III SA/Wa 131/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2007 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący – R.C. ,reprezentowany przez pełnomocnika, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest osobą bezrobotną, częściowo niepełnosprawną. Obecnie nie posiada źródła dochodu. Pozostaje na utrzymaniu rodziców. Skarżący ma dwóch małoletnich synów, na których ma zasądzone alimenty w wysokości 2.000 zł. Alimentów tych skarżący nie płaci, bo nie posiada środków. Żona skarżącego pracuje, ale relacje skarżącego z żoną nie układają się dobrze. Małżonkowi są w separacji. Żona skarżącego zarabia 2.150 zł netto miesięcznie. Dochód ten przeznacza na utrzymanie swoje i dzieci. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego został on wezwany do nadesłania, w terminie 7 dni, dokumentów oraz złożenia oświadczeń dotyczących jego sytuacji finansowej i majątkowej tj.: wyjaśniania, czy skarżący zamieszkuje wraz z żoną i dziećmi oraz czy partycypuje, a jeśli tak, to w jakiej wysokości w utrzymaniu dzieci, wskazania, kto jest właścicielem lokalu przy ul. [...] w W. , nadesłania zeznań podatkowych skarżącego oraz jego żony za 2013 i 2014 r., nadesłania zaświadczenia o wynagrodzeniu żony skarżącego ze stosunku pracy za ostatnie 3 miesiące, wyjaśnienia, od kiedy skarżący pozostaje bez dochodów oraz nadesłania zaświadczenia o posiadaniu przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej, w przypadku braku takiego statusu – wyjaśnienie powyżej kwestii, nadesłania wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych skarżącego i jego żony za ostatnie trzy miesiące, przedstawienia zestawienia miesięcznych dochodów i wydatków skarżącego, w tym na utrzymanie mieszkania, opłaty za media, wyżywienie, wynagrodzenie pełnomocnika, odzież środki czystości i inne (jeżeli inne osoby partycypują w kosztach utrzymania skarżącego, należy wskazać te osoby oraz wyjaśnić z jakiego tytułu i w jakiej formie partycypują w tych kosztach). Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 3 marca 2015 r., zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. W odpowiedzi pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że skarżący zamieszkuje razem z żoną i dziećmi, ale obecnie nie partycypuje w kosztach utrzymania dzieci, gdyż nie ma żadnego dochodu. Z żoną skarżący jest w trakcie rozwodu. Nie może więc przedstawić dokumentów dotyczących żony. W bieżącym utrzymaniu pomagają skarżącemu dobrowolnie rodzice (ok. 800 - 1.000 zł miesięcznie). Skarżący nie dysponuje kopiami rachunków. Skarżący nie wie kto jest właścicielem lokalu (wskazywanego jako adres skarżącego) tj. [...] w W. . Skarżący nie posiada rachunków bankowych. Do wniosku załączono jedynie zaświadczenie o posiadaniu przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej i nieposiadaniu prawa do zasiłku. Pełnomocnik skarżącego wniósł o przedłużenia do 25 marca 2015 r. terminu do złożenia zeznań podatkowych za lata 2013 i 2014 r. oraz odpisu wyroku rozwodowego. Do dnia dzisiejszego skarżący nie nadesłał jednak tych dokumentów. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej - P.p.s.a.), stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże (podkreślenie własne), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z powyższym to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie, oświadczenia skarżącego zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W związku z tym, w celu dokonania rzetelnej oceny sytuacji materialnej skarżącego, referendarz sądowy, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 P.p.s.a., wezwał go do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia i dokumenty. Z tego obowiązku skarżący nie wywiązał się w sposób należyty. Tym samym nie usunął wątpliwości, co do jego rzeczywistej sytuacji finansowej. Skarżący nie nadesłał bowiem swoich zeznań podatkowych. Nie wiadomo więc jakim dochodem dysponował w latach ubiegłych. Skarżący nie przedstawił również wyroku rozwodowego, co wyjaśniłoby sytuację wzajemnych zobowiązań finansowych między małżonkami. Zauważyć należy, że z pisma pełnomocnika z 24 lutego 2015 r. wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dziećmi i pozostaje na jej utrzymaniu, mimo iż relacje między małżonkami układają się średnio. Skarżący we wniosku datowanym również na 24 lutego 2015 r. twierdzi z kolei, że pozostaje z żoną w separacji, a on sam jest na utrzymaniu rodziców. Z kolei w piśmie z 10 marca 2015 r. pełnomocnik wskazuje już na wyrok rozwodowy między małżonkami. Powyższe istotne wątpliwości nie dają podstaw do stwierdzenia, że sytuacja, w której znajduje się skarżący wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., a tym samym uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ocenia taką sytuację jednoznacznie. Jeżeli strona w jakikolwiek sposób uchyla się od złożenia wyjaśnień, oświadczeń lub dokumentów służących ocenie jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, to musi się liczyć z tym, że sąd nie będzie miał podstaw do przyjęcia jej wniosku za uzasadniony (por. np. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2009 r., I FZ 71/09, z 23 lipca 2009 r., II FZ 260/09 z 28 lipca 2009 r., I OZ 744/09). W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania wobec skarżącego instytucji prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tej przyczyny na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.