III SA/Wa 1169/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, , po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sprawy ze skargi M.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku M. L. , dalej jako Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych Wyrokiem z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1169/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na powyższą decyzję. Pismem z dnia 10 maja 2016 r. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz złożyła wniosek o sporządzenie i uzasadnienie wyroku. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż przed wyznaczoną na dzień 22 marca 2016 r. rozprawą w niniejszej sprawie ówczesny pełnomocnik Skarżącej – dor. pod. E. K. złożyła wypowiedzenie pełnomocnictwa, o czym również zawiadomiła sąd. Przed wypowiedzeniem pełnomocnictwa wszystkie informacje z Sądu, w tym zawiadomienie o terminie przesyłane były na adres ówczesnego pełnomocnika. Pełnomocnik nie poinformowała Skarżącej, że będzie musiała iść na rozprawę skoro sama zamierzała się stawić na rozprawie. Ponadto nie poinformowała, że wszelka korespondencja z Sądu będzie przychodziła na adres kancelarii. Poinformowała jedynie Skarżąca, że zawsze to trochę trwa i trzeba czekać. Po wypowiedzeniu pełnomocnictwa Skarżąca nie dostała żadnych informacji o tym, że na rozprawie będzie wydany wyrok i będzie miała siedem dni na złożenie wniosku o sporządzenie jego uzasadnienia. Pełnomocnik wypowiadając pełnomocnictwo nie udzieliła Skarżącej żadnych wskazówek. Przekazała Skarżącej jedynie zawiadomienie o rozprawie, które sama otrzymała. W zawiadomieniu tym nie zawarto żadnych pouczeń o konieczności składania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W związku z tym Skarżąca pozostawała w przekonaniu, że Sąd wyśle wyrok z uzasadnieniem na jej adres skoro nie posiada już pełnomocnika. Skarżąca wiedziała tylko, że to może trochę potrwać. Z uwagi na okoliczność, że przez długi czas żadne dokumenty nie dotarły do Skarżącej, udała się w dniu 9 maja 2016 r. do Sądu celem otrzymania informacji, kiedy zostanie jej doręczony wyrok. Dopiero w sekretariacie udzielono Skarżącej informacji, że powinna była złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia zaraz po wydaniu przez Sąd wyroku i że teraz musi złożyć wniosek o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku. Skarżąca podniosła, iż nie jest prawnikiem i nikt nie udzielił jej informacji, co ma robić. W dokumentach oddanych jej przez pełnomocnika nie było żadnej informacji o konieczności sporządzenia wniosku o uzasadnienie wyroku. W związku z tym Skarżąca czekała na jego doręczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanawia o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie art. 87 § 2 i § 4 p.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu oraz równoczesnego z wnioskiem dokonania czynności, której nie dokonała w terminie. Skarżąca jako okoliczność uniemożliwiającą jej złożenie wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku wskazała wypowiedzenie przez jej pełnomocnika udzielonego pełnomocnictwa oraz brak udzielenia Skarżącej jakichkolwiek wskazówek oraz pouczeń o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W ocenie Sądu podniesione przez Skarżącą okoliczności nie uprawdopodabniają, zaistnienia okoliczności wyłączających winę w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Należy wskazać, iż zgodnie z art. 6 p.p.s.a. sąd administracyjny powinien udzielać stronom potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Obowiązek informacyjny sądu, w świetle cytowanego przepisu, dotyczy wyłączenie stron występujących w sprawie bez adwokata, radcy prawnego lub w sprawach podatkowych doradcy podatkowego, a taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. W orzecznictwie sądowym wydanym na tle art. 6 p.p.s.a. przyjmuje się, że brak pouczenia strony - działającej bez pełnomocnika - przez sąd o treści art. 141 § 2 p.p.s.a. uzasadnia przywrócenie terminu do dokonania takiej czynności. W związku z tym wojewódzkie sądy administracyjne, co do zasady, o wspomnianym obowiązku pouczają stronę już w zawiadomieniu o terminie rozprawy, a następnie na rozprawie jeżeli zainteresowana strona na niej się stawiła. Jednakże w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika sąd administracyjny, działając na podstawie art. 67 § 5 p.p.s.a., zawiadomienie o terminie rozprawy doręcza wyłączenie pełnomocnikowi i nie jest już zobowiązany do pouczenia go o trybie zaskarżenia wydanego wyroku. Ustanowienie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego pełnomocnika do reprezentowania w sprawie przenosi w pewnym sensie obowiązek informowania o przysługujących jej uprawnieniach procesowych i obowiązkach procesowych na pełnomocnika (por. postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 295/14) W niniejszej sprawie skarżąca do chwili zawiadomienia o terminie rozprawy była reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, co zwalniało sąd od wspomnianych obowiązków informacyjnych. W ocenie Sądu brak udzielenia stronie przez reprezentującego ją pełnomocnika właściwych informacji i wskazówek odnośnie do podjęcia stosownych czynności procesowych w określonym ustawowym terminie nie usprawiedliwia uchybienia przez nią terminowi. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania profesjonalnego pełnomocnika procesowego obciąża stronę (por. postanowienia NSA z dnia z dnia 16 października 2012 r., sygn. akt II OZ 895/12, publ. Lex nr 1252299). Ryzyko negatywnych skutków zachowań pełnomocnika ponosi mocodawca. W związku z powyższym twierdzenia Skarżącej, o braku wiedzy o obowiązku złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia również nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu. Podniesione przez stronę okoliczności nie uzasadniają przyjęcia, że Skarżąca dołożyła należytej staranności, aby nie uchybić siedmiodniowemu terminowi, o którym stanowi art. 141 § 2 p.p.s.a. Zdaniem Sądu strona dbająca należycie o swoje interesy procesowe po wypowiedzeniu przez pełnomocnika pełnomocnictwa w trakcie trwania postępowania w sprawie dysponuje możliwościami pozwalającymi na ustalenie, jakie czynności procesowe zostały w sprawie podjęte, a jakie należy podjąć w najbliższej przyszłości, poprzez osobisty wgląd do akt sprawy w siedzibie sądu, bądź w drodze informacji telefonicznej. Z możliwości tych Skarżąca skorzystała dopiero po upływie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z powyższych względów, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Warszawa dnia 24 maja 2016 r.