III SA/Wa 1274/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2009 r. do grudnia 2011 r. postanawia: odmówić stronie przywrócenia terminu A. P. (dalej jako strona lub skarżąca), pismem z 8 kwietnia 2015 r., złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarga ta została następnie oddalona wyrokiem z 6 maja 2016 r., III SA/Wa 1274/15. Skarżąca, pismem z 9 czerwca 2016 r., wniosła, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 – dalej: "p.p.s.a."), o "przywrócenie terminu zawitego do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku". W uzasadnieniu wniosku powołała się na sprawowanie opieki nad ciężko chorym ojcem, który z powodu choroby nowotworowej, chemioterapii i przebytej operacji nie był zdolny, w okresie kiedy powinna złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia, do samodzielnej egzystencji. Strona poinformowała nadto o śmierci dziadka, które to zdarzenie miało znaczący (dezorganizujący) wpływ na jej życie. Wskazała, że zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej, ponieważ nie była w stanie "normalnie funkcjonować". Kłopoty życiowe doprowadziły stronę, jak poinformowała, "[...] ". Nie ma także środków finansowych na pomoc profesjonalnego pełnomocnika. Z tych powodów, zdaniem skarżącej, spełnione zostały przesłanki do przywrócenia terminu, ponieważ uchybienie terminu "nie było zawinione" i nastąpiło z przyczyn niezależnych od strony. Do wniosku o przywrócenie terminu strona załączyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia, akt zgonu dziadka, karty leczenia szpitalnego ojca, wyniki badań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. strona może wnosić o przywrócenie uchybionego terminu, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie to nie nastąpiło z jej winy. Jednocześnie art. 87 § 1 p.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek złożenia wniosku w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przeszkody, stanowiącej przyczynę uchybienia terminowi. Ponadto, z uwagi na treść art. 87 § 4 p.p.s.a. strona powinna równocześnie z wnioskiem dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przesłanką merytoryczną przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności przed sądem jest brak winy w jego uchybieniu. Należy przez to rozumieć zachowanie przez stronę należytej staranności w prowadzeniu sprawy, charakteryzującej osobę dbającą o własne interesy. Innymi słowy, podstawą przywrócenia terminu mogą być okoliczności o charakterze zewnętrznym i obiektywnym. Termin do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu liczy się od momentu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że, mimo iż art. 87 § 1 p.p.s.a. zastrzega, że żądanie przywrócenia terminu należy zgłosić w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, to uwzględnienia wymaga fakt, iż zgodnie z § 4 art. 87 wskazanej wyżej ustawy równocześnie z wnioskiem strona jest zobowiązana dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W konsekwencji uznaje się, że w wypadku wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia strona powinna jednocześnie złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Sąd wskazuje, że warunek ten został w sprawie dochowany, ponieważ strona dołączyła do wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia również wniosek z 9 czerwca 2016 r. o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 6 maja 2016 r., III SA/Wa 1274/15. W rozpatrywanej sprawie jako okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu strona powołała się na konieczność sprawowania opieki nad chorym ojcem, zgon dziadka, pogorszenie sytuacji finansowej i "traumatyczne" przeżycia wynikające z tych zdarzeń. Uprawdopodabniać te zdarzenia i odczucia strony ma zawieszenie prowadzenia przez nią działalności gospodarczej. Sąd badając wniosek strony jest zobowiązany uwzględniać dorobek orzecznictwa. Wynika z niego, że "przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 86 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie" (por postanowienie z 12 lutego 2015 r., I OZ 91/15, CBOSA). Zarazem, Sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w jego uchybieniu (postanowienie z 4 lutego 2015 r., II GZ 35/15, CBOSA). Sąd ma świadomość wagi dla strony kwestii opieki nad chorym ojcem oraz znaczenia w jej życiu – dziadka. Jednakże nie są to okoliczności, które – co do zasady – zwalniają stronę od ponoszenia odpowiedzialności za podejmowane przez nią działania i wybory życiowe. Strona nie wykazała, ani nie uprawdopodobniła faktu, że była pozbawiona swobody w podejmowaniu działań i zwolniona od ponoszenia za te działania konsekwencji w okresie, kiedy mogła skutecznie zgłosić wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, tj. 6-13 czerwca 2016 r. Niewykazane pozostało, by "[...] ", na które powołuje się strona, uniemożliwiły jej dokonania właśnie tych konkretnych czynności przed Sądem i umożliwiały zarazem podejmowanie innych działań. Do tożsamego wniosku musi prowadzić spostrzeżenie, że przeszkody, na które powołuje się strona, nie były "nieprzezwyciężone", skoro choroba ojca nie uniemożliwiła jej, pomimo ciągłego jej trwania, wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu. Dlatego Sąd uznał, że sygnalizowane przez stronę okoliczności nie dowodzą, że w czasie biegu terminu do dokonania tej czynności zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne – na który to warunek wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 27 stycznia 2015 r. (II GZ 798/14, CBOSA). Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.