III SA/Wa 1127/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 3 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. postanawia - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji - F. sp. z o.o. z siedzibą w W., dalej jako Skarżąca, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2012 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. Pismem z dnia 24 lipca 2012 r. Skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż wykonanie zaskarżonej decyzji na tym etapie byłoby przedwczesne i mogłoby prowadzić do wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Skarżącej okolicznościami uzasadniającymi możliwość istnienia wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków jest: - niekonstytucyjność przepisu na którym opiera się zaskarżona decyzja; - okoliczności wydania i egzekucji analogicznej decyzji w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych; - okoliczności ustanowienia zabezpieczenia na majątku Spółki jeszcze przed wydaniem decyzji; - pogorszenie przepływów pieniężnych Spółki; - praktyczne czynności podejmowane przez organ I instancji dążące do jak najszybszej egzekucji zaskarżonej decyzji. W ocenie Skarżącej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. akt P 30/11 powoduje duże wątpliwości w zakresie konstytucyjności przepisu art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60), który organy kontroli skarbowej zastosowały w przedmiotowej sprawie wydając decyzję utrzymaną w mocy przez zaskarżoną decyzję. W konsekwencji, ewentualna egzekucja, która niewątpliwie będzie wiązać się z koniecznością dochodzenia przez Skarżącą wyegzekwowanych obecnie środków w przyszłości, oznaczać dla Spółki będzie szkodę. Odnosząc się do okoliczności wydania i egzekucji analogicznej decyzji wobec Skarżącej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych z dnia [...] grudnia 2011 r. w tym działania organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego W. - w zakresie decyzji w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. wskazała, iż ma podstawy sądzić, iż ewentualna egzekucja prowadzona w zakresie decyzji VAT za 2005 r. będzie przebiegała analogicznie. Zdaniem Skarżącej działania organu egzekucyjnego mogą w rażący sposób naruszyć zasadę zaufania podatnika do organów podatkowych (poprzez brak współdziałania ze Spółką w celu polubownego wyegzekwowania spornej kwoty) oraz być ukierunkowane na jak najszybsze wyegzekwowanie spornej kwoty. Skażąca powołała się także na okoliczności ustanowienia zabezpieczenia na majątku Spółki. Wskazała, iż decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. dokonał zabezpieczenia na jej majątku przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, grudzień 2005 r. oraz przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. w wyniku wniesionego przez Skarżącą odwołania Dyrektor Izby Skarbowej wydał decyzję w której orzekł umorzenie postępowania odwoławczego - tym samym zakończył postępowanie merytorycznie nie rozstrzygając odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. Podkreśliła, iż do dnia dzisiejszego istnieje zabezpieczenie (hipoteka przymusowa) ustanowione na jej nieruchomości. Zdaniem Skarżącej ewentualnie wyegzekwowana kwota spowoduje pogorszenie przepływów pieniężnych Spółki, co w efekcie może prowadzić do niedających się odwrócić kłopotów finansowych w przyszłości. Biorąc pod uwagę podstawy wydania zaskarżonej decyzji, a także okoliczności postępowania oraz postępowań akcesoryjnych w ocenie Spółki zasadnym jest zawieszenie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Skarżącej przedstawione fakty potwierdzają profiskalny cel kontroli podatkowych przeprowadzanych w Spółce oraz szereg mających miejsce naruszeń i uchybień. Podkreśliła, iż nierozwiązana do tej pory kwestia hipoteki przymusowej na nieruchomości Spółki, była obiektem zapytań banków udzielających Spółce finansowania. Spółka obawia się wypowiedzenia w najbliższym czasie linii kredytowej w jednym z banków, ze względu na obniżoną reputację kredytową związaną z hipoteką przymusową. Skarżąca podniosła, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego W., który jest w sprawie organem egzekucyjnym od prawie 5 miesięcy nie wydał stosownego postanowienia w zakresie zawieszenia wykonalności zaskarżonej decyzji. Zdaniem Skarżącej brak jest jakichkolwiek powodów dla opóźniania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. wydania postanowienia w sprawie wstrzymania z urzędu wykonania decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2012 r. W szczególności, w przedmiotowym postępowaniu nie ma konieczności np. zbierania dowodów, przesłuchiwania świadków oraz gromadzenia dodatkowych dowodów w sprawie itp. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. dysponuje wszelkimi niezbędnymi dowodami z urzędu, zaś niewydanie przedmiotowego postanowienia o wstrzymaniu z urzędu wykonania decyzji ostatecznej w sposób niezwłoczny w ocenie Skarżącej jest rażącym naruszeniem zasady szybkości działania wyrażonej w art. 125 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Skarżącej działania Naczelnika Urzędu Skarbowego W. dążą do uzyskania postanowienia o wykreśleniu hipoteki przymusowej, a następnie wydania postanowienia o odmowie wstrzymania z urzędu wykonania decyzji, której dotyczy przedmiotowe postępowanie. Wówczas Naczelnik Urzędu Skarbowego W. będzie miał możliwość przeprowadzenia egzekucji, której Spółka pragnie uniknąć ze względu na wątpliwe podstawy wydania zaskarżonego aktu. Skarżąca podniosła, iż rażące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, których dopuszcza się Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w ramach prowadzonego przez siebie postępowania powodują, iż w tym przypadku istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia jednocześnie znacznej szkody jak i spowodowania trudnych do odwrócenia warunków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej: "p.p.s.a.", po przekazaniu skargi sądowi o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności orzeka ten Sąd. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu Sąd ocenia czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Oznacza to, że wniosek powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku lub uzasadnienie go w sposób lakoniczny, sprowadzający się w gruncie rzeczy do przytoczenia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, uniemożliwia Sądowi ocenę czy przesłanki te w sprawie zachodzą. W postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 (LEX nr 564208) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Rozpoznawany wniosek powyższych wymogów nie spełnia. Skarżąca wskazała, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jest podyktowany niebezpieczeństwem wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków związanym z działaniami organu egzekucyjnego ukierunkowanymi na jak najszybsze wyegzekwowanie spornej kwoty. (poprzez brak współdziałania ze Skarżącą w celu polubownego wyegzekwowania spornej kwoty). Skarżąca powołała się także na okoliczności ustanowienia zabezpieczenia na jej majątku Zdaniem Skarżącej ewentualnie wyegzekwowana kwota spowoduje pogorszenie przepływów pieniężnych Spółki, co w efekcie może prowadzić do niedających się odwrócić kłopotów finansowych w przyszłości. Zwróciła uwagę na podstawy wydania zaskarżonej decyzji, a także okoliczności postępowania oraz postępowań akcesoryjnych. Podkreśliła, iż nierozwiązana do tej pory kwestia hipoteki przymusowej na nieruchomości Skarżącej, była obiektem zapytań banków udzielających Spółce finansowania. Zaznaczyła, iż obawia się wypowiedzenia w najbliższym czasie linii kredytowej w jednym z banków, ze względu na obniżoną reputację kredytową związaną z hipoteką przymusową. Podniosła, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego W., który jest w sprawie organem egzekucyjnym od prawie 5 miesięcy nie wydaje stosownego postanowienia w zakresie zawieszenia wykonalności zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie podała jednak żadnych konkretnych, popartych stosownymi dokumentami informacji, dotyczących jej sytuacji majątkowej, które pozwoliłyby Sądowi ocenić zasadność twierdzeń zawartych we wniosku. Z treści wniosku nie wynika nawet, jakie dochody osiąga oraz jakim majątkiem dysponuje Skarżąca. Na podstawie informacji wskazanych przez Skarżącą nie można porównać jej faktycznej sytuacji majątkowej z wysokością zobowiązania określonego w zaskarżonej decyzji celem oceny zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż Skarżąca nie przedstawiła np. wyciągów z rachunków bankowych. O spełnieniu przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności można natomiast mówić dopiero wówczas, gdy zostanie wykazane, że wykonanie tego aktu lub czynności spowoduje szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. w, GZ 138/04, niepubl.). Wskazać należy, że sama egzekucja należności pieniężnych nie prowadzi co do zasady do nieodwracalnych skutków. W razie bowiem uchylenia zaskarżonej decyzji, ewentualnie wyegzekwowane kwoty zostaną zwrócone. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 października 2010 r. (sygn. akt I FZ 317/10 www.orzeczenia.nsa.gov.pl), egzekucja skierowana do składnika majątkowego strony, nie stanowi samodzielnej przesłanki uzasadniającej udzielenie jej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji. Strona musi bowiem wykazać następstwo czynności egzekucyjnych, które może rodzić zagrożenie, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu Skarżąca nie wykazała istnienia tych przesłanek. Za taką przesłankę nie może być uznane samo zagrożenie egzekucją orzeczonej należności. Zagrożenie to wiąże się bowiem z każdą decyzją ostateczną nakładającą obowiązek uiszczenia podatku. Tymczasem ustawodawca nie uznał za stosowne ustanowienie regulacji wstrzymującej wykonanie każdej zaskarżonej decyzji. Przeciwnie – wskazał przesłanki, których wystąpienie warunkuje wstrzymanie wykonania decyzji zaskarżonej do sądu administracyjnego. Należy również mieć na uwadze, że prowadząc postępowanie egzekucyjne organy administracji mają obowiązek przestrzegania wielu zasad jak: zasada gospodarczego prowadzenia egzekucji, zasada poszanowania minimum egzystencji, zasada stosowania racjonalnych środków i in. Niewątpliwie egzekwowanie zaległości podatkowych spowoduje dolegliwość w postaci "uszczerbku finansowego", który, ponoszony przez Skarżącą przy regulowaniu zobowiązań podatkowych - nawet znacznych - nie jest jednak pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody w konsekwencji wykonania zaskarżonej decyzji, czy też z pojęciem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu obawy Skarżącej związane z wypowiedzeniem w najbliższym czasie linii kredytowej w jednym z banków, ze względu na obniżoną reputację kredytową związaną z ustanowieniem hipoteki przymusowej na nieruchomości Skarżącej nie wypełniają przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy zauważyć, iż Skarżąca nie udokumentowała faktu zawarcia stosownej umowy z bankiem. Nie przedstawiła dokumentów dotyczących zapytań banków udzielających Skarżącej finansowania w kwestii hipoteki przymusowej na nieruchomości. Ponadto jak już wyżej wskazano Skarżąca nie przedstawiła swojej sytuacji majątkowej. Stąd też nie jest możliwe zbadanie, czy w związku ustanowieniem hipoteki przymusowej bank wypowie Skarżącej umowę dotyczącą linii kredytowej zwłaszcza, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. dotycząca dokonania zabezpieczenia na majątku Skarżącej została wydana [...] lipca 2011 r. W związku z powyższym Skarżąca nie wykazała, czy powyższa okoliczność będzie miała istotny wpływ na działanie Skarżącej oraz czy spowoduje zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odnosząc się do podniesionych przez Skarżącą okoliczności dotyczących naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w ramach prowadzonego przez siebie postępowania dotyczącego wniosku "w zakresie zawieszenia wykonalności zaskarżonej decyzji" należy wskazać, iż Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym ww. okoliczności nie mogą być uwzględnione przez Sąd. Należy również wyjaśnić, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2004 r., sygn. akt FZ 33/04 i FZ 38/04, niepubl.). Dlatego też Sąd przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł brać pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania Skarżącej o wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów prawa. Bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., oraz bez przedstawienia stosownych dokumentów, potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Skoro zatem Skarżąca nie wykazała w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to brak było podstaw do udzielenia stronie ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej oczekiwaniami. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji.