III SA/Wa 1200/13
WyrokWSA w Warszawie2013-09-26
Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Małgorzata Długosz-Szyjko, Dariusz Kurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniesienie przez nierezydenta (podmiot z siedzibą w USA) wkładu do polskiej spółki komandytowo-akcyjnej (SKA) stanowi utworzenie zakładu w rozumieniu umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, co skutkowałoby możliwością opodatkowania dochodów tej spółki w Polsce?Ratio decidendi
Wniesienie przez nierezydenta wkładu do polskiej spółki komandytowo-akcyjnej (SKA) stanowi utworzenie zakładu w rozumieniu umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, co umożliwia opodatkowanie dochodów tej spółki w Polsce. SKA, mimo swojej transparentności podatkowej, jest traktowana jako stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorstwa zagranicznego, a zyski z niej osiągane mogą być opodatkowane w Polsce.Stan faktyczny
Skarżąca, organizacja non-profit z siedzibą w USA, wniosła o interpretację indywidualną dotyczącą opodatkowania dochodów z udziału w polskiej spółce komandytowo-akcyjnej (SKA). Skarżąca uważała, że jej udział w SKA stanowi jedynie inwestycję kapitałową i nie tworzy zakładu w Polsce, a dochody powinny być opodatkowane wyłącznie w USA. Minister Finansów uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że udział w SKA tworzy zakład w Polsce, a dochody z niej powinny być opodatkowane w Polsce. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. błędną wykładnię umowy polsko-amerykańskiej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2013 r. sprawy ze skargi S. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę
W dniu 11 czerwca 2008r. do Ministra Finansów wpłynął wniosek S. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej (zwanej dalej "Skarżącą") o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej art. 6 i art. 8 Umowy z dnia 8 października 1974r. między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu (Dz. U. z 1976r., Nr 31, poz. 178, zwana dalej "umową polsko-amerykańską" lub "umową").
Z przedstawionego opisu stanu faktycznego wynika, że Skarżąca ma siedzibę
w Stanach Zjednoczonych Ameryki (zwanych dalej "USA") i zgodnie z amerykańskim
Certyfikatem Rezydencji (US Residency Certificate) jest rezydentem podatkowym
USA. Skarżąca jest organizacją typu non profit i w związku z tym jest zwolniona
w USA z podatku, z wyjątkiem przychodów osiąganych ze źródeł niezwiązanych
ze swą podstawową działalnością. Celem Skarżącej jest inwestowanie w krajach
o rozwijającej się gospodarce. W tym celu Skarżąca zainwestowała część
posiadanych środków finansowych w spółkę komandytowo-akcyjną z siedzibą
w Polsce (zwaną dalej "SKA"), w drodze wniesienia do tej spółki wkładu
pieniężnego.
W związku z powyższym Skarżąca zapytała, czy zgodnie z umową polsko-
amerykańską uzyskiwane przez nią przychody z tytułu udziału w polskiej SKA
powinny być opodatkowane jedynie w USA, czy też w Polsce?
Zdaniem Skarżącej przychody osiągane przez nią z tytułu udziału w polskiej
SKA powinny podlegać opodatkowaniu jedynie w miejscu, w którym Skarżąca
posiada siedzibę, tj. w USA.
Skarżąca uzasadniając swoje stanowisko wskazała, że zgodnie z art. 8
umowy zasadą jest, iż zyski z działalności gospodarczej przedsiębiorstwa
Umawiającego się Państwa (w niniejszej sprawie - USA) powinny być opodatkowane
tylko w tym Państwie. Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, w której
przedsiębiorstwo prowadzi działalność w drugim Umawiającym się Państwie
(w niniejszej sprawie - Polska) przez położony tam zakład. Zgodnie zaś z art. 6
umowy przez "zakład" rozumie się: "stałe miejsce, w którym całkowicie lub częściowo
wykonuje się działalność gospodarczą przedsiębiorstwa. Określenie zakład oznacza
w szczególności: filię, biuro, fabrykę, warsztat, kopalnię, kamieniołom lub inne
miejsce wydobycia zasobów naturalnych".
Według Skarżącej SKA, w której udział posiada, nie może być określona jako
stałe miejsce (jednostka organizacyjna), w którym lub za pośrednictwem którego,
Skarżąca całkowicie lub częściowo wykonuje działalność gospodarczą w Polsce.
W opisanej sytuacji nie można stwierdzić zdaniem Skarżącej, iż przedmiotowa
spółka służy jej do prowadzenia działalności gospodarczej. Jest ona bowiem jedynie
sposobem zorganizowania inwestycji kapitałowych Skarżącej. Zatem w związku
z tym, iż Skarżąca nie prowadzi działalności nastawionej na zysk i poprzez
inwestycje w różnych krajach wspiera rozwój funkcjonujących tam rynków, nie tworzy
w tych krajach jednostek organizacyjnych do prowadzenia działalności gospodarczej
(tworzenie takich jednostek nie miałoby żadnego celu, gdyż nie miałyby one żadnego
przedmiotu działalności). Wniesienie przez nią wkładów należy uznać jedynie za
inwestycję.
Skarżąca podniosła ponadto, że w związku z tym, iż podane w umowie
przykłady jednostek uznawanych za "zakład" posiadają wspólną cechę "realności",
fizycznego istnienia i funkcjonowania, należy wskazać, iż SKA jako byt jedynie
o charakterze prawnym nie jest zakładem w rozumieniu art. 6 umowy polsko-
amerykańskiej. Co więcej SKA nie może zostać uznana za "zakład", gdyż nie jest
"osobą prowadzącą przedsiębiorstwo" w rozumieniu zapisów umowy. W związku
z tym, iż przedmiotowa spółka nie jest podatnikiem podatku dochodowego nie
można także uznać, iż na gruncie umowy ma ona jakąkolwiek siedzibę, a tym samym
rezydencję podatkową.
W ocenie Skarżącej istotne również jest, iż SKA jest odrębnym od jej
wspólników podmiotem (posiada zdolność prawna) i to ona, a nie jej wspólnicy
prowadzi działalność gospodarczą W celu zaś przyjęcia, iż dana jednostka stanowi
zakład przedsiębiorstwa, przedsiębiorstwo to musi prowadzić swoją działalność
"przez zakład", co oznaczą, iż zakład działa w imieniu i na rzecz przedsiębiorstwa.
Zatem to SKA, jako odrębny od wspólników (w tym od Skarżącej) podmiot, prowadzi
działalność gospodarczą, a ponadto dokonuje tego we własnym imieniu i na własny
rachunek, co wynika wprost z art. 8 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek
handlowych (Dz. U. 2000r. Nr 94, poz. 1037 ze zm., zwanej dalej "K.s.h"), zatem nie
może ona zostać uznana za zakład.
W interpretacji indywidualnej z dnia [...] września 2008r. Minister Finansów
(zwany dalej także "Ministrem") uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe.
Minister odwołał się do art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku
dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm., zwanej
dalej "u.p.d.o.p.") oraz do art. 3 ust. 1 pkt 9 i art. 8 ust. 1 umowy polsko-
amerykańskiej. Stwierdził, że rozpatrzenie kwestii opodatkowania w Polsce zysku
Skarżącej osiąganego z udziału w SKA wymaga w związku z tym ustalenia, czy
Skarżąca działa w Polsce poprzez zakład.
Według organu przesłanki powstania zakładu zostały określone w art. 6
umowy polsko-amerykańskiej. W kontekście tej definicji, zdaniem Ministra, wspólnik
polskiej SKA, który prowadzi swoją podstawową działalność w USA, prowadzi
działalność również w Polsce, poprzez swój udział w SKA tj. "C.".
W ocenie Ministra w tej części, w której Skarżąca uzyskuje dochody z udziału
- jako wspólnik SKA, prowadzi ona "przedsiębiorstwo USA" na terenie Polski. Zatem
zyski osiągane w Polsce przez SKA ("C."), stanowią zysk zakładu
przedsiębiorstwa amerykańskiego, ponieważ siedziba spółki osobowej spełnia
przesłankę wymaganą do uznania ją w rozumieniu art. 6 umowy polsko-
amerykańskiej za stałe miejsce w którym całkowicie lub częściowo wykonuje się
działalność gospodarczą przedsiębiorstwa - Skarżącej.
Zdaniem Ministra nie ma podstaw do uznania, że SKA służy Skarżącej do
prowadzenia działalności gospodarczej i jest jedynie sposobem zorganizowania
inwestycji kapitałowej. Zgodnie bowiem z art. 125 K.s.h. SKA jest spółką osobową,
mającą na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą. Dochody
uzyskiwane przez SKA, jako spółkę osobową podlegają opodatkowaniu na poziomie
wspólników, nie zaś na poziomie dochodów spółki. Dochód wspólnika (Skarżącej)
jest więc dochodem uzyskiwanym bezpośrednio z prowadzonej przez SKA
działalności gospodarczej, nie zaś formą inwestycji kapitałowej.
Według organu nie można także zgodzić się ze stanowiskiem Skarżącej
w zakresie, w jakim podnosi, iż nie tworzy w krajach, w których inwestuje jednostek
organizacyjnych (zakładów) do prowadzenia działalności gospodarczej. Powstanie
bowiem zakładu, w rozumieniu umowy polsko-amerykańskiej, nie jest związane
z wyrażeniem odpowiedniej woli przez przedsiębiorstwo, lecz z stwierdzeniem
określonego stanu faktycznego, tj. prowadzenia działalności w drugim państwie za
pomocą stałej placówki. Skarżąca jest wspólnikiem spółki osobowej, za
pośrednictwem której prowadzi działalność w Polsce. Tym samym osiąga zysk
z prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce poprzez zakład.
W ocenie Ministra niezasadny jest także argument Skarżącej wskazujący,
iż zważywszy na rodzaj prowadzonej przez nią działalności Wnioskodawcy,
tworzenie zakładów w poszczególnych krajach nie miałoby żadnego celu, ponieważ
nie miałyby one żadnego przedmiotu działalności. Sam bowiem udział Skarżącej
w SKA, powołanej w celu prowadzenia przedsiębiorstwa stanowi przesłankę do
uznania w świetle art. 6 umowy polsko-amerykańskiej, iż doszło do utworzenia
zakładu, poprzez który podmiot ten prowadzi w Polsce działalność. Cel działalności
Skarżącej i przesłanki dla których podmiot ten wstąpił, jako wspólnik, do SKA nie
wpływają w żaden sposób na przedmiot działalności ww. SKA w Polsce.
Zdaniem organu nieprawidłowa jest także argumentacja Skarżącej
wskazująca, że SKA nie może zostać uznana za "zakład", gdyż nie jest ona osobą
prowadzącą przedsiębiorstwo w rozumieniu zapisów umowy. W związku z tym,
iż przedmiotowa spółka nie jest podatnikiem podatku dochodowego nie można
zdaniem Skarżącej uznać, iż na gruncie umowy ma ona jakąkolwiek siedzibę, a tym
samym rezydencję podatkową. W ocenie organu SKA (spółka osobowa), traktowana
jest jednakże jako podmiot "transparentny podatkowo", co oznacza, iż osiągnięty
zysk podlega opodatkowaniu na poziomie wspólników spółki. Zgodnie z art. 3 ust. 1
pkt 4 i pkt 5 umowy polsko-amerykańskiej określenie "osoba" oznacza osobę
fizyczną zarządcę majątku, spółkę, osobę prawną lub inne stowarzyszenie.
Natomiast "spółka" oznacza stowarzyszenie lub każdą inną jednostkę organizacyjną,
która dla celów podatkowych traktowana jest jak osoba prawna. Jednocześnie
jednak w myśl art. 5 u.p.d.o.p. opodatkowaniu podlegają również dochody osób
prawnych uzyskane z udziału w spółce osobowej.
W ocenie Ministra należy więc uznać, iż zysk SKA stanowi dla Skarżącej
dochód uzyskiwany za pomocą zakładu, na skutek prowadzenia działalności
gospodarczej w Polsce poprzez udział w SKA o nazwie "C". Umowa
polsko-amerykańska posługując się pojęciem "osoby prowadzącej przedsiębiorstwo"
odwołuje się do niego na potrzeby zdefiniowania "przedsiębiorstwa umawiającego
się państwa" i określenia zasad opodatkowania osiąganych przez nie zysków, nie
zaś dla celów zdefiniowania zakładu. W konsekwencji fakt, że SKA nie można
przypisać rezydencji podatkowej nie wpływa na możliwość opodatkowania
wspólników spółki w odniesieniu do zysków wypracowanych przez spółkę.
Końcowo Minister zauważył, że sprawa objęta przedmiotem wniosku
Skarżącej z 11 czerwca 2008r. była już przedmiotem analizy i rozważań Ministra
Finansów, na skutek wniosku Skarżącej z dnia 29 czerwca 2007r. Powyższy wniosek
zarówno w warstwie przedstawionego stanu faktycznego oraz opisanego własnego
stanowiska w sprawie odpowiadał treści wniosku z dnia 11 czerwca 2008r. Minister
Finansów postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007r., udzielił interpretacji w sprawie,
uznając stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe. Minister Finansów, po rozpoznaniu
zażalenia Skarżącej, decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. odmówił zmiany ww.
postanowienia. Skarga Skarżącej na powyższą decyzję została odrzucona
postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2008r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
Skarżąca wniosła o uchylenie powyższej interpretacji Ministra Finansów w całości,
zarzucając naruszenie:
1) art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 i art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia
1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej
"O.p."), poprzez wydanie interpretacji sprzecznej z wiążącym organy podatkowe
stanowiskiem podatnika wyrażonym we wniosku o interpretację w dniu 25 czerwcu
2007 roku (tzw. milczącą interpretacja),
2) art. 14c § 2 O.p., poprzez niewskazanie prawidłowego stanowiska wraz z
uzasadnieniem prawnym,
3) art. 8 w związku z art. 6 umowy polsko-amerykańskiej, poprzez ich błędną
wykładnię,
4) art. 21 ust. 2 ww. umowy w związku z art. 17 ust. 1 pkt 6c u.p.d.o.p. oraz
wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-386/04.
Według Skarżącej w dniu 29 czerwca 2007r. wpłynął do Ministra Finansów
wniosek Skarżącej o wydanie pisemnej wiążącej interpretacji postanowień umowy
polsko-amerykańskiej. Postanowienie Ministra z dnia [...] grudnia 2007r. w sprawie
udzielenia interpretacji w zakresie postanowień umowy zostało doręczone
pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 2 stycznia 2008r. Zgodnie zaś z art. 14e § 2 O.p.
w wersji obowiązującej na dzień 25 czerwca 2007r. Minister powinien wydać
pisemną interpretację w indywidualnych sprawach w zakresie postanowień umów
o unikaniu podwójnego opodatkowania w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania
wniosku. Jak wynika z kolei z art. 14b § 3 O.p. w brzmieniu z 2007r. do którego
odpowiedniego stosowania odsyła wskazany powyżej przepis, w przypadku
niewydania przez Ministra Finansów postanowienia w terminie 6 miesięcy od dnia
otrzymania wniosku, uznaje się, że organ ten jest związany stanowiskiem podatnika
przedstawionym we wniosku (tzw. milcząca interpretacja).
W ocenie Skarżącej zgodnie z uchwałą NSA z dnia 4 listopada 2008r.,
sygn. akt I FPS 2/08, terminem wydania postanowienia o interpretacji jest termin
jego doręczenia. Zatem w związku z tym, że doręczenie postanowienie Ministra
Finansów z dnia [...] grudnia 2007r. nastąpiło w dniu 2 stycznia 2008r., a więc po
upływie 6 miesięcznego terminu od dnia złożenia wniosku, to w przedmiotowej
sprawie organy podatkowe, na podstawie 14b § 3 w związku z art. 14e § 2 O.p.
w brzmieniu z 2007r., są związane stanowiskiem podatnika zaprezentowanym
w ww. wniosku. Według Skarżącej zgodnie z przepisami O.p. w brzmieniu z 2007r.
milcząca interpretacja podatkowa może zostać uchylona jedynie w trybie
przewidzianym w art. 14b § 5 pkt 2 w związku z art. 14e § 2 O.p. w brzmieniu
z 2007r.
Zdaniem Skarżącej od 29 grudnia 2007r., tj. momentu upłynięcia
6 miesięcznego terminu na wydanie postanowienia, obowiązuje tzw. milcząca
interpretacja odzwierciedlająca stanowisko podatnika zaprezentowane we wniosku
z dnia 25 czerwca 2007r. i wiążąca organy podatkowe. W konsekwencji, wydanie
przez Ministra Finansów interpretacji o treści innej niż obowiązująca milcząca
interpretacja, bez jej uprzedniego uchylenia w odpowiednim trybie stanowi
naruszenie zasady praworządności i zasady prowadzenia postępowania w sposób
budzący zaufanie do organów podatkowych.
Skarżąca podniosła następnie, że we wniosku o wydanie interpretacji
podatkowej ograniczyła się do wskazania, iż jest akcjonariuszem SKA "C."
z siedzibą w Polsce oraz, że nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej na
terenie Polski, a udział w SKA traktuje jedynie jako inwestycję kapitałową. W oparciu
o taki stan faktyczny Minister uznał, że okoliczność posiadania udziału w SKA
prowadzi do posiadania przez Skarżąca zakładu na terytorium Polski, natomiast
zdaniem Skarżącej zgodnie z zasadami międzynarodowego prawa podatkowego
samo uczestnictwo w spółce osobowej nie powoduje powstania zakładu, a ocena
w tym zakresie powinna być dokonywana z uwzględnieniem działalności
podejmowanej przez SKA na terytorium Polski. Jedynie wówczas, gdy działalność
spółki osobowej spełnia warunki powstania zakładu, to wówczas można uznać,
że wspólnicy spółki osobowej posiadają w tym zakresie zakład.
W ocenie Skarżącej w związku z tym, dla określenia, czy istnieje zakład
konieczne jest najpierw ustalenie, czy działalność spółki osobowej prowadzi do
powstania zakładu. Dla poczynienia takich ustaleń konieczne jest zdaniem Skarżącej
dysponowanie informacjami dotyczącymi zakresu i sposobu działalności SKA.
Tymczasem Minister Finansów, jedynie w oparciu o informację o istnieniu SKA, uznał
całkowicie bezpodstawnie, że jej działalność może prowadzić do powstania zakładu
po stronie jej wspólników. Zdaniem Spółki w sytuacji, gdy przedstawiony przez nią
we wniosku o interpretację stan faktyczny nie był wystarczający do dokonania
prawidłowej kwalifikacji prawno-podatkowej organ był uprawniony do wezwania
Skarżącej do dokonania uzupełnień. W żadnym razie jednak nie było dopuszczalne,
aby Minister wydawał interpretację w oparciu o niekompletny stan faktyczny lub
dokonywał założeń, które de facto kreują stan faktyczny.
Według Skarżącej SKA jest odrębnym od wspólników podmiotem, który
prowadzi działalność gospodarczą. Ponadto, jak trafnie zauważył Minister Finansów,
tego typu spółka nie posiada podmiotowości prawno-podatkowej w zakresie
podatków dochodowych, jest więc podmiotem "przejrzystym podatkowo", co
oznacza, iż wypracowany przez nią zysk podlega opodatkowaniu tylko na poziomie
wspólników. W konsekwencji tego zdaniem Skarżącej nie można przypisać jej
również rezydencji podatkowej. W przedstawionym przez Skarżącą stanie
faktycznym nie zaistniały przesłanki konieczne do powstania zakładu, o których
mowa, czego potwierdzeniem jest okoliczność, że Skarżąca jest organizacją typu
non profit, a w związku z tym nie prowadzi działalności gospodarczej i nie można
przypisać jej prowadzenia takiej działalności przez sam fakt tego, że jest wspólnikiem
SKA, a w związku z tym SKA, w której udział posiada Skarżąca nie może być
określona jako jej stałe miejsce (jednostka organizacyjna), w którym lub za
pośrednictwem, którego Skarżąca całkowicie lub częściowo wykonuje działalność
gospodarczą w Polsce.
Zdaniem Skarżącej SKA jako taka nie może zostać uznana za zakład,
ponieważ podane w umowie polsko-amerykańskiej przykłady jednostek
kwalifikowanych jako zakłady charakteryzują się wspólną cechą "realności",
fizycznego istnienia i funkcjonowania, a spółka jest natomiast bytem o charakterze
czysto prawnym. W opinii Skarżącej do powstania zakładu oprócz wykonywania
w jego ramach działalności gospodarczej (co nie ma miejsca w przedstawionym
stanie faktycznym), konieczne jest, aby była to działalność przedsiębiorstwa.
Uwzględniając, iż Skarżąca prowadzi działalność polegającą na inwestycjach
w różnych krajach, w celu wspierania rozwoju funkcjonujących tam rynków i nie jest
to działalność nastawiona na zysk, to nie ma podstaw do uznania go za podmiot
prowadzący przedsiębiorstwo, co jest dodatkowym argumentem na potwierdzenie
tezy, że udział w SKA nie powoduje powstawania zysku po stronie Skarżącej za
pośrednictwem zakładu.
Skarżąca odwołała się następnie do art. 21 ust. 2 umowy polsko-amerykańska
i stwierdziła, że ww. przepis nie zobowiązuje Umawiającego się Państwa do
przyznania zakładom osób mających miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim
Umawiającym się Państwie przywilejów podatkowych, przyznanych specjalnymi
porozumieniami zakładom trzeciego Państwa. Oznacza to, zdaniem Spółki,
że zakład rezydenta USA nie może być opodatkowany w Polsce w sposób bardziej
uciążliwy niż zakład rezydenta państwa trzeciego prowadzący taką samą działalność.
Oznacza to, że jeśli zakład Skarżącej byłby opodatkowany w sposób bardziej
dotkliwy niż zakład organizacji non profit z państwa trzeciego, to takie opodatkowanie
narusza Umowę.
Według Skarżącej należy więc ustalić sposób opodatkowania zakładów
organizacji non profit z państw trzecich. Skarżąca odwołała się do art. 17 ust. 1
pkt 6c u.p.d.o.p. i stwierdziła, że jako podmioty z państw trzecich można uznać
organizacje typu non profit z państw trzecich, czyli także z państw członkowskich UE.
Zgodnie zaś z wyrokiem ETS w sprawie C-386/04 państwa członkowskie UE
powinny traktować w zakresie opodatkowania organizacje pozarządowe z państw UE
w taki sam sposób jak krajowe organizacje pozarządowe. Oznacza to, zdaniem
Skarżącej, że jeśli organizacja pozarządowa z państwa członkowskiego UE
porównywalna z organizacją pożytku publicznego posiadałaby zakład w Polsce to
osiągane dochody podlegałyby zwolnieniu z podatku w zakresie wskazanym art. 17
ust. 1 pkt 6c u.p.d.o.p. W konsekwencji w ocenie Skarżącej skoro dochody
uzyskiwane przez zakłady organizacji pozarządowych z państw członkowskich UE,
czyli z państw trzecich w rozumieniu umowy polsko-amerykańskiej byłyby zwolnione
z opodatkowania, to jednoczesne opodatkowanie dochodów osiąganych przez
zakład organizacji pozarządowej z siedzibą w USA stanowiłoby naruszenie zasady
niedyskryminacji zawartej w art. 21 ust. 2 ww. umowy. W konkluzji zasada
niedyskryminacji nakazuje, aby dochody uzyskiwane przez zakład Skarżącej
podlegały zwolnieniu w Polsce.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał swoje stanowisko
w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona interpretacja nie
narusza prawa.
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa
ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr
153, poz. 1269 ze zm.), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne
sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej
pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola
ta obejmuje orzekanie w sprawach, których katalog został wymieniony w przepisie
art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."). Tak więc
kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje
orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.)
oraz, stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. poddaje takiej kontroli również pisemne
interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Zakres kontroli w sprawach indywidualnych interpretacji przepisów prawa
podatkowego, jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia
08.01.2007 r. I FPS 1/06 (ONSA i WSA 2007/2/27), obejmuje poprawność
procesową, ustrojową i merytoryczną udzielonych interpretacji.
W myśl art. 146 § 1 p.p.s.a. Sąd uchyla zaskarżoną interpretację w razie
stwierdzenia naruszenia prawa, orzekając przy tym niezależnie od zarzutów i
wniosków skargi oraz powołanej w niej podstawy prawnej (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Podkreślić trzeba, że niniejsza sprawa była już przedmiotem orzekania przez
Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także: "NSA"), który w wyniku złożonej przez
skarżącą skargę kasacyjną wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2013 r. sygn. akt II FSK
1676/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania
Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W związku z powyższym, Sąd orzekający w tej sprawie, w myśl art. 190
zdanie pierwsze p.p.s.a., związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie
przez NSA. Powołany wyżej przepis w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek
postępowania Sądu I instancji, który nie posiada już, na tym etapie postępowania
sądowoadministracyjnego, swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie
może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania. Jak podkreśla się w
piśmiennictwie, z określenia "związany wykładnią prawa" należy wyprowadzić
wniosek, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany oceną Naczelnego
Sądu Administracyjnego co do stanu faktycznego sprawy albowiem ocena ta nie jest
wykładnią przepisów prawa (por. J.P. Tamo, Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa
2004, str. 268), natomiast w pozostałym zakresie ocena wyrażona przez NSA wiąże
sąd rozpoznający sprawę ponownie.
W judykaturze i doktrynie zwraca się również uwagę, że wojewódzki sąd
administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu NSA wykładni prawa
jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy
ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do
nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od
wyjaśnionych przez NSA (por.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 1998 r., sygn.
akt I PKN 226/98, OSNAP 1999, nr 15, poz. 486), jak również w przypadku, gdy przy
niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny
Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny (tak dla przykładu: H. Knysiak-Molczyk
(w:) H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed
sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005).
Ponieważ w ponownie rozpoznawanej sprawie stan faktyczny nie uległ
zmianie, tym samym Sąd orzekający związany jest wykładnią dokonaną w
przywołanym na wstępie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10
kwietnia 2013 r. o sygn. akt II FSK 1676/11, w którym to uznał, że Wojewódzki Sąd
Administracyjny w Warszawie dokonał wadliwej wykładni przepisów art. 6 ust 1, a w
konsekwencji art. 8 ust 1 umowy między Rządem Polskiej Rzeczpospolitej Polskiej a
Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o unikaniu podwójnego opodatkowania
i zapobieżeniu uchylania się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodów.
Rozpoznając skargę kasacyjną organu NSA mianowicie stwierdził, że sąd
orzekający pierwszej instancji bezzasadnie uznał na tle zaprezentowanego stanu
faktycznego, że wniesienie przez nierezydenta, tj. podmiot mający siedzibę w
Stanach Zjednoczonych, działający pod firmą S.,
wkładu do spółki komandytowo-akcyjnej mającej siedzibę w Polsce nie stanowi
utworzenia zakładu, poprzez który prowadzić może swą działalność. Sąd orzekający
uznał w ten sposób, że zyski osiągane z tego tytułu w Polsce nie będą mogły być
opodatkowane na podstawie art. 8 ust 1 powoływanej umowy w Polsce, gdyż
warunkiem opodatkowania dochodu podmiotu zagranicznego w kraju jest
prowadzenie działalności przedsiębiorstwa zagranicznego poprzez znajdujący się tu
zakład. Inaczej mówiąc, Sąd ten stwierdził, że nie jest możliwe opodatkowanie w
Polsce dochodów polskiej spółki komandytowo-akcyjnej przypadających na jej
zagranicznego wspólnika z tego powodu, iż nie osiąga on dochodów poprzez zakład
w rozumieniu umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
W ocenie NSA pogląd taki jest błędny, gdyż treść postanowienia zawartego w
art. 6 ust 7 należy interpretować przez pryzmat przepisu art. 3 ust 1 pkt 5 umowy,
zgodnie z którym określenie spółka oznacza spółkę traktowaną dla celów
podatkowych w Polsce jako osoba prawna. Spółka komandytowo-akcyjna nie jest w
polskim systemie podatkowym traktowana jako osoba prawna. Z powyższego
wynika, że podczas poszukiwania normy prawnej regulującej funkcjonowanie
zakładu na podstawie art. 6 ust 7 umowy powinno się sięgnąć po wnioskowanie z
argumentum a contrario, dochodząc do odwrotnego stanowiska aniżeli
zaprezentowano w zaskarżonym orzeczeniu.
Tym samym jako prawidłowe uznać trzeba stanowisko Ministra Finansów, że
zgodnie z treścią art. 3 ust 1 pkt 9 umowy za przedsiębiorstwo umawiającego się
państwa uważa się przedsiębiorstwo prowadzone przez osobę mającą siedzibę w
tym państwie. Z kolei zgodnie z art. 8 ust 1 umowy zyski osiągane przez
przedsiębiorstwo danego państwa podlegają opodatkowaniu tylko w tym państwie,
chyba że przedsiębiorstwo to prowadzi działalność w drugim państwie, a więc w
Polsce. Według art. 6 ust 1 umowy zakład oznacza stałe miejsce, w którym
całkowicie lub częściowo wykonuje się działalność gospodarczą przedsiębiorstwa.
Racje więc ma Minister Finansów, iż wspólnik polskiej spółki komandytowo-akcyjnej
prowadząc działalność w Stanach Zjednoczonych prowadzi również swoją
działalność gospodarczą w Polsce poprzez spółkę mającą na celu prowadzenie
przedsiębiorstwa. Jako wspólnik polskiej spółki komandytowo-akcyjnej uzyskuje
dochody z zysku. Zysk wypracowany przez spółkę komandytowo-akcyjnej stanowi
więc, w części przypadającej zgodnie z udziałem lub akcjami, zysk zakładu
przedsiębiorstwa amerykańskiego. W świetle analizowanego stanu faktycznego bez
znaczenia jest przy tym informacja, czy wspólnik jest komplementariuszem czy
akcjonariuszem. Sprawa dotyczy bowiem opodatkowania przychodu (dochodu)
uzyskanego z tytułu prowadzenia polskiej spółki.
Z tego samego powodu bez znaczenia jest także badanie czy zamiarem
podmiotu zagranicznego były inwestycje kapitałowe czy prowadzenie działalności
gospodarczej. Zapewnienie wnioskodawcy, że polska spółka komandytowo-akcyjna
nie służy prowadzeniu działalności gospodarczej lecz jest jedynie sposobem
zorganizowania inwestycji kapitałowych nie ma znaczenia dla wykładni przepisów
umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz norm regulujących tworzenie i
funkcjonowanie spółek prawa handlowego. Zgodnie z art. 125 k.s.h. spółka
komandytowo-akcyjna jest spółką mającą prowadzić przedsiębiorstwo. Aby
przedsiębiorstwo takie mogło funkcjonować niezbędne jest pozyskanie przez spółkę
kapitału w postaci wkładów wniesionych na kapitał zakładowy spółki, za które
udziałowcy, a więc wspólnicy i akcjonariusze obejmują udziały lub akcje. Stają się oni
w ten sposób ostatecznymi beneficjentami spółki.
Jako trafny uznać należy także pogląd organu interpretacyjnego wskazujący,
że dochody uzyskiwane przez spółkę komandytowo-akcyjną nie stanowią dochodów
spółki lecz podlegają opodatkowaniu wyłącznie na poziomie wspólników. Zgodzić się
więc należy ze stanowiskiem Ministra Finansów, że w opisanym stanie faktycznym
wspólnik spółki komandytowo-akcyjnej osiągać będzie dochody z zysku spółki
komandytowo-akcyjnej mającej na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną
firmą. Fakt ten nie wyklucza z góry prowadzenia w ten sposób zakładu, a więc
miejsca w którym całkowicie lub częściowo prowadzona jest działalność
gospodarcza podmiotu zagranicznego. Nie stoi temu na przeszkodzie przepis art. 8
k.s.h., który wskazuje, że spółka osobowa może we własnym imieniu nabywać
prawa, zaciągać zobowiązania oraz prowadzić przedsiębiorstwo pod własna firmą.
Tym samym stanowi ona odrębny od wspólników podmiot. Jednak argumenty te nie
są wystarczające, aby na tej podstawie twierdzić, że spółka o której mowa tylko
dlatego nie może być zakładem podmiotu zagranicznego będącego jej wspólnikiem.
Nie przemawiają za tym dane oraz stanowisko wskazane we wniosku o wydanie
interpretacji indywidualnej opisujące w sposób hipotetyczny stan faktyczny.
W ocenie NSA Sąd orzekający uchylając interpretację Ministra Finansów,
dokonując błędnej wykładni art. 6 ust 1, a w konsekwencji art. 8 ust 1 umowy między
Rządem Polskiej Rzeczpospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych
Ameryki o unikaniu podwójnego opodatkowania (...) bezzasadnie zatem uznał, że
udział w transparentnych podatkowo spółkach osobowych nie może prowadzić do
utworzenia w ten sposób zakładu w rozumieniu tej umowy. Taka interpretacja
skutkować może w badanym stanie faktycznym brakiem opodatkowania dochodu w
Polsce. Natomiast przy założeniu, że miejscem opodatkowania powinno być, zgodnie
z zasadami międzynarodowego prawa podatkowego, miejsce powstawania dochodu,
amerykańskie władze podatkowe uznają polską spółkę osobową za zakład a dochód
z jej działalności również będzie wolny od podatku w Stanach Zjednoczonych.
Tymczasem celem umowy zawartej między rządem polskim i amerykańskim jest
zapobieżenie podwójnemu opodatkowaniu i zapobieżenie uchylaniu się od
opodatkowania w zakresie podatku od dochodu.
Akceptując w pełni powyższe stanowisko NSA, Sąd orzekający na podstawie
art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło