III SA/Wa 1295/16
WyrokWSA w Warszawie2017-04-26
Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Jarosław Trelka, Radosław Teresiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynności egzekucyjne w administracji może obejmować zarzuty dotyczące niedopuszczalności egzekucji, zastosowania niedopuszczalnego środka egzekucyjnego, prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ, zawieszenia postępowania egzekucyjnego lub przekazania sprawy do innego sądu, czy też jest ograniczona wyłącznie do kwestionowania sposobu dokonania czynności egzekucyjnej?Ratio decidendi
Skarga na czynności egzekucyjne w administracji, zgodnie z art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), służy wyłącznie do zakwestionowania sposobu dokonania czynności egzekucyjnej (technicznego zastosowania środka egzekucyjnego). Zarzuty dotyczące niedopuszczalności egzekucji, zastosowania niedopuszczalnego środka egzekucyjnego, prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ, zawieszenia postępowania egzekucyjnego lub przekazania sprawy do innego sądu, stanowią podstawę do uruchomienia postępowania zarzutowego na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. i nie mogą być podnoszone w ramach skargi na czynności egzekucyjne.Stan faktyczny
Organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne wobec spółki A. S.A. z siedzibą w W. na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących zaległości w podatku VAT. W celu wyegzekwowania należności dokonano zajęcia rachunku bankowego spółki. Spółka wniosła skargę na tę czynność egzekucyjną, która została oddalona przez Dyrektora Izby Skarbowej, a następnie przez Ministra Finansów. Spółka zaskarżyła postanowienie Ministra Finansów do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących zawieszenia i wstrzymania postępowania egzekucyjnego oraz przekazania sprawy do sądu rejonowego, a także naruszenie przepisów dotyczących wypłat z zajętego rachunku bankowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Trelka, sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę
Jak wynika z akt niniejszej sprawy, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (zwany dalej: "organem egzekucyjnym") prowadził wobec A. S.A. z siedzibą w W. (zwanej dalej: "Skarżącą") postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług na październik, listopad i grudzień 2010 r. wraz z odsetkami za zwłokę. W celu wyegzekwowania ww. należności organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2015 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Skarżącej w [...] Banku S.A. Zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono Skarżącej w dniu [...] lutego 2015 r.
Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. Skarżąca wniosła skargę na ww. czynność egzekucyjną do Dyrektora Izby Skarbowej w W. (zwanego dalej: "organem nadzoru"), który oddalił ją postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r.
Skarżąca pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie organu nadzoru, w którym wniosła o: uchylenie bądź zmianę zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, wstrzymanie bądź zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy oraz przekazanie sprawy sądowi rejonowemu właściwemu dla jej siedziby. Skarżąca zarzuciła w zażaleniu naruszenie następujących przepisów:
1) art. 62 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) - zwanej dalej: "u.p.e.a.", poprzez nieprzekazanie sądowi rejonowemu, właściwemu dla siedziby Skarżącej, akt sprawy egzekucyjnej w związku z zaistniałym zbiegiem egzekucji, o którym organ egzekucyjny został poinformowany, a także poprzez niewstrzymanie czynności egzekucyjnych w sytuacji, gdy wskazany przepis stanowi o tym wprost, a Skarżąca na tą powinność organu wskazywała w swoich pismach.
2) art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., poprzez zaniechanie zawieszenia czynności egzekucyjnych w sytuacji, gdy art. 62 u.p.e.a. stanowi o wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego, a w konsekwencji zawieszeniu postępowania na podstawie art. 56 u.p.e.a.
Skarżąca w uzasadnieniu zażalenia powołała się na poglądy wyrażone w postanowieniu składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2011r., sygn. akt III CZP 46/11 oraz w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 1997 r., sygn. akt III CZP 29/97.
Minister Finansów po rozpatrzeniu powyższego zażalenia postanowieniem z dnia 29 stycznia 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu nadzoru. Przytaczając motywy swojego rozstrzygnięcia Minister powołując się na treść przepisów art. 1a pkt 12 lit. a), art. 54 i art. 80 § 1 u.p.e.a. wskazał, że analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, iż organ egzekucyjny dopełnił wszystkich warunków formalnych do dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Minister zauważył też, że zarzuty Skarżącej zawarte już w samej skardze na czynność egzekucyjną nie odnoszą się do faktycznych czynności dokonanych przez organ egzekucyjny w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego. Podstawą zarzutów Skarżącej są kwestie związane z okolicznościami zaistniałymi po dokonaniu przez organ egzekucyjny zaskarżonej czynności egzekucyjnej, tj. wstrzymanie czynności egzekucyjnej oraz przekazanie akt egzekucji administracyjnej sądowi rejonowemu w przypadku, o którym mowa w art. 62 u.p.e.a. Tymczasem czynności te nie podlegają ocenie w trybie skargi na czynność egzekucyjną. Tym samym zarzut naruszenia art. 62 u.p.e.a. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze formalnoprawnym, związane ze stosowaniem środka egzekucyjnego.
Skarżąca zaskarżyła następnie powyższe postanowienie Ministra Finansów wnosząc skargę w piśmie z dnia [...] marca 2016 r., w której wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowień organu nadzoru z dnia [...] kwietnia 2015 r. i postanowienia organu egzekucyjnego, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła w skardze naruszenie następujących przepisów:
1) art. 33 § 1 u.p.e.a., poprzez uznanie że nie zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego,
2) art. 35 § 1 u.p.e.a., poprzez niezastosowanie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, w sytuacji gdy przepis prawa nakazuje wprost jego zastosowanie,
3) art. 62 u.p.e.a., poprzez niewstrzymanie postępowania egzekucyjnego i nie przekazanie do prowadzenia Sądowi Rejonowemu właściwemu dla miejsca siedziby Skarżącej, w sytuacji gdy przepis prawa nakazuje wprost jego zastosowanie,
4) art. 81 u.p.e.a., poprzez nie wydanie zgody na wypłatę wynagrodzenia za miesiąc luty 2015 r., według listy płac - pomimo iż, bank domaga się takiej zgody.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że znajduje się obecnie w trudnej sytuacji finansowej z powodu działań organu egzekucyjnego, który jest odpowiedzialny za doprowadzenie jej do bankructwa. Sytuacja ta uniemożliwia Skarżącej prowadzenie bieżącej działalności gospodarczej. Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniami zawartymi w zaskarżonym postanowieniu, w szczególności z tym, iż podnoszone przez nią okoliczności nie odnoszą się do faktycznych czynności dokonanych przez organ egzekucyjny w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego. Skarżąca uzasadniła też podniesione przez siebie w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 33 § 1, art. 35 § 1 i art. 62 u.p.e.a., powołując się na poglądy wyrażone w postanowieniu składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt III CZP 46/11. Skarżąca wskazała też, że wobec niej prowadzone są również sądowe postępowania egzekucyjne. Zdaniem Skarżącej, skoro pierwsze sądowe postępowanie egzekucyjne zostało przeciwko niej wszczęte we wrześniu 2013 roku przez Komornika sądowego M. G., do tego później dołączył się Komornik sądowy P. G., Komornik sądowy E. M. oraz Komornik sądowy M. M., to zaistniały zbieg egzekucji sądowych i administracyjnych przemawia za zastosowaniem przepisu art. 62 u.p.e.a., tj. za przekazaniem akt spraw wszystkich postępowań egzekucyjnych prowadzonych przez organ egzekucyjny do Sądu Rejonowego właściwego dla siedziby Skarżącej i oczekiwanie na wskazanie przez ten Sąd komornika właściwego do prowadzenia egzekucji łącznej.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz uznając zarzuty skargi za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga była niezasadna.
Kontroli Sądu poddano postanowienie Ministra Finansów utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. o oddaleniu skargi na czynności egzekucyjne w postaci zajęcia rachunków bankowych.
Jak wynika z akt sprawy zarzuty Skarżącej dotyczą naruszenia art. 33 § 1 u.p.e.a., poprzez uznanie, że nie zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jak wyjaśniła Skarżąca w dalszej części skargi zarzut dotyczy naruszenia art. 33 § 1 pkt 6 i 9 u.p.e.a. Ponadto Skarżący poniósł zarzut naruszenia art. 35 § 1 u.p.e.a. poprzez niezastosowanie zawieszenia postępowania egzekucyjnego gdzie przepis prawa nakazuje wprost jego zastosowanie. Jak również zarzut naruszenia art. 62 u.p.e.a., poprzez niewstrzymanie postępowania egzekucyjnego i nie przekazanie do prowadzenia Sądowi Rejonowemu właściwemu dla miejsca siedziby zobowiązanej gdzie przepis prawa nakazuje wprost jego zastosowanie oraz zarzut naruszenia art. 81 u.p.e.a. poprzez nie wydanie zgody na wypłatę wynagrodzenia za miesiąc luty 2015 według listy płac - pomimo iż, bank chce takiej zgody.
Podstawę do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie stwarza przepis art. 54 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. W literaturze i orzecznictwie panuje zgoda co do tego, że skargę, o której mowa, zobowiązany może wnieść na czynności o charakterze faktycznym (zob. np. A. Skoczylas, w: System Prawa Administracyjnego, tom 9, Prawo procesowe administracyjne, pod. red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego, A. Wróbla, Warszawa 2014 r., s. 481) i to tylko takie, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia (wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., II FSK 2988/11, CBOSA). W szczególności, nie mogą być podnoszone w ramach skargi na czynności egzekucyjne zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Nie wszystkie więc zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym mogą być formułowane w ramach skargi na czynności egzekucyjne, która pozwala tylko na zakwestionowanie sposobu dokonania czynności egzekucyjnej (techniczne zastosowanie środka egzekucyjnego). Zarzuty takie jak podniesione w skardze tj. zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, zarzut zastosowania niedopuszczalnego środka egzekucyjnego oraz zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; stanowią podstawę uruchomienia postępowania zarzutowego (art. 33 § 1 pkt 6 i 9 w związku z art. 34 u.p.e.a.). Nie wolno bowiem badać w ramach skargi na czynności egzekucyjne zarzutów, które mogą być zgłoszone na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2016 r. (III SA/Wa 590/15). W konsekwencji w ramach przedmiotowego postępowania nie można było zbadać zarzutu naruszenia art. 35 u.p.e.a.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 62 u.p.e.a. to aktualność zachowują poczynione powyżej uwagi odnośnie zakresu zaskarżenia, gdzie podstawą jest art. 54 § 1 u.p.e.a. Ponadto Sąd zwraca uwagę, że jak wynika z akt sprawy pismem z dnia [...].06.2015 r. [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. wystąpił do Sądu Rejonowego dla [...] z wnioskiem o rozstrzygnięcie zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z rachunku bankowego w [...] Banku S.A.
W zakresie zarzutu naruszenia art. 81 u.p.e.a. słusznie Organ zauważył, że z art. 81 § 4 u.p.e.a. stanowi, że wynikający z zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zakaz wypłat z tego rachunku bez zgody organu egzekucyjnego nie dotyczy wypłat na bieżące wynagrodzenia za pracę oraz na zasądzone alimenty i renty o charakterze alimentacyjnym zasądzone tytułem odszkodowania. Wypłata na wynagrodzenia za pracę może nastąpić po złożeniu bankowi odpisu listy płac lub innego wiarygodnego dowodu, a wypłata alimentów lub renty o charakterze alimentacyjnym - tytułu stwierdzającego obowiązek zobowiązanego do płacenia alimentów lub renty. Bank dokonuje wypłat alimentów lub renty do rąk osoby uprawnionej do tych świadczeń. Z powyższego wynika, że dokonanie wypłat z zajętego rachunku na bieżące wynagrodzenie za pracę odbywa się bez konieczności wyrażenia zgody organu egzekucyjnego, ale dopiero po przedstawieniu bankowi odpisu listy płac lub innego wiarygodnego dowodu. Zatem organ egzekucyjny nie posiada decyzyjności w zakresie wypłat z zajętego rachunku na cele wypłat bieżącego wynagrodzenia.
Z tych wszystkich względów Sąd nie dopatrzył się w zastosowanych czynnościach wad, które przesądzałyby o odmiennej ocenie czynności zajęcia, niż dokonana przez organy obu instancji.
W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło