III SA/Wa 1255/14

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 czerwca 2014 r po rozpoznaniu wniosku D. SA o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D.SA na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2014 r Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2010 r do lipca 2011 r p o s t a n a w i a odmówić stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie D. SA, dalej jako skarżąca lub spółka, na formularzu PPPr z 12 maja 2014 r zwróciła się, jak sprecyzowała przy piśmie z 27 maja 2014 r, o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że: - wpis od skargi wynosi 64845 zł; - organy podatkowe wystawiły tytuły wykonawcze upoważniające do egzekucji administracyjnej należności określonych decyzją; - zostały zajęte rachunki bankowe strony i strona nie dysponuje żadną możliwością uiszczenia wpisu sądowego; - wobec zajęcia rachunków bankowych w ramach dochodzenia należności z zaskarżonej decyzji strona została pozbawiona możliwości uiszczenia wpisu od skargi i tym samym, prawa do Sądu; - z bilansu spółki wynika brak środków, które można przeznaczyć na poczet wpisu od skargi; - nie posiada łatwo zbywalnych ruchomości. Do formularza spółka załączyła, m.in., bilans na dzień 31 grudnia 2012 r, rachunek zysków i strat za rok obrotowy 2012, zestawienie zmian w kapitale własnym, zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego, tytuły wykonawcze z poszczególnych miesięcy 2014 r. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 15 maja 2014 r (m.in. o sześciomiesięczny okresu historii wyszczególnionych dokumentów finansowych, szczegółowe zestawienie aktualnych należności i zobowiązań, w tym należności i zobowiązań podatkowych oraz dokładne wskazanie spłat należności i zobowiązań – data, podmiot, wysokość; jak też o dokładne wskazanie źródeł finansowania działalności przez spółkę, w tym kosztów lokalu, korespondencji, obsługi księgowej etc), spółka przekazała zestawienie zobowiązań spółki na dzień 2014 r, bilans za 2013 r, rachunek zysków i strat za 2013 r, CIT-8 za 2013 r, zestawienie kosztów za okres od 1 stycznia 2014 r do 30 kwietnia 2014 r, zestawienie przychodów za okres od 1 stycznia 2014 r do 30 kwietnia 2014 r, wyciąg z rachunku bankowego za okres 1 listopada 2013 r do 30 kwietnia 2014 r, zestawienie faktur sprzedaży za okres 1 listopada 2013 r do 30 kwietnia 2014 r, umowę najmu z [...] czerwca 2009 r wraz z aneksem z [...] lutego 2012 r Zdaniem referendarza sądowego, jedynym wymagalnym kosztem sądowym na obecnym etapie postępowania jest obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w wysokości ok 65 tys zł, zatem do tej wartości należy odnosić finansową zdolność strony do ponoszenia wydatków w sprawie. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, czy stan majątkowy nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r poz. 270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako u.p.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – o który zwróciła się (rubryka 4 formularza z 12 maja 2014 r) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 3 u.p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Z nadesłanych dokumentów - które referendarz sądowy uznał za rzetelne – i informacji – które referendarz uznał jednak za niepełne w stosunku do zakresu wezwania – nie wynika, by spółka należycie wykazała swoja sytuację majątkową i brak zdolności do uczestnictwa w ponoszeniu kosztów sądowych w sprawie. W szczególności, porównanie danych zawartych w "autoraporcie" (dołączonym do akt sprawy) z historią nadesłanego rachunku bankowego wynika, że przynajmniej część gospodarki finansowej skarżącej odbywało się poza zadeklarowanym rachunkiem pieniężnym. Brak jest w historii nadesłanego rachunku bankowego śladów przepływów kwot wynikających z "autoraportu". Zwrotem "rachunki bankowe", co sugeruje posiadanie kilku rachunków bankowych, posługuje się zresztą sama skarżąca w uzasadnieniu wniosku PPPr. Wyciągów z tych rachunków nie ma w aktach sprawy. Powyżej wzmiankowane okoliczności wskazują także na fakt gospodarowania przez spółkę niewykazanymi środkami finansowymi. Z przywołanego "autoraportu" wynika uczestnictwo strony w transakcjach finansowych - w okresie już po wniesieniu skargi do Sądu, a także w trakcie ubiegania się o prawo pomocy – których rozmiar znacznie przekracza wysokość wymagalnych kosztów sądowych (163189,13; 7494,54; 1515000,00 zł). Także z deklaracji podatkowych za 2013 r wynika osiąganie przez stronę przychodów w wysokości wielokrotnie przekraczającej wysokość wpisu od skargi w sprawie, przy czym strona nie wykazała, by ponoszone wydatki (koszty) możnaby zaliczyć do tej kategorii wydatków, które korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi. Okolicznością uzasadniająca przyznanie prawa pomocy nie jest wielość "transakcji nierozliczonych", wynikających z nadesłanych zestawień, choćby z uwagi na datę transakcji (np. 2009 r, 2010 r, 2011 r, 2013 r): świadczą one raczej o akceptacji systemowego założenia braku (terminowej?) realizacji transakcji. Stąd, powoływanie się na tą okoliczność (nierozliczonych transakcji) w 2014 r ma osłabioną skuteczność, wobec utrwalonego w tej materii sposobu postepowania spółki. Zdaniem referendarza sądowego, spółka nie wykazała łączności niemożności wygospodarowania środków na poczet kosztów postępowania sądowego z faktem prowadzenia względem niej egzekucji administracyjnej. Należy zaznaczyć, że regulowanie zobowiązań publicznoprawnych jest elementem prowadzenia działalności gospodarczej, a z pewnością - z uwagi na powyżej poczynione uwagi w zakresie gospodarki finansowej strony - okolicznością uzasadniającą przyznanie prawa pomocy nie jest fakt zajęcia rachunku (rachunków) bankowego/ych. Z tych powodów niepełne wykonanie wezwania z 15 maja 2014 r w nawet niewzmiankowanym powyżej zakresie (np. nieuwzględnienie przez stronę sześciomiesięcznego okresu historii wnioskowanych dokumentów, szczegółowego zestawienia aktualnych należności i zobowiązań, w tym należności i zobowiązań podatkowych oraz dokładnego wskazania spłat należności i zobowiązań – data, podmiot, wysokość; jak też brak dokładnego wskazania źródeł finansowania działalności przez spółkę, w tym kosztów lokalu, korespondencji, obsługi księgowej etc) nie są jedynymi okolicznościami uzasadniającymi odmowę przyznania prawa pomocy. Ubocznie tylko referendarz sądowy zauważa brak wszystkich wnioskowanych informacji może utrudniać pełną ocenę sytuacji spółki i korzystne dla niej rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przykładowo w sprawie nie mogły być oceniane zagadnienia związane z należytym planowaniem wydatków i uwzględnienia kosztów związanych z postępowaniem sądowym (podobnie postanowienie SA w Gdańsku z dnia 9 lipca 1992 r. I ACZ 393/92 wokanda 1993/2/32cz postanowienie NSA z 25 maja 2006 r. II FZ 295/06, z 13 stycznia 2006 II Oz 1439/05 czy z 28 marca 2013 r II FZ 30/13), jak też przestrzeganie przez stronę (podmiot gospodarczy) reguł zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie (zob. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r.; GZ 71/04; ONSAiWSA 2005/1/8 czy postanowienie z 23 kwietnia .2013 r II FZ 227/13 CBOSA). W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.