III SA/Wa 1350/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-08-30
Skład orzekający: Grażyna Nasierowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona ubiegająca się o zwolnienie nie wykazała w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji finansowej, pomimo uzyskiwania znaczących dochodów przez siebie i małżonka oraz braku przedstawienia wydatków na miesięczne utrzymanie?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona ubiegająca się o zwolnienie nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na stronie ubiegającej się o pomoc, a sama okoliczność rozdzielności majątkowej małżonków nie zwalnia z obowiązku wzajemnej pomocy.Stan faktyczny
Skarżący E. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej określenia wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług. Skarżący powołał się na trudną sytuację finansową, wskazując na dochody z umowy zlecenia i emerytury oraz rozdzielność majątkową z małżonką. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że Skarżący nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów. Pełnomocnik Skarżącego wniósł sprzeciw, zarzucając nieprawidłową ocenę sytuacji majątkowej.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług za 2006 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
1. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu Skarżący E. C. wniósł na formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację finansową spowodowaną roszczeniami organów podatkowych. Źródłem utrzymania Skarżącego jest umowa zlecenia oraz emerytura, z których dochód wynosi odpowiednio 3.500 zł oraz 1.600 zł (po potrąceniu egzekucyjnym). Skarżący zaznaczył że między nim a małżonką istnieje ustrój rozdzielności majątkowej.
2. Wykonując wezwanie referendarza sądowego pełnomocnik Skarżącego przesłał pismo z 19 lipca 2010 r., w którym wyjaśnił, że Skarżący nie posiada tytułu prawnego do lokalu przy ul. [...] w W. Lokal ten jest własnością wnuczki, która reguluje związane z nim rachunki (czynsz, energia, gaz). Faktury wystawiane przez pełnomocnika opłaca syn Skarżącego T. Do pisma Skarżący załączono zeznania podatkowe Skarżącego i tytuły wykonawcze.
3. Postanowieniem z 10 sierpnia 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu wskazał, że z uwagi na fakt, iż Skarżący nie przesłał wszystkich wymaganych dokumentów nie można stwierdzić w jakiej faktycznie sytuacji majątkowej znalazł się Skarżący.
4. Następnie pismem z 9 sierpnia 2010 r. (data wpływu do Sądu, 12 sierpnia 2010 r.) pełnomocnik Skarżącego przedłożył kopię umowy pożyczki, kopie wyciągów
z rachunków bankowych, kopię umowy o rozdzielności majątkowej, kopię umowy kredytu, kopię deklaracji VAT-7 oraz tytuły wykonawcze.
5. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego, pełnomocnik Skarżącego podniósł, że Skarżący ze względu na brak środków nie jest w stanie uiścić kwoty wpisu należnego od skargi. Pełnomocnik zarzucił, że referendarz sądowy nie dokonał oceny danych i przedstawionych dokumentów. Podniósł, że dokumenty obrazujące sytuację majątkową zostały przesłane wraz z pismem z dnia 10 sierpnia 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
6. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
7. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej
w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
8. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się
o przyznanie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy zaś od tego, co zostanie przez stronę wykazane (por. postanowienie NSA z 27 lutego 2009 r., I FZ 358/08).
9. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w dwóch sprawach sygn. akt III SA/Wa 1350/10 i III SA/Wa 1385/10. Należny w tych sprawach wpis w łącznej wysokości – jedyny wymagany na tym etapie postępowania koszt sądowy – wynosi 4.490 zł. Zgromadzony materiał nie pozwala stwierdzić, że Skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego od skargi. Jak wynika z przedstawionych informacji
i dokumentów, Skarżący uzyskuje miesięczne dochody z tytułu emerytury 1.600 zł oraz umowy zlecenia 3.500 zł. Żona Skarżącego uzyskuje również stałe dochody z tytułu zatrudnienia w kwotach 8.862,76 zł brutto (7.476,11 zł netto) oraz 1.200,00 zł brutto (856,29 zł netto). Miesięczne dochody Skarżącego oraz jego żony znacznie przekraczają kwotę wymaganego wpisu w przedmiotowych sprawach. Skarżący natomiast nie przedstawił wydatków na miesięczne utrzymanie. Z oświadczenia Skarżącego wynika jedynie, że wszystkie opłaty za czynsz oraz media ponosi wnuczka Skarżącego. Wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego w sprawie, zostanie natomiast wypłacone przez syna Skarżącego. Skarżący przedstawił także umowę kredytu na kwotę 200.000 zł, z miesięczną ratą do spłaty 4.017,82 zł oraz umowę pożyczki na kwotę 42.105,26 zł z miesięczną ratą do spłaty 1.007,23 zł.
10. Odnosząc się natomiast do, podnoszonej przez Skarżącego, kwestii rozdzielności majątkowej małżonków należy stwierdzić, iż przy badaniu ustawowych przesłanek o przyznanie prawa pomocy, należy wziąć pod uwagę, że zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2006 r., sygn. akt GZ 71/04).
W tym stanie rzeczy uznać należy, że wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie zgromadzić środków na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło