III SA/Wa 120/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. S. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - Skarżący – W.S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w wyniku naruszających prawo działań organów administracji państwowej został pozbawiony wszelkich środków. Oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe żoną. Nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Wskazał, że jego żona uzyskuje dochód ze stosunku pracy wysokości 1.459,48 zł, a skarżący – również ze stosunku pracy 1.503,38 zł. Łączny dochód określił wskazując, że "każdy ma swój". Zobowiązania i wydatki określił na kwotę 1.459,48 zł. Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego został on wezwany do nadesłania dodatkowych dokumentów oraz złożenia oświadczeń dotyczących jego sytuacji finansowej i majątkowej. W odpowiedzi skarżący wskazał, że żądane dokumenty nie będą stanowiły informacji o możliwości zapłaty żądanej kwoty. Jest to "fikcja", która w jego ocenie, która ma uzasadnić odmowę zwolnienia, aby ochronić naruszający prawo organ administracyjny. Wskazał on również, że "nie będzie brał udziału w tworzeniu tej fikcji i dlatego nie wysyła żądanych dokumentów (...)". Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże (podkreślenie własne), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z powyższym to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. To ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w sposób niepozostawiający wątpliwości wykazać, że spełnił przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Skarżący natomiast odmówił udokumentowania, w jakikolwiek sposób, swojej sytuacji finansowej. Nie złożył również dodatkowych wyjaśnień, chociażby tych dotyczących zestawienia miesięcznych dochodów i wydatków. Powyższe było natomiast niezbędne dla oceny możliwości finansowych skarżącego zwłaszcza, że należny w sprawie wpis sądowy wynosi jedynie 100 zł. Z przedłożonych informacji wynika jedynie, że skarżący i jego żona posiadają stałe dochody z tytułu zatrudnienia w łącznej wysokości 2.965,86 zł, natomiast łączne miesięczne wydatki rodziny wynoszą 1.459,48 zł. Przy czym nie wiadomo na co konkretnie przeznaczana jest ta kwota. Skarżący bowiem nie przedstawił miesięcznego wyliczenia wydatków, podał jedynie ogólną kwotę. Sądzić zatem można, że do dyspozycji małżonków pozostaje miesięcznie niewykorzystana kwota 1.506,38 zł, z której skarżący prawdopodobnie może uiścić należny w sprawie wpis. Wobec niedostosowania się przez skarżącego do wezwania niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych skarżącego, a w konsekwencji ustalenie, czy sytuacja, w której się znajduje wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 P.p.s.a. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ocenia taką sytuację jednoznacznie. Jeżeli strona w jakikolwiek sposób uchyla się od złożenia wyjaśnień, oświadczeń lub dokumentów służących ocenie jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, to musi się liczyć z tym, że sąd nie będzie miał podstaw do przyjęcia jej wniosku za uzasadniony (por. np. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2009 r., I FZ 71/09, z 23 lipca 2009 r., II FZ 260/09 z 28 lipca 2009 r., I OZ 744/09). Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.