeń w odliczaniu podatku naliczonego przewidzianych przez obowiązujące w dniu 30 kwietnia 200 4r. i uchylone w tej dacie przepisy krajowe. 3. Czy art. 17 ust. (6) VI Dyrektywy stoi na przeszkodzie aby Rzeczypospolita Polska powołując się na przewidzianą tym przepisem możliwość ograniczania przez państwa członkowskie odliczania podatku naliczonego zawartego w wydatkach niebędących wydatkami ściśle związanymi z działalnością gospodarczą, takich jak wydatki na artykuły luksusowe, rozrywkowe lub wydatki reprezentacyjne - mogła ograniczyć odliczenia podatku naliczonego w porównaniu do stanu prawnego obowiązującego w dniu 30 kwietnia 2004 r. w ten sposób, że wyłączyła odliczenia podatku naliczonego przy zakupie paliwa do samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony z wyjątkiem samochodów, o których mowa w art. 86 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług w brzmieniu obowiązującym od 22 sierpnia 2005 r. Zauważyć należy, iż przepisy art. 17 ust. (2) i (6) VI Dyrektywy są odpowiednikami art. 168 oraz art. 176 Dyrektywy 112. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Mając na uwadze treść powyższego przepisu, Sąd rozważył kwestię dopuszczalności zawieszenia postępowania w związku ze skierowaniem do ETS pytania prejudycjalnego w innej – choć dotyczącej dokładnie tego samego problemu prawnego, tj. zgodności art. 88 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 86 ust. 3 u.p.t.u. z przepisami wspólnotowymi – sprawie. Wprawdzie w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie wymieniono wprost Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, jednakże zdaniem Sądu nie przesądza to o braku możliwości zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w związku z postawionym w innej sprawie pytaniem prejudycjalnym i toczącym się w związku z nim postępowaniem przed tym właśnie sądem, jeżeli problem prawny w obu sprawach jest identyczny. Europejski Trybunał Sprawiedliwości jest bowiem sądem wspólnotowym w znaczeniu ustrojowym (zob. A. Wróbel, [w:] pr. zb. Wprowadzenie do prawa Wspólnot Europejskich (Unii Europejskiej), Zakamycze 2002, s. 154), zatem postępowanie prowadzone przed nim jest postępowaniem sądowym, które w ocenie Sądu mieści się w pojęciu "postępowania sądowego" użytym w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zdaniem Sądu w świetle art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd administracyjny może zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości. Ustawodawca, używając sformułowania "może", pozostawił sądowi swobodę podjęcia decyzji w tym zakresie, pod warunkiem zaistnienia przesłanki wpływu wyniku postępowania przed ETS na rozstrzygnięcie sprawy przed sądem administracyjnym. W przedmiotowej sprawie taka przesłanka zaistniała, ponieważ wykładnia przepisów prawa wspólnotowego dokonana przez ETS na użytek sprawy o sygn. akt I SA/Kr 603/06 będzie miała znaczenie także dla niniejszego postępowania, z uwagi na to, że zaskarżona interpretacja dotyczy właśnie kwestii zastosowania art. 88 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 86 ust. 3 u.p.t.u. w zakresie, w jakim zgodność tych przepisów z prawem wspólnotowym jest kwestionowana przez Skarżącą spółkę. Sąd podkreśla jednocześnie, iż w toku rozpoznawania niniejszej sprawy powziął zasadnicze wątpliwości co do zgodności art. 88 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 86 ust. 3 u.p.t.u. z art. 168 oraz art. 176 Dyrektywy 112. Zdając sobie sprawę z istotnej roli jaką pełni zasada szybkości postępowania sądowoadministracyjnego Sąd stwierdza jednakże, iż zaistniałe w sprawie wątpliwości były na tyle istotne, iż co do zasady uzasadniałyby wystąpienie z odpowiednim pytaniem prejudycjalnym do ETS. Z takim pytaniem Sąd wystąpiłby, gdyby wcześniej nie uczynił tego WSA w Krakowie ww. postanowieniem z dnia 17 maja 2007 r. Wobec powyższego Sąd nie znalazł podstaw, aby występować do Trybunału z identycznym treściowo pytaniem prejudycjalnym, skoro kwestia ta została już ETS przedstawiona. Zdecydował się natomiast na zwieszenie postępowania w niniejszej sprawie do czasu wydania orzeczenia przez ETS, w którym powstałe w sprawie wątpliwości zostaną wyjaśnione. Warte podkreślenia jest to, iż celowość zawieszenia postępowań sądowoadministracyjnych w związku z pytaniem prejudycjalnym wystosowanym przez WSA w Krakowie dostrzega także NSA. Dla przykładu powołać tu można postanowienie NSA z dnia 29 lipca 2008 r. sygn. akt I FSK 919/07 (niepubl.), którym Sąd ten zawiesił postępowanie w takiej właśnie sprawie. Sąd zaznacza dodatkowo, iż zasadność zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku, gdy przedstawiony Sądowi do rozstrzygnięcia problem dotyczy przepisów, których zgodność z prawem wspólnotowym będzie przedmiotem oceny ETS potwierdził NSA w postanowieniu z dnia 17 stycznia 2008 r. sygn. akt I FZ 596/07 (niepubl.). NSA stwierdził w nim, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W sytuacji gdy w art. 240 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w pkt 11 jako podstawę do wznowienia postępowania wskazano orzeczenie ETS, które ma wpływ na treść wydanej decyzji, to obowiązkiem Sądu - aby dokonać prawidłowej kontroli decyzji podatkowej - jest odczekanie na zapadnięcie właściwego wyroku ETS (w rozpatrywanym przypadku w sprawie wszczętej pytaniem o sygn. akt I SA/Kr 603/06). Odnosząc się natomiast do twierdzeń pełnomocnika Skarżącej zawartych w piśmie z dnia 4 sierpnia 2008 r., iż szybkie rozstrzygnięcie niniejszej sprawy przez Sąd jest szczególnie istotne dla dokonania przez Spółkę odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zakup paliwa, Sąd stwierdza, iż złożenie korekty deklaracji podatkowych i wykazanie kwot podatku naliczonego z ww. faktur nie jest w żaden sposób uzależnione od wydania przez Sąd wyroku w niniejszej sprawie. Wyrok ten może jedynie potwierdzić lub podważyć zasadność poglądów Skarżącej, nie stanowi on natomiast przesłanki warunkującej dokonanie odpowiedniego odliczenia podatku. Podkreślić też należy, iż w przypadku złożenia przez stronę korekty deklaracji oraz ewentualnego wydania w przyszłości niekorzystnej dla Spółki decyzji organów podatkowych, decyzja ta będzie mogła być wzruszona na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej – przy założeniu, iż w wyroku w opisanej wyżej sprawie ETS stwierdzi niezgodność polskich przepisów z prawem wspólnotowym. Ponadto strona skarżąca nie może obarczać odpowiedzialnością Sądu za dokonywane odliczenia w podatku VAT. Tym bardziej, iż sprawa dotyczy okresu od maja 2004 r., co oznacza, iż nic nie stało na przeszkodzie wcześniejszemu wystąpieniu przez stronę z wnioskiem o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego. Powyższe względy spowodowały, iż Sąd nie uwzględnił argumentów strony Skarżącej zawartych w piśmie z dnia 4 sierpnia 2008 r. i działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.