III SA/Wa 1169/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Alicja Bogusz, po rozpoznaniu w dniu 26 października 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. L. na uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia 27 lutego 2009 r. Nr XXIX/319/2009 w sprawie zwolnień w podatku od nieruchomości rencistów i rolników, którzy przekazali swoje gospodarstwa rolne w zamian za świadczenia uregulowane w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników lub renty strukturalne p o s t a n a w i a odrzucić skargę Rada Miejska w P. podjęła uchwałę Nr XXIX/319/2009 z dnia 27 lutego 2009 r. w sprawie zwolnień w podatku od nieruchomości rencistów i emerytów, którzy przekazali swoje gospodarstwa rolne w zamian za świadczenia uregulowane w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników lub renty strukturalne. Z § 1 uchwały wynikało, że zwolnienie obejmuje budynki gospodarcze ww. rencistów i emerytów. Skarżąca – L. L. pismem z 18 marca 2009 r. wezwała Radę Miejską do uchylenia uchwały jako niezgodnej z obowiązującym prawem. Jej zdaniem uchwała narusza interes prawny pozostałych mieszkańców gminy P., w tym jej interes. Niedopuszczalnym jest zwalnianie z podatku określonej uprzywilejowanej grupy mieszkańców. Obniżenie wpływów do budżetu gminy spowoduje brak wystarczających środków na inne niezbędne wydatki. Uchwałą Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. Rada Miejska zdecydowała nie uwzględnić wezwania Skarżącej. W uzasadnieniu uchwały wyjaśniła, że zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 z późn. zm.), dalej: "u.p.o.l.", rada gminy może wprowadzić zwolnienia przedmiotowe inne niż określone w art. 7 ust. 1 tejże ustawy. Uchwałą z 27 lutego 2009 r. wprowadzono inne zwolnienia przedmiotowe, zwalniając w podatku od nieruchomości budynki gospodarcze stanowiące własność rencistów i emerytów, którzy przekazali swoje gospodarstwa rolne. Twierdzenie Skarżącej o zwolnieniu uprzywilejowanej grupy mieszkańców wsi było zatem nieuzasadnione. W skardze złożonej na ww. uchwałę z dnia 27 lutego 2009 r. Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi. W opinii Skarżącej zwolnienie przewidziane w zaskarżonej uchwale ma charakter podmiotowy, ponieważ wskazano grupę uprawnionych do niego osób. Ustanawiając zwolnienie podmiotowe, do czego nie była uprawniona, Rada Miejska w P. naruszyła art. 19 pkt 3 u.p.o.l. W odpowiedzi na skargę, udzielonej uchwałą Nr XXXII/359/2009 z dnia 19 czerwca 2009 r., Rada Miejska w P. wniosła o oddalenie skargi. Powołując się na art. 101 ustawy o samorządzie gminnym podniosła, że przesłanką zaskarżenia uchwały musi być interes własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany, a nie interes mieszkańców danej gminy, ponieważ Skarżąca nie jest umocowana prawnie do podejmowania działań za mieszkańców. Interes prawny winien zatem wynikać ze ściśle określonego przepisu prawa oraz odnosić się wprost do osoby L. L.. Z powyższego Rada Miejska wywiodła, że Skarżąca nie jest uprawniona do zaskarżenia uchwały. Dodatkowo zaś Rada Miejska stwierdziła, że uchwała z dnia 27 lutego 2009 r. podjęta została zgodnie z prawem. Przedmiotem zwolnionym od podatku od nieruchomości są bowiem budynki gospodarcze. Dalsze sprecyzowanie przedmiotu przez wskazanie cech wykorzystującego go podmiotu miało na celu identyfikację przedmiotu uchwały i nie zmieniło zasadniczego charakteru zwolnienia. Jest to zatem zwolnienie przedmiotowe, jakie może być wprowadzone w drodze uchwały. Pismem z 19 sierpnia 2009 r. Skarżąca wniosła o nieuwzględnienie stanowiska Rady Miejskiej, wyrażonego w odpowiedzi na skargę i stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. W ocenie Skarżącej zaskarżona uchwała jest niezgodna z prawem. Nieistotne jest więc nawet wskazanie jej interesu prawnego. Podniosła, że na mocy art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy o samorządzie gminnym, rada ma uprawnienia do podejmowania uchwał w sprawach podatkowych, ale wyłącznie w zakresie przewidzianym w odrębnych ustawach, przede wszystkim zaś w granicach zakreślonych art. 217 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 7 ust. 3 u.p.o.l. rada może uchwalić stawki podatkowe dla przedmiotów opodatkowania wyodrębnionych przez ustawodawcę w art. 5 lub zastosować zwolnienie przedmiotowe na mocy art. 7 ust. 3 tej ustawy. Skarżąca ponownie podniosła, że zwolnienia uchwalone § 1 zaskarżonej uchwały dotyczą wprawdzie przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, ale równocześnie odnoszą się do określonej kategorii podatników tego podatku, tj, emerytów i rencistów. Wskazanie strony podmiotowej obowiązku podatkowego jest niedozwoloną modyfikacją delegacji ustawowej wynikającej z art. 7 ust. 3 u.p.o.l. Wprowadzenie takiego zwolnienia narusza zasadę równości wobec prawa, wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP. Na poparcie powyższego stanowiska Skarżąca przytoczyła orzecznictwo i piśmiennictwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", Sąd odrzuca skargę niedopuszczalną z przyczyn innych niż wskazane w pkt 1-5 (brak właściwości, uchybienie terminu, nieuzupełnienie braków formalnych, tożsamość ze sprawą już osądzoną, braki w zakresie zdolności sądowej lub w zdolności procesowej). Przede wszystkim Sąd obowiązany był zatem zbadać dopuszczalność skargi, którą Skarżąca wniosła korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Przepis ten w ust. 1 stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że uchwałę można zaskarżyć do sądu administracyjnego po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Zdaniem Sądu naruszenie takie może mieć miejsce dopiero w dacie wejścia wadliwej uchwały w życie. Przed dniem wprowadzenia do obrotu prawnego, rozwiązania prawne podjętej uchwały nie ingerują w interes prawny jednostki i jej uprawnienia. Tym samym nie wystąpi naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia, o których mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Stanowisko takie zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 14 marca 2007 r. sygn. akt II FSK 407/06. Zaskarżona uchwała opublikowana została w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego Nr 62 z 2 maja 2009 r., pod pozycją 1628. Zgodnie zaś z § 3 tejże uchwały weszła ona w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, tj. 16 maja 2009 r. Tymczasem do usunięcia naruszenia interesu prawnego (uprawnienia) spowodowanego uchwałą Skarżąca wezwała Radę Miejską w P. pismem z 18 marca 2009 r., a opatrzoną datą 3 maja 2009 r. skargę na uchwałę złożyła 12 maja 2009 r. (data nadania przez Sąd przesyłki zawierającej skargę do Rady Miejskiej, za pośrednictwem której skargę należało wnieść). Z porównania powyższych dat wynika bezspornie, że czynności zmierzające do zaskarżenia uchwały Skarżąca podjęła nie tylko zanim uchwała weszła w życie, ale też zanim została opublikowana. Skargę na uchwałę Skarżąca wniosła przed wejściem uchwały w życie. Oznacza to, że w dacie złożenia skargi zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała Rady Miejskiej w P. nie istniała w obrocie prawnym. Co oczywiste, nie istniała w tym obrocie również wówczas, gdy Skarżąca wezwała Radę Miejską do usunięcia naruszenia interesu prawnego (uprawnienia), spowodowanego tą uchwałą. Ponieważ zaskarżona uchwała nie obowiązywała, wezwanie to było przedwczesne, a w rezultacie bezskuteczne. Zważyć również należało, że Sąd nie może uczynić przedmiotem swego rozpoznania skargi złożonej na uchwałę rady miejskiej, która – jako nieopublikowana – nie stała się aktem prawa miejscowego w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Bez znaczenia jest okoliczność, że zaskarżona uchwała obowiązywała w dacie orzekania przez Sąd w przedmiocie wniesionej na nią skargi. Sąd uwzględnia bowiem stan faktyczny i prawny, na tle którego skarga została złożona. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną.