III SA/Wa 1387/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi G. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia w podatku od nieruchomości oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej zwane: SKO), po rozpatrzeniu odwołania G. Z. (dalej zwanego: Skarżącym), utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Z. z [...] kwietnia 2013 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia z podatku od nieruchomości. Z motywów zaskarżonego postanowienia wynika, że Skarżący wnioskiem z dnia 15 marca 2013 r. wniósł o zwolnienie lub umorzenie podatku od nieruchomości położonych w Z. przy ul. [...] i ul. [...]. Prezydent Miasta Z. wezwał Skarżącego do doprecyzowania wniosku poprzez określenie, jakich ulg dotyczy ww. pismo. Wskazał, jakie są przesłanki umorzenia, rozłożenia na raty lub odroczenia zapłaty zaległości w podatku od nieruchomości na podstawie art. 67a i 67b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r. poz. 749 z p. zm., dalej zwana: O.p.). Wyjaśnił, że zwolnienie z tego podatku normuje art. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. nr 121, poz. 844 ze zm., dalej zwana: u.p.o.l.). Skarżący w piśmie z 18 kwietnia 2013r. wskazał, iż wnioskuje o zwolnienie z podatku od nieruchomości. Prezydent Miasta Z. postanowieniem z [...] kwietnia 2013r. odmówił Skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia w podatku od nieruchomości położonych w Z. przy ul. [...] i ul. [...] . Stwierdził, że nie jest możliwe merytoryczne rozpatrzenie wniosku podatnika o zwolnienie z podatku od nieruchomości, gdyż obowiązujące regulacje prawne nie dają podstawy do zastosowania zwolnienia. Wyjaśnił, że jedyną formą ulgi podatkowej, która może być rozpatrywana przez Prezydenta Miasta Z. jest umorzenie zaległości podatkowych, w przypadku ich powstania. W zażaleniu na ww. postanowienie Skarżący zarzucił naruszenie art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej zwana: K.p.a.) poprzez pominięcie wskazania przyczyn odmowy podjęcia postępowania oraz stwierdził, że oparcie uzasadnienia jedynie na art. 165 § 1 O.p. musi skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia. We wskazanym na wstępie postanowieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy K.p.a., gdyż postępowanie podatkowe uregulowane jest przepisami działu IV O.p. Organ odwoławczy stwierdził, że wprawdzie Prezydent Miasta Z. w podstawie prawnej swojego postanowienia błędnie powołał przepis art. 165 § 1 O.p. zamiast art. 165a § 1 O.p., ale uznał, iż wadliwość ta pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, ponieważ prawidłowa podstawa prawna wynikała z treści postanowienia organu pierwszej instancji. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego żądanie wszczęcia postępowania podatkowego zostało w niniejszej sprawie wniesione przez stronę, tj. podatnika podatku od nieruchomości, a zatem podstawę dla odmowy wszczęcia postępowania podatkowego stanowiła - co zresztą wynika z treści zaskarżonego postanowienia - druga przesłanka przepisu art. 165a § 1 O.p., tj., gdy "z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte". Wyjaśniło, że określenie to należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa, bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny, W ocenie organu odwoławczego Prezydent Miasta zasadnie uznał, iż nie jest możliwe wszczęcie postępowania podatkowego i merytoryczne rozpatrzenie żądanie zgłoszonego przez Skarżącego, które dotyczy zwolnienia z podatku od nieruchomości. Przepisy O.p. nie przewidują bowiem możliwości wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia podatnika z zapłaty podatku. Z kolei zwolnienie od podatku od nieruchomości przewidziane w art. 7 u.p.o.l. jest zwolnieniem podatkowym przysługującym bądź wprost z mocy ustawy (art. 7 ust. 1 i 2), bądź z mocy uchwały rady gminy (art. 7 ust. 3). W takiej sytuacji u.p.o.l. nie przewiduje uprawnienia organu podatkowego do rozstrzygania decyzją (pozytywnie czy negatywnie) w przedmiocie zwolnienia podatnika od podatku od nieruchomości. W tej sytuacji Prezydent Miasta obowiązany był odmówić wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie zwolnienia Skarżącego od podatku od nieruchomości. W skardze na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego Skarżący podniósł, że organy gminy traktują go odmienne niż inne podmioty funkcjonujące na terenie Gminy, co skutkuje znaczącym osłabieniem możliwości funkcjonowania i rozwoju. Stwierdził, że Prezydent Miasta Z. starał się nakłonić go do zmiany wniosku o zwolnienie z podatków lub udzielenie dotacji, na wniosek o umorzenie zaległości podatkowych. Tymczasem Skarżący składając wniosek o zwolnienie z podatków, do czasu zakończenia przedmiotowego postępowania, nie pozostawał w zwłoce z tytułu należności podatkowych Zdaniem Skarżącego uzasadnienie postanowienia SKO unormowaniami O.p., a dotyczącego podjęcia postępowania w sprawie zwolnienia z podatków od nieruchomości, lub udzielenia dotacji, jest wadliwe i narusza istotnie unormowania prawne, co powinno spowodować jego uchylenie. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. W niniejszej sprawie zaskarżone zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia z podatku od nieruchomości. Skarżący wniósł bowiem o zwolnienie z podatku od nieruchomości położonych w Z. przy ul. [...] i ul. [...] , przy czym jak sam podał na dzień wniesienia tego wniosku nie posiadał zaległości w tym podatku. Organ odwoławczy prawidłowo podał, iż podstawą odmowy wszczęcia postępowania w tej sprawie powinien być przepis art. 165a § 1 O.p., chociaż organ pierwszej instancji błędnie powołał się na art. 165 § 1 O.p. Tak więc w ramach pozostających w gestii organu odwoławczego uprawnień merytoryczno-reformatoryjnych, organ odwoławczy naprawił błąd organu pierwszej instancji Art. 165a § 1 O.p. stanowi, iż gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 (tj. żądanie wszczęcia postępowania przez stronę – wyjaśnienie Sądu), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jak wynika z cytowanego przepisu, przesłankami wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania są: wniesienie żądania przez osobę niebędącą stroną oraz inne przyczyny. W literaturze wskazuje się, że inne przyczyny, o których mowa w omawianym przepisie mogą dotyczyć: 1) braku w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia treści żądania w trybie postępowania podatkowego, 2) sytuacji, gdy w danej sprawie toczy się postępowanie podatkowe, 3) przypadków, gdy w sprawie została już wydana decyzja (Ordynacja podatkowa Komentarz, S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Lexis Nexis Sp. z o.o., Warszawa 2011 r.). Natomiast odnośnie do użytego w art. 165a § 1 O.p. sformułowania "nie może być wszczęte", w orzecznictwie przyjmuje się, że należy je odnieść do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne jego przepisy, których wykładnia uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenia treści żądania w sposób merytoryczny (np. wyrok NSA z 6 listopada 2008 r., II FSK 1097/07, LEX nr 531085, wyrok NSA z dnia 3 lutego 2012 r., II FSK 1250/10, LEX nr 1131068, wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2007 r., III SA/Wa 3288/06, LEX nr 317285). Taką też wykładnię art. 165a § 1 O.p. przedstawił w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy. Prawidłowo organ ten uznał, iż Skarżący posiada przymiot strony postępowania, ale postępowanie nie może być wszczęte, ponieważ przepisy prawa nie dają organom podatkowym uprawnień do wydania decyzji orzekającej o zwolnieniu od podatku od nieruchomości. Trafnie wskazał też organ, iż zwolnienie od podatku od nieruchomości wynika wprost z przepisów prawa lub uchwały Rady Gminy. Przepisem prawa, który ustanawia katalog zwolnień od ww. podatku jest art. 7 ust. 1 i 2 u.p.o.l. i każdy kto spełnia warunki określone w tych przepisach może skorzystać ze zwolnienia, bez potrzeby uzyskania w tym przedmiocie decyzji administracyjnej. Podobnie jest, gdy zwolnienie jest wprowadzone mocą uchwały Rady Gminy, zgodnie z uprawnieniami ustalonymi przepisem art. 7 ust. 3 u.p.o.l. Ponieważ żaden przepis prawa nie przyznaje organom podatkowym prawa do zwolnienia od podatku od nieruchomości w drodze aktu administracyjnego, to organ ten nie mógł w niniejszej sprawie wydać merytorycznego rozstrzygnięcia, lecz zobowiązany był do odmowy wszczęcia postępowania z wniosku Skarżącego o zwolnienie od podatku nieruchomości położonych w Z. przy ul. [...] i ul. [...] . Reasumując stwierdzić należy, że skarga jest niezasadna, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzeczono jak w sentencji.