III SA/Wa 1242/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-12-07

Skład orzekający: Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, ma poważne problemy zdrowotne i utrzymuje się z niskiego dochodu, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że jego wyjątkowo niski dochód (437 zł miesięcznie) uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych. Dodatkowo, trudna sytuacja finansowa i nieporadność skarżącego w postępowaniu przemawiają za ustanowieniem dla niego radcy prawnego z urzędu, co jest niezbędne do zapewnienia mu prawa do kontroli instancyjnej postanowienia o odrzuceniu skargi.
Stan faktyczny
Skarżący K. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z dochodu w wysokości 437 zł miesięcznie (dopłaty do upraw rolnych i świadczenie z pomocy społecznej), posiada dom o pow. 68 m² i nieruchomość rolną oddaną w dzierżawę. Do wniosku załączył dokumenty potwierdzające jego stan zdrowia, dochody i wydatki, a także sentencję wyroku NSA z 2011 r. Wcześniej Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy, jednak argumentacja ta przestała być aktualna po wydaniu przez Sąd postanowienia o odrzuceniu skargi, które skarżący zaskarżył.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono od kosztów sądowych i ustanowiono na jego rzecz radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r. postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym tj.: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; 2. ustanowić na jego rzecz radcę prawnego. Skarżący – K. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku z 24 listopada 2015 r. wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Swój miesięczny dochód skarżący określił na kwotę 437 zł, na którą składają się dopłaty do upraw rolnych w wysokości 350 zł oraz świadczenie z pomocy społecznej w wysokości 87 zł. Skarżący wyjaśnił, że nie prowadzi działalności rolniczej, z uwagi na stan zdrowia. Do wniosku załączył umowę dzierżawy zawartą z sąsiadem, z której wynika, że z tego tytułu otrzymuje czynsz w wysokości 1.200 zł rocznie. Z kolei kwota z dopłat bezpośrednich dzielona jest po połowie pomiędzy wydzierżawiającego a dzierżawcę. Skarżący posiada dom o pow. 68 m². Nie ma zasobów pieniężnych, ani oszczędności. Miesięczne wydatki skarżącego to: koszt zakupu butli gazowej – 42 zł, energia elektryczna – 35 zł oraz wydatki na wyżywienie. Do wniosku skarżący załączył: opinie o stanie zdrowia, orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, sentencję wyroku NSA z 23 marca 2011 r. sygn. akt II GSK 332/10, umowę dzierżawy. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej – "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając wniosek skarżącego z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Z oświadczeń skarżącego wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie pracuje, ma poważne problemy zdrowotne. Jest właścicielem domu o pow. 68 m². Posiada nieruchomość rolną, która oddał w dzierżawę. Utrzymuje się z kwoty w wysokości 437 zł (350 zł – dochód z gospodarstwa rolnego, 87 zł – zasiłek). W ocenie referendarza sądowego, dochód jakim dysponuje skarżący jest wyjątkowo niski i uzasadnia pozytywne rozpoznanie niniejszego wniosku. Jednocześnie referendarz sądowy wskazuje, że nie pominął okoliczności, że na wcześniejszym etapie postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny (postanowieniem z 20 sierpnia 2015 r., II FZ 684/15) oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu I instancji odmawiające przyznania mu prawa pomocy. Zauważyć jednak należy, że NSA uzasadnił odmowę przyznania skarżącemu prawa pomocy w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, wyłącznie zaistnieniem przesłanki z art. 247 P.p.s.a., tj. oczywistą bezzasadnością skargi. Powyższa argumentacja przestaje być aktualna na obecnym etapie postępowania. Należy bowiem zauważyć, że ponowny wniosek dotyczący prawa pomocy skarżący złożył już po wydaniu przez Sąd postanowienia odrzucającego skargę. Postanowienie to skarżący zaskarżył wnosząc zażalenie. Jego rozpoznanie przez Sąd II instancji uzależnione jest od zapłaty wpisu sądowego. W związku z powyższym, chociażby z uwagi na prawo do kontroli instancyjnej wydanego w stosunku do skarżącego postanowienia o odrzuceniu skargi, zasadne jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z kolei bardzo trudna sytuacja finansowa skarżącego oraz jego nieporadność w trakcie postępowania, która wyraża się niejasną argumentacją wnoszonych pism, mnogością korespondencji i nierozumieniem istoty postępowania sądowoadministacyjnego, przemawia za ustanowieniem dla skarżącego pełnomocnika z urzędu, zgodnie z wnioskiem skarżącego – radcy prawnego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło