III SA/Wa 1231/15
WyrokWSA w Warszawie2016-05-05
Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Bożena Dziełak, Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Finansów jest właściwy do wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej pojęć "zmiana" i "odnowienie" książeczki mieszkaniowej, które nie są zdefiniowane w prawie podatkowym, lecz w prawie bankowym?Ratio decidendi
Minister Finansów nie jest właściwy do wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej pojęć "zmiana" i "odnowienie" książeczki mieszkaniowej, ponieważ pojęcia te nie należą do materii prawa podatkowego, a do prawa bankowego. Interpretacja indywidualna może dotyczyć wyłącznie przepisów prawa podatkowego, a organ nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia znaczenia tych pojęć w kontekście prawa bankowego i umów cywilnoprawnych.Stan faktyczny
Bank zwrócił się do Ministra Finansów o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej art. 15 ustawy nowelizującej, w szczególności pojęć "zmiana" i "odnowienie" książeczki mieszkaniowej. Minister Finansów odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że pojęcia te nie należą do prawa podatkowego, a do prawa bankowego, a organ nie jest uprawniony do ich interpretowania ani prowadzenia postępowania dowodowego. Bank zaskarżył tę decyzję, argumentując, że wykładnia tych pojęć jest niezbędna do prawidłowego zastosowania przepisów prawa podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak, sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (sprawozdawca), Protokolant specjalista Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2016 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z [...] lutego 2015 r. Minister Finansów utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] grudnia 2014 r. odmawiające wszczęcia postępowania w związku z wnioskiem P. S.A. z siedzibą w W., dalej: jako "Skarżący", "Bank" "lub "Wnioskodawca") o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie ustalenia okoliczności, zdarzeń przed terminem zakończenia okresu umownego przewidzianego dla książeczki mieszkaniowej, stanowiących przesłankę do utraty prawa do zwolnienia wynikającego z art. 15 ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw.
We wniosku o udzielenie interpretacji Skarżący przedstawił następujący stan faktyczny:
Bank zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1376, z późń. zm.) prowadzi Oszczędnościowe Książeczki Mieszkaniowe, dla których wydawany jest imienny dokument potwierdzający zawarcie umowy, jakim jest imienna książeczka mieszkaniowa.
Bank prowadzi obsługę następujących rodzajów Oszczędnościowych Książeczek Mieszkaniowych:
1) Oszczędnościowe Książeczki Mieszkaniowe (z prawem do premii gwarancyjnej) zakładane do dnia 23 października 1990 r.
2) Oszczędnościowe Książeczki Mieszkaniowe, bez prawa do premii gwarancyjnej, zakładane po dniu 23 października 1990 r. do dnia 30 września 2014 r., tj.:
- książeczki mieszkaniowe o stałej i zmiennej stopie procentowej (w tym oparte o stawkę referencyjną WIBOR 3M),
- książeczki mieszkaniowe z Bonusem (o zmiennej stopie procentowej),
- książeczki mieszkaniowe powiązane z funduszami inwestycyjnymi.
Od dnia 1 października 2014 r., Bank zaprzestał oferowania ww. produktów, jednakże w stosunku do trwających umów, zobligowany jest do wywiązania się ze swoich zobowiązań wobec klientów.
Zgodnie z postanowieniami zawartymi we wzorcach umownych (regulaminach, umowach) poszczególnych produktów, wypłata odsetek na Oszczędnościowych Książeczkach Mieszkaniowych następuje:
- w trakcie trwania okresu umownego (np. książeczka mieszkaniowa o stałej stopie procentowej) lub
- na zakończenie okresu umownego (np. książeczka mieszkaniowa o zmiennej stopie procentowej),
W przypadku wypłaty należnych odsetek, odsetki te są dopisywane do rachunku książeczki albo przekazywane, w formie bezgotówkowej, na rachunek powiązany z rachunkiem książeczki (np. rachunek oszczędnościowo - rozliczeniowy), klient może równocześnie w sposób dowolny decydować o formie i procedurze wypłaty w tym zakresie.
Oszczędnościowe Książeczki Mieszkaniowe zakładane były na okres: 12, 24,36,48 i 60 miesięcy z możliwością automatycznego odnowienia na kolejny taki sam okres umowny na warunkach obowiązujących w dniu przedłużenia umowy, za wyjątkiem książeczki mieszkaniowej z Bonusem oraz książeczki mieszkaniowej opartej o stawkę referencyjną WIBOR 3M, które są produktami nieodnawialnymi.
Warunkiem otwarcia rachunku książeczki było po stronie Banku:
- uzyskanie od Posiadacza książeczki minimalnej wymaganej wpłaty na produkt,
- podpisanie umowy rachunku książeczki, oraz
- wystawienie formularza/druku książeczki mieszkaniowej.
Z Oszczędnościowych Książeczek Mieszkaniowych nie dokonuje się wypłat częściowych środków. Klient uprawniony jest jedynie do wypłaty całości środków zgromadzonych na książeczce, a tym samym do likwidacji produktu. Klienci, w trakcie trwania okresu umownego, mają możliwość dokonywania dopłat do rachunku książeczki. Procedury postępowania z odsetkami zostały opisane powyżej. W związku z uchwaloną ustawą z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, zwaną dalej: "ustawą nowelizującą" (Dz. U. z 2014 r. poz. 1328), Bank powziął wątpliwość w zakresie właściwej interpretacji postanowień zawartych w art. 15 ust. 2 ustawy.
Zgodnie z brzmieniem tej normy zwalnia się od podatku dochodowego odsetki od wkładów zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych, innych niż książeczki z prawem do premii gwarancyjnej, które zostały założone przed dniem wejścia wżycie przepisów (14 dni od dnia ogłoszenia - tj. przed 18 października 2014 r.), z tym że: jeżeli do dnia 31 grudnia 2014 r. książeczka mieszkaniowa została zmieniona lub odnowiona, zwolnienie stosuje się do dnia 31 grudnia 2014 r., a zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych, o którym mowa w art. 30a ust. 1 pkt 3 UPDOF, określa się od tej części odsetek, jaka przypada na okres od dnia 1 stycznia 2015 r. proporcjonalnie do całego okresu, na jaki została założona ta książeczka; jeżeli po dniu 31 grudnia 2014 r. książeczka mieszkaniowa została zmieniona lub odnowiona, zwolnienia nie stosuje się do odsetek przypadających za okres od dnia zmiany lub odnowienia tej książeczki, a zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych, o którym mowa w art. 30a ust. 1 pkt 3 UPDOF, określa się od tej części odsetek, jaka przypada na okres po zmianie lub odnowieniu tej książeczki proporcjonalnie do całego okresu, na jaki została założona ta książeczka. Ponadto, do dnia 31 grudnia 2014 r. zwalnia się od podatku dochodowego odsetki od wkładów zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych innych niż książeczki z prawem do premii gwarancyjnej, które zostały założone od dnia wejścia w życie nowych przepisów (tj. od 18 października 2014 r.) do dnia 31 grudnia 2014 r., zaś zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych, o którym mowa w art. 30a ust. 1 pkt 3 UPDOF, określa się od tej części odsetek, jaka przypada na okres od dnia 1 stycznia 2015 r. proporcjonalnie do całego okresu, na jaki została założona książeczka mieszkaniowa.
Mając na uwadze, że nowe przepisy dotyczące zwolnienia z opodatkowania odsetek od wkładów zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych, warunkują zastosowanie prawa do zwolnienia odsetek od wkładów zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych do momentu ich zmiany lub odnowienia, Bank pragnie potwierdzić, jakie okoliczności, zdarzenia przed terminem zakończenia okresu umownego przewidzianego dla książeczki mieszkaniowej, będą stanowiły przesłankę do utraty prawa do zwolnienia. Wątpliwość Banku odnosi się do użytego przez ustawodawcę pojęcia odnowienia i zmiany książeczki mieszkaniowej.
W związku z powyższym opisem zadano pytanie:
Jakie okoliczności, zdarzenia przed terminem zakończenia okresu umownego przewidzianego dla książeczki mieszkaniowej, będą stanowiły przesłankę do utraty prawa do zwolnienia, zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 1328)?
Zdaniem Banku przepis ustawy nowelizującej przewiduje zachowanie bezterminowego i bezwarunkowego prawa do zwolnienia przychodów z odsetek i premii gwarancyjnych od wkładów zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 763).
W ślad za ustawą nowelizującą, dla innych książeczek mieszkaniowych, do których nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych, zachowane zostaną prawa nabyte w zakresie zwolnienia z opodatkowania przychodów odsetkowych w przypadku książeczek mieszkaniowych:
1) założonych przed dniem wejścia w życie przedmiotowej ustawy:
a) do dnia, w którym książeczka mieszkaniowa zostanie zmieniona lub odnowiona,
b) do 31 grudnia 2014 r., jeżeli zmiana lub odnowienie będą miały miejsce przed tym dniem,
2) założonych po wejściu w życie przedmiotowej ustawy, a przed dniem 31 grudnia 2014 r. - do dnia 31 grudnia 2014 r. Bank prawa do zwolnienia odsetek od wkładów zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych do czasu:
a) zmiany bądź
b) odnowienia książeczki mieszkaniowej.
Pojęcia zmiany i odnowienia nie zostały zdefiniowane w ustawie nowelizującej ani w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W ocenie Banku odnowieniem jest rozpoczęcie, w trakcie trwania umowy książeczki mieszkaniowej, kolejnego takiego samego okresu umownego, na warunkach obowiązujących w dniu przedłużenia okresu umownego rachunku książeczki; zmianą jest sytuacja, w której umowa książeczki mieszkaniowej staje się inna niż dotychczas.
Bank wskazał, że warunki świadczenia usługi oszczędzania w ramach książeczki mieszkaniowej są określone w regulaminie wydawanym przez Bank i stanowiącym integralną część zawartej z Klientem umowy. Postanowienia regulaminu określają prawa i obowiązki Banku oraz Klienta i są wiążące, o ile strony w umowie nie ustalą odmiennie swych praw i obowiązków (art. 109 ust. 2 Prawa bankowego).
W praktyce cechy charakterystyczne dla oszczędzania w ramach książeczki mieszkaniowej są następujące:
1) Korzystanie z tej formy oszczędzania jest dostępne wyłącznie dla osób fizycznych;
2) Intencją oszczędzania na książeczkach mieszkaniowych jest gromadzenie środków na cele mieszkaniowe;
3) Otwarcie książeczki było potwierdzane zawarciem umowy oraz wystawieniem formularza/druku książeczki;
4) Oszczędzanie na książeczce jest realizowane przez określony okres umowny (okres ten może wynosić 12, 24, 36, 48 i 60 miesięcy);
5) Wkłady oszczędnościowe gromadzone na książeczkach mieszkaniowych powstają w wyniku dokonywanych wpłat, na warunkach określonych w umowie (przykładowo w Banku określona jest minimalna wartość pierwszej wpłaty dla rachunku książeczki w zależności od rodzaju książeczki, która wynosiła np. 200,00 zł, 5.000,00 zł, 20.000,00 zł, jak również wskazuje się minimalną wartość kolejnych wpłat, które nie mogą być niższe od 200,00 zł).
6) Wkłady na książeczce mieszkaniowej podlegają oprocentowaniu zgodnie z umową zawartą pomiędzy Bankiem a klientem (w ofercie Banku dostępne były książeczki mieszkaniowe o stałej i zmiennej stopie procentowej, w tym oparte o stawkę referencyjną WIBOR 3M).
7) Zasady i forma wypłaty odsetek od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku, naliczonych za dany okres, wynikają z umowy książeczki mieszkaniowej (mogą one być dopisywane do kapitału zgromadzonego na książeczce mieszkaniowej lub w innej formie przekazywane do dyspozycji posiadacza książeczki).
8) Wkłady na książeczkach mieszkaniowych przechowywane są na indywidualnych bankowych rachunkach oszczędnościowych.
Ww. cechy charakterystyczne dla oszczędzania w ramach książeczki mieszkaniowej materializują się w formie zapisów umowy zawieranej przez Bank z Klientem oraz regulaminu stanowiącego jej integralną cześć lub wynikają z norm powszechnie obwiązującego prawa. Bank zwrócił uwagę, że zgodnie z regulaminem, stanowiącym integralną część umowy Klient może dokonywać następujących operacji:
1) Udzielić osobie fizycznej mającej pełną zdolność do czynności prawnych pełnomocnictwa stałego lub jednorazowego do dysponowania rachunkiem książeczki;
2) Złożyć, zmodyfikować lub odwołać dyspozycję na wypadek swojej śmierci;
3) Dokonywać wpłat na zasadach określonych w umowie;
4) Żądać zamiany zniszczonego, zapełnionego lub zgubionego formularza książeczki na nowy;
5) Złożyć dyspozycję przelewu (cesji) praw do wkładu zgromadzonego na książeczce mieszkaniowej.
6) Dokonać zastrzeżenia książeczki.
W ocenie Banku, jakkolwiek ww. elementy są zarówno statyczne lub dynamiczne, nie stanowią jednakże o odnowieniu lub zmianie istoty książeczki mieszkaniowej, o której traktuje ustawa nowelizująca. W istocie, tożsamość produktu zostaje zachowana, zaś książeczka mieszkaniowa kontynuowana jest na dotychczasowych warunkach. Są to czynności nierozerwalnie związane z umową i dotyczą obsługi ww. produktu. Dla ich skuteczności nie jest koniecznym dokonanie zmiany umowy bądź zawarcie nowej umowy, zaś ich realizacja nie powoduje zmiany warunków oferowania produktu, które określone są w regulaminie rachunku stanowiącym integralną część zawartej w Klientem umowy.
Ponadto Bank nadmienił, że zgodnie z postanowieniami regulaminu książeczki mieszkaniowej, może dokonać:
1) Niezbędnych modyfikacji postanowień Regulaminu, stanowiącego integralną cześć umowy z Klientem, w przypadku:
a) nowelizacji powszechnie obowiązujących przepisów prawa dotyczących prowadzenia rachunków książeczek,
b) modyfikacji zakresu lub formy realizacji usług świadczonych na podstawie umowy poprzez wprowadzenie nowych rozwiązań technologicznych związanych ze zmianą warunków realizacji usług za pośrednictwem firm współpracujących z bankiem,
c) konieczności dostosowania regulaminu do wymogów związanych z ochroną konsumentów,
d) wprowadzenia nowych usług o charakterze opcjonalnym.
2) Aktualizacji wysokości opłat i prowizji bankowych w przypadku zaistnienia, co najmniej jednej z niżej wymienionych okoliczności:
a) wzrostu poziomu cen towarów i usług konsumpcyjnych (wskaźnik publikowany przez Główny Urząd Statystyczny),
b) wzrostu kosztów obsługi rachunku książeczki i usług z nim związanych, w wyniku zmiany cen energii, kosztów połączeń telekomunikacyjnych, usług pocztowych, zmiany opłat ponoszonych w związku z wykonywaniem umowy za pośrednictwem innych firm współpracujących z Bankiem oraz w wyniku zmiany, uchylenia bądź wprowadzenia nowych przepisów prawnych wpływających na koszty.
3) Podwyższenia lub obniżenia oprocentowania środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku książeczki w trakcie trwania okresu umownego, przestrzegając zasad dobrej praktyki bankowej oraz dobrych obyczajów, uwzględniając kierunek zmian stóp lub stawek, w przypadku zaistnienia, co najmniej jednej z niżej wymienionych okoliczności:
a) zmiany którejkolwiek z podstawowych stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego, co najmniej 0,10 punktu procentowego,
b) zmiany stopy rezerwy obowiązkowej banków, o co najmniej 0,10 punktu procentowego,
c) zmiany stawki dla depozytów rynku międzybankowego WIBOR IM, WIBOR 3M, WIBOR 6M, WIBOR 9M, WIBOR 1Y, o co najmniej 0,10 punktu procentowego, w dowolnym okresie w ciągu ostatnich 6 miesięcy.
W ocenie Banku na skutek realizacji ww. operacji, zdarzeń, do których uprawniony jest Bank zgodnie z regulaminem produktu, nie dokonuje się "zmiana" książeczki mieszkaniowej w rozumieniu przepisu ustawy nowelizującej. Wprowadzenie niezbędnych modyfikacji postanowień regulaminu, stanowiącego integralną cześć umowy z Klientem, aktualizacja wysokości opłat i prowizji bankowych, podwyższenie lub obniżenie oprocentowania środków pieniężnych wynikają z okoliczności o charakterze obiektywnym i nie powinny stanowić, w ślad za ustawą nowelizującą, przesłanki dla ewentualnej utraty po stronie Klienta prawa do zwolnienia odsetek od wkładów zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych.
Bank mając na uwadze powyższą argumentację stoi na stanowisku, że w rozumieniu nadanym art. 15 ustawy nowelizującej, skutkującym utratą prawa do zwolnienia:
1) Odnowieniem jest rozpoczęcie po zakończeniu okresu umownego przewidzianego dla książeczki mieszkaniowej kolejnego, takiego samego okresu umownego, na warunkach obowiązujących w dniu przedłużenia okresu umownego rachunku książeczki,
2) Zmianą jest rozpoczęcie, w trakcie trwania umowy książeczki mieszkaniowej, kolejnego takiego samego lub zmodyfikowanego okresu umownego, tj. zamiany produktu (umowy) na inny kwalifikowany, jako książeczka mieszkaniowa z dostępnej oferty Banku. We wskazanych jw. przypadkach dochodzi do zmutiplikowania okresów umownych lub zmiany warunków oszczędzania na książeczce mieszkaniowej, a tym samym, książeczka mieszkaniowa nie jest kontynuowana na dotychczasowych zasadach, co w ocenie Banku stanowi zgodnie z intencją ustawodawcy przesłankę do utraty po stronie Klienta prawa do zwolnienia odsetek od wkładów zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych.
Ponadto Bank zwrócił uwagę, że w analizowanym zakresie dochodzi do modyfikacji praw i obowiązków Klienta, jak również Banku, dla których skuteczności koniecznym jest dokonanie odnowienia umowy bądź zawarcie nowej umowy. W konsekwencji, w kontekście analizowanych przepisów ustawy nowelizującej, Bank zobowiązany jest dokonać poboru podatku od odsetek od wkładów zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych od dnia zaistnienia ww. zdarzeń.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. Minister Finansów (w imieniu którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie) odmówił wszczęcia postępowania. Organ wskazał, że ustawa prawo Bankowe, którą powołuje Skarżący w złożonym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, nie stanowi przepisów prawa podatkowego. Zaznaczył, że nie posiada uprawnień do interpretowania przepisów ww. ustawy, zatem ustalenie zmiany i odnowienia książeczki mieszkaniowej w rozumieniu ww. ustawy nie leży w kompetencji organu. W związku z powyższym stwierdził, iż interpretacja wydana w zakresie problemu, którego dotyczy, nie rozstrzygałaby o skutkach podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego dla Wnioskodawcy.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Bank zarzucił naruszenie art. 165a § 1 i art. 120 w zw. z art. 14b § 1-3 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej jako O.p.) oraz art. 14h O.p. poprzez przyjęcie, że wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego wymaga uprzedniego potwierdzenia (w ramach postępowania dowodowego) okoliczności wskazanych w przedstawionym przez Bank stanie faktycznym, w tym w szczególności kluczowych, stosowanych przez ustawodawcę, pojęć "odnowienia" i "zmiany" książeczki mieszkaniowej.
Mając na uwadze powyższe naruszenia prawa, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozpatrzenie wniosku, a w konsekwencji wydanie interpretacji uznającej stanowisko Banku za prawidłowe.
W uzasadnieniu stwierdził, iż brak było podstaw faktycznych i prawnych do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie udzielenia interpretacji indywidualnej w myśl art. 165a § 1 O.p. w związku z art. 14b § 1-3 O.p.
W ocenie Strony, Organ naruszył m.in. art. 165a § 1 oraz art. 14b § 1 i § 2 w związku z art. 14h O.p., albowiem pytanie zawarte we wniosku złożonym przez Stronę powinno podlegać rozpatrzeniu. W tym zakresie Organ niewłaściwie zinterpretował opisany przez Stronę stan faktyczny oraz sformułowane przez niego zapytanie. Organ dokonał również nieprawidłowej weryfikacji przesłanek formalnych wykluczających możliwość wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego wskazanych przez ustawodawcę w treści art. 165a § 1 O.p.
Minister Finansów w zaskarżonym postanowieniu z [...] lutego 2015 r. wskazał, iż na mocy art. 165a § 1 O.p., gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przyczyną odmowy wydania interpretacji może być zakres przedmiotowy wniosku. W świetle przepisu art. 14b § 1 O.p. niemożliwe jest wydanie przez organ podatkowy interpretacji nieobowiązujących przepisów prawa podatkowego. Zaznaczył, iż niemożność wydania interpretacji obejmuje również sytuacje, gdy przepisy prawa przewidują inny tryb dla uzyskania przez zainteresowanego określonej informacji. Przyczyną tej niemożności może być także samo zagadnienie przedstawione we wniosku o jej wydanie. W każdym z tych przypadków wystąpi "inna przyczyna" w rozumieniu art. 165a § 1 O.p., dla której postępowanie nie może być wszczęte. Tak właśnie stało się w przedmiotowej sprawie.
Ocena możliwości wydania interpretacji z uwagi na przedmiotowy zakres zagadnienia budzącego wątpliwości Wnioskodawcy musi uwzględniać wynikający z przepisów Ordynacji podatkowej przedmiotowy zakres interpretacji. Innymi słowy, interpretacja może być wydana tylko wtedy, gdy zakres przedmiotowy zagadnienia przedstawionego przez wnioskodawcę mieści się w zakresie przedmiotowym interpretacji. W przekonaniu organu podatkowego, przyczyna wskazana w niniejszym postanowieniu może być uznana jako spełniająca przesłankę uniemożliwiającą skuteczne wszczęcie postępowania w sprawie o wydanie interpretacji indywidualnej (interpretacja nie mogła być wydana). Podstawą odmowy wszczęcia postępowania jest niemożność wydania interpretacji.
Zdaniem Organu podatkowego, zakres przedmiotowy przedstawionego przez Skarżącą problemu nie mieści się w zakresie przedmiotowym interpretacji. W ramach postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, organ nie jest uprawniony do dokonywania ustaleń faktycznych w drodze postępowania dowodowego. Oceny takiej można dokonać wyłącznie przez analizę pełnej dokumentacji w trakcie postępowania prowadzonego w trybie Działu Ila Ordynacji podatkowej.
Organ zauważył, że dla ustalenia okoliczności, zdarzeń przed terminem zakończenia okresu umownego przewidzianego dla książeczki mieszkaniowej, stanowiących przesłankę do utraty prawa do zwolnienia wynikającego z art. 15 ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw konieczne jest przeprowadzenie analizy dokumentacji, m.in. regulaminu Banku. Analiza taka wymaga jednak przeprowadzenia gruntownego postępowania dowodowego. Według Organu trudno oczekiwać, że w ramach swojej właściwości przeprowadzi gruntowne postępowanie dowodowe zmierzające do oceny stanowiska Strony.
Kwestia, o której wyjaśnienie wystąpiła Skarżąca, leży poza właściwością Dyrektora Izby Skarbowej w W.. Treść żądanego przez Stronę rozstrzygnięcia sprowadza się w przedmiotowej sprawie do interpretacji okoliczności faktycznych w drodze postępowania dowodowego. Ponadto, pojęcie zmiany i odnowienia książeczki mieszkaniowej nie zostały zdefiniowane w ustawie nowelizującej ani w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji Organ musiałby odwołać się do odpowiednich przepisów Prawa bankowego, do czego nie jest uprawniony ani nie posiada kompetencji. Organ wskazał, że przez przepisy prawa podatkowego ustawodawca rozumie przy tym przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych (art. 3 pkt 2 powołanej ustawy). Znaczenie terminu "ustawy podatkowe" wyjaśnia art. 3 pkt 1 O.p. Na jego mocy, ilekroć w ustawie jest mowa o ustawach podatkowych, należy przez to rozumieć ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich. Minister Finansów stwierdził, iż interpretacja wydana w zakresie problemu, którego dotyczy zapytanie, nie rozstrzygałaby o skutkach podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego dla Strony. Ponadto odnosząc się do kwestii, że organ podatkowy nie wezwał Skarżącej do wyjaśnienia wątpliwości, dysponując mechanizmem wskazanym w treści art. 169 O.p. Minister wskazał, że nie miał obowiązku wezwania Skarżącego do uzupełnienia wniosku, na podstawie tego przepisu. Zakres wniosku pozwalał na bezpośrednie ustosunkowanie się do jego treści w ramach postanowienia, o którym mowa art. 165a O.p., dlatego za nieuzasadniony uznał zarzut naruszenia art. 120 O.p.
Skarżąca w skardze na powyższe postanowienie wniosła o jego uchylenie oraz poprzedzającego go postanowienia.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
0. art. 165a § 1 O.p. przez odmowę wszczęcia postępowania, mimo braku przesłanek,
0. art. 14b§ 1 w zw. z art. 165a §1 O.p. i art. 120 O.p. poprzez przyjęcie, że w sprawie nie może zostać wydana interpretacja przepisów prawa podatkowego, o której mowa w art. 14b O.p., gdy był taki obowiązek,
0. art. 14b § 1 i 3 O.p., przez niedopuszczalną modyfikację opisu zdarzenia przyszłego opisanego przez Skarżącą,
0. art. 14c § 1 i 2 O.p., poprzez wydanie postanowienia, w którym nie dokonano oceny stanowiska Skarżącej,
0. art. 121 w zw. z art. 165a § 1 O.p., przez odmowę wydania interpretacji, gdy w analogicznych sprawach wydawane są interpretacje, co prowadzi do nierównego traktowania podatników.
W uzasadnieniu skargi podtrzymała argumentację zawartą w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca podniosła, iż we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego domaga się interpretacji unormowania wynikającego z art. 15 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 poz. 1328). Wymieniona regulacja prawna stanowi niewątpliwie przepis materialnego prawa podatkowego. Prawodawca podatkowy posługuje się w nim jednak między innymi terminami: zmiana oraz odnowienie, które nie zostały unormowane w prawie podatkowym.
W ocenie Skarżącej zaniechanie wyjaśnienia tych pojęć na podstawie obowiązującego prawa, nawet jeżeli nie byłoby nim prawo podatkowe, uniemożliwia wskazanie i określenie przedmiotu zwolnienia podatkowego z wskazanym przepisem prawa, a tym samym nie przekazuje informacji o możliwości zastosowania normy prawa podatkowego, co obok wykładni prawa, stanowi przedmiot interpretacji przepisów prawa podatkowego w rozumieniu Ordynacji podatkowej. W ocenie Skarżącej wykładnia pojęć "zmiana" oraz "odnowienie" jest niezbędne dla odpowiedzi na pytanie przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji prawa podatkowego, dla oceny zaprezentowanego w nim stanowiska zainteresowanego oraz wskazania prawidłowego postępowania, o których mowa jest jednoznacznie w art. 14c O.p.
Minister Finansów w odpowiedzi na skargę, podtrzymując swoje stanowisko, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Bank zwrócił się o wydanie interpretacji indywidualnej formułując pytanie:
Jakie okoliczności, zdarzenia przed terminem zakończenia okresu umownego przewidzianego dla książeczki mieszkaniowej, będą stanowiły przesłankę do utraty prawa do zwolnienia, zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 1328)?
Celem Banku było potwierdzenie "jakie okoliczności, zdarzenia przed terminem zakończenia okresu umownego przewidzianego dla książeczki mieszkaniowej, będą stanowiły przesłankę do utraty prawa do zwolnienia. Wątpliwość Banku odnosi się do użytego przez ustawodawcę pojęcia odnowienia i zmiany książeczki mieszkaniowej" (s.1/2 załącznika do wniosku o udzielenie interpretacji w aktach administracyjnych sprawy).
Zdaniem Skarżącej przedmiotem interpretacji miał być art. 15 ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 1328).
Sąd dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia zważył jednak, że przepisy prawa podatkowego nie precyzują pojęć zmiany lub odnowienia, użytych w art.15 w.w. ustawy. Pojęcia te nie należą do materii prawa podatkowego.
Zgodnie z art. 14b § 1 O.p. minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
Przedmiot interpretacji indywidualnej mogą stanowić tylko "przepisy prawa podatkowego". Definicja tego pojęcia została określona w art. 3 pkt 2 O.p. zgodnie z którym, ilekroć w ustawie jest mowa o przepisach prawa podatkowego - rozumie się przez to przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych.
Oznacza to, że organowi wolno dokonać wykładni tylko tych przepisów, które zawierają akty prawne wymienione rodzajowo w art. 3 pkt 2 O.p.
Pogląd taki wyraził m.in. WSA w Łodzi w prawomocnym wyroku z dnia 4 sierpnia 2009 r., I SA/Łd 373/09, LEX nr 552634. Analogiczne stanowisko zajął WSA w Gdańsku w prawomocnym wyroku z dnia 15 września 2009 r., I SA/Gd 412/09, LEX nr 528242, wskazując, że interpretacje przepisów prawa podatkowego, zarówno interpretacja ogólna Ministra Finansów jak i interpretacja indywidualna Ministra Finansów dotyczyć mogą wyłącznie interpretacji przepisów prawa podatkowego, a nie przepisów ustawy z 1994 r. o rachunkowości, przedmiotem indywidualnej interpretacji nie są bowiem wątpliwości wnioskodawcy w zakresie procesu księgowania, a w zakresie prawa podatkowego obejmującego skutki działań podatnika.
Zaprezentowane poglądy podziela także skład orzekający w niniejszej sprawie uznając, że art. 15 ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 1328) nie określa pojęć "zmiany" ani "odnowienia". Pojęcia te nie należą do prawa podatkowego, lecz do prawa bankowego, dlatego zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Sąd podziela argumentację organu, że Minister nie ma kompetencji do udzielania interpretacji przepisów prawa inne niż podatkowe, dlatego trafna była odmowa udzielenia interpretacji indywidualnej w sprawie niniejszej.
Nie może zostać zaakceptowany argument Skarżącej, że Organ powinien przeanalizować treść pojęć, kluczowych dla rozumienia budzącego wątpliwości przepisu ("odnowienie", "zmiana"), również w sytuacji braku ich szczegółowego wyjaśnienia w treści ustaw podatkowych, a w przypadku gdy nie przychyli się do stanowiska Wnioskodawcy, wskazać na właściwą w jego ocenie interpretację tych pojęć. Skoro bowiem pojęcia nie mieszczą się w prawie podatkowym, organ nie jest uprawniony do ich interpretacji.
Sąd podziela stanowisko, wyrażone przez WSA w Warszawie w sprawie III SA/Wa 2778/11, że celem interpretacji jest przekazanie informacji o zastosowaniu przepisów prawa podatkowego w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego przedstawionego przez podmiot składający wniosek o wydanie interpretacji. Organ udzielając interpretacji, przedstawia swój pogląd dotyczący rozumienia treści przepisów prawa podatkowego i sposobu ich zastosowania w odniesieniu do sytuacji indywidualnej wskazanej przez wnioskodawcę. Organ podatkowy porusza się tylko w pewnych granicach, które wyznaczają przepisy Ordynacji podatkowej, dotyczące interpretacji indywidualnych. Postępowanie w sprawie interpretacji indywidualnych jest postępowaniem szczególnym i w tym sensie ograniczonym np. w stosunku do postępowania podatkowego i kontrolnego, nie może obejmować postępowania dowodowego. Powyższe wynika wprost z unormowania zawartego w art. 14h O.p., który stanowi, że w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 129, art. 130, art. 135-137, art. 140, art. 143, art. 165a, art. 169 § 1-2, art. 170 i art. 171 oraz przepisy rozdziału 5, 6, 10 i 23 działu IV. W powołanym przepisie ustawodawca nie wymienia postępowania dowodowego, które regulują przepisy rozdziału 11 działu IV O.p.
Sąd orzekający w sprawie niniejszej zgadza się z Ministrem Finansów, iż wskazane wyżej granice postępowania przy wydawaniu interpretacji indywidualnej wyznaczone przepisami proceduralnymi oraz rozumienie istoty interpretacji nie pozwalają organowi na udzielenie odpowiedzi na pytanie, kiedy dochodzi do zmiany lub odnowienia książeczki mieszkaniowej. Ponadto udzielenie interpretacji w niniejszej sprawie wymagałoby prowadzenia postępowania dowodowego dotyczącego prawa bankowego, umów dotyczących prowadzenia książeczek mieszkaniowych, regulaminu lub statutu banku i innych przepisów wewnętrznych banku. Wykracza to poza kompetencje organu, udzielającego interpretacji indywidualnej.
W konsekwencji powyższych rozważań Sąd za chybione uznaje zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 14b§ 1 w zw. z art. 165a §1 O.p. Zdaniem Sądu organy nie dokonały modyfikacji opisu zdarzenia przyszłego opisanego przez Skarżącą, w związku z czym nie doszło do naruszenia art. 14b § 1 i 3 O.p. Wydane postanowienie jest prawidłowe i właściwie dostosowane do obowiązujących przepisów, w związku z czym również zarzut naruszenia art. 14c § 1 i 2 O.p. jest chybiony.
Sąd nie jest związany interpretacjami, wydanymi w innych sprawach, ich treść nie może wpływać na ocenę kontrolowanego w sprawie niniejszej postanowienia. Również ten zarzut skargi nie mógł zostać uznany za uzasadniony.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło