III SA/Wa 1410/10

WyrokWSA w Warszawie2011-02-16

Skład orzekający: Jerzy Płusa, Sylwester Golec, Barbara Kołodziejczak-Osetek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki przez członka zarządu, który został odwołany z funkcji przed wydaniem decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe, może stanowić przesłankę egzoneracyjną zwalniającą go od solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki przez członka zarządu, który został odwołany z funkcji przed wydaniem decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe, nie stanowi przesłanki egzoneracyjnej zwalniającej go od solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe, jeśli wniosek ten został złożony po terminie. "Właściwy czas" na zgłoszenie wniosku o upadłość jest terminem obiektywnym, który należy ustalać na podstawie okoliczności faktycznych sprawy, uwzględniając moment powstania niewypłacalności spółki, a nie moment wydania decyzji podatkowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości podatkowe spółki K. sp. z o.o. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2004 r. oraz podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 r. Skarżący podnosił, że złożył wniosek o ogłoszenie upadłości spółki we właściwym czasie, co powinno go zwalniać od odpowiedzialności, a także kwestionował moment powstania zobowiązań podatkowych.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Płusa, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2011 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r. oraz w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 r. oddala skargę Decyzją z [...] lutego 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z [...] września 2009 r. w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego R. R. za zaległości podatkowe K. sp. z o.o. z siedzibą w R.. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. decyzją z [...] września 2009r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego, za zaległości podatkowe spółki K. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2004r. w wysokości 923.064,78zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 328.346,00zł oraz podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień i październik 2004r. w łącznej kwocie 3,839,00zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 2.324,00zł, wraz ze spółką K. i drugim członkiem jej Zarządu – E. R.. Objęte wymienioną decyzją zaległości podatkowe spółki K. wynikały z decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. nr [...] z [...] lutego 2008 r. określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r. w kwocie 949.577,00zł, a także z decyzji z dnia [...] września 2008 r., którą Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. dokonał prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień i październik 2004r. W okresie powstania zobowiązania i zaległości zarząd spółki K. był dwuosobowy. W jego skład wchodzili od 3 czerwca 2003 r. Skarżący R. R. i E. R.. Z dniem 26 stycznia 2007 r. obaj zostali odwołani z pełnionych funkcji. O solidarnej odpowiedzialności obu członków zarządu wraz z spółką K. za przedmiotowe zaległości Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. orzekł odrębnymi decyzjami. W odwołaniu od decyzji z [...] września 2009 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie decyzji i wypowiedzenie się organu podatkowego na temat zgłoszonych wniosków dowodowych, dotyczących okoliczności egzoneracyjnych, wyłączających odpowiedzialność podatkową Skarżącego tj. złożenia przez niego we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Decyzji zarzucił rażące naruszenie przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 194 § 1 oraz art. 116 § 1 ust. 1 lit. a, art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako O.p., przez ich niezastosowanie, a także art. 7 w zw. z art. 217 Konstytucji RP. Podniósł, że Skarżący będąc członkiem zarządu spółki K. złożył i opłacił wniosek o ogłoszenie jej upadłości w celu likwidacji jej majątku, który został uznany przez sad upadłościowy, jako poprawny i nadający się do rozpoznania z uwagi na posiadanie przez Spółkę środków na ogłoszenie upadłości. Sąd wszczął postępowanie zabezpieczające majątek Spółki oraz ustanowił tymczasowego nadzorcę sądowego, który rozpoczął wykonywanie swoich obowiązków. Skarżący został jednak odwołany z zarządu przez nowego wspólnika, który wystąpił do sądu o umorzenie postępowania upadłościowego, pokrywając przy tym koszty tego postępowania, w tym wynagrodzenie tymczasowego nadzorcy. Skarżący nie miał więc żadnego wpływu na dalszy bieg i losy upadłości. Niemniej należało uznać, że Skarżący we właściwym czasie zgłosił wniosek o upadłość. Pełnomocnik Skarżącego wskazał ponadto, że decyzja określająca zobowiązania podatkowe Spółki została wydana [...] lutego 2008 r., a zatem po 13 miesiącach od czasu, kiedy Skarżący został odwołany z zarządu, zaś postępowanie podatkowe w ww. przedmiocie wszczęto w dniu 17 grudnia2007 r., a zatem po 11 miesiącach od czasu kiedy przestał pełnić funkcję członka zarządu, stąd nie miał żadnego wpływu na regulowanie zobowiązań podatkowych Spółki, gdyż na moment, kiedy był członkiem zarządu zobowiązania te nie istniały. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z [...] lutego 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ powołał treść art. 107 § 1 i § 2 pkt 7 oraz art. 116 O.p. i stwierdził, że zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa sądowego, przy orzekaniu o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o., organ podatkowy jest obowiązany wykazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkowa spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, bowiem ciężar wykazania którejkolwiek z okoliczności uwalniającej członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości spółki spoczywa na tym członku zarządu. Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie objęte zaskarżoną decyzja zaległości podatkowe dotyczą 2004 r. i wynikają z decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] lutego 2008 r. oraz z dnia [...] września 2008 r. Zatem organ podatkowy pierwszej instancji słusznie uznał, że Skarżący pozostawał członkiem zarządu spółki K. w dacie powstania zobowiązań i zaległości tej spółki. Z akt sprawy wynika bowiem, że Skarżący był wiceprezesem w dwuosobowym zarządzie spółki K. od 3 czerwca 2003 r. do 26 stycznia 2007 r. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, nie zasługiwała na uwzględnienie podnoszona okoliczność, że decyzja określająca zobowiązania podatkowe Spółki została wydana po 13 miesiącach od chwili, kiedy Skarżący nie był członkiem zarządu, zaś postępowanie podatkowe wszczęto po 11 miesiącach, od momentu kiedy Skarżący przestał pełnić funkcję członka zarządu spółki K.. Organ podniósł, że w przypadku zobowiązań podatkowych powstałych z mocy prawa, spółka była zobowiązana do zapłaty podatku należnego w terminach wyznaczonych przez przepisy prawa. Niewypełnienie tych obowiązków w terminie i we właściwej wysokości uzasadnia wydanie decyzji przez organ podatkowy na podstawie art. 21 § 3 O.p. Nie zmienia to jednak oceny, że zobowiązanie to istniało już wcześniej i powinno zostać wykonane w terminach przewidzianych w przepisach prawa. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. słusznie uznał zatem, że odpowiedzialność podatkową za zaległości podatkowe spółki K. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2004 r. - z terminem płatności w dniu 31 marca 2005 r. oraz w podatku od towarów i usług za lipiec sierpień i październik 2004 r. - z terminami płatności do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego rozliczenie dotyczy, wraz z odsetkami za zwłokę, należy przypisać Stronie, która w omawianych terminach płatności pozostawała członkiem zarządu spółki K. natomiast bez znaczenia pozostaje fakt, iż prawidłowa wysokość tych zobowiązań podatkowych została określona później, kiedy Strona nie pełniła już funkcji członka zarządu. Wobec powyższego, w przedmiotowej sprawie spełniona została przesłanka odpowiedzialności, o jakiej mowa w art. 116 § 2 O.p. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że organ pierwszej instancji orzekł o solidarnej odpowiedzialności obu członków zarządu wraz ze spółką K. odrębnymi decyzjami. Spełniony został zatem wymóg objęcia odpowiedzialnością wszystkich członków zarządu. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej organ pierwszej instancji słusznie przyjął, że egzekucja prowadzona do majątku Spółki była bezskuteczna na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się bowiem na podstawie każdego, prawnie dopuszczalnego dowodu, po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. wyjaśnił szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na jakiej podstawie należało uznać, że egzekucja okazała się bezskuteczna. Z akt sprawy wynika w szczególności, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. postanowieniem z [...] czerwca 2009r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku spółki K. na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących m.in. należności w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r. oraz w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień i październik 2004 r. Z wymienionego postanowienia wynika, że w trakcie postępowania egzekucyjnego stwierdzono, że zobowiązany nie prowadzi działalności w miejscu siedziby spółki ani w żadnym innym, nie posiada na rachunku bankowym żadnych środków pieniężnych. Nadto nie posiada żadnych składników majątkowych (ruchomości i nieruchomości) oraz innych praw majątkowych. Z dniem 1 kwietnia 2007r. Spółka wypowiedziała umowę najmu nieruchomości w R., ul. N. [...], oraz 30 kwietnia 2007 r. w O. przy ul. H. K. [...]. Brak było oznak prowadzenia działalności oraz żadnego majątku pod adresem: O., ul. K. [...] oraz S., ul. B. [...]. Z powyższego zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. wynika, iż przymusowa realizacja zaległości K. w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji okazała się bezskuteczna. W tym stanie rzeczy organ pierwszej instancji zasadnie uznał, iż spełniona została druga z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu, wymienionych w art. 116 O.p. tj. bezskuteczność egzekucji z majątku podatnika. Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił stanowiska Skarżącego, że w niniejszej sprawie wystąpiła okoliczność egzoneracyjna, wyłączająca jego odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe K. w postaci złożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Organ stwierdził, że przy ocenie, czy w okolicznościach danej sprawy wniosek o upadłość zgłoszony został "we właściwym czasie" nie można ograniczyć się do ustalenia obiektywnego momentu zaistnienia przesłanek ogłoszenia upadłości i odniesienia do niego terminu wskazanego w art. 21 Prawa upadłościowego i naprawczego abstrahując jednocześnie od obowiązków, jakie członek zarządu spółki ma do spełnienia wobec jej wierzyciela. Wniosek o ogłoszenie upadłości może być zatem uznany za zgłoszony we właściwym czasie gdy wykazane zostało, że zgłaszając go zarząd uczynił ze swej strony wszystko, by nie dopuścić do zniweczenia celu postępowania upadłościowego przez stworzenie sytuacji, w której niektórzy wierzyciele są zaspokojeni kosztem innych. Bezspornym jest, iż po stronie spółki K. stan niewypłacalności istniał w dniu złożenia wniosku o upadłość. Nie oznacza to jednak, iż we wcześniejszym okresie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości z uwagi na niewypłacalność spółki, a wniosek - mimo, iż w chwili zgłoszenia był możliwy do uwzględnienia - był jednak spóźniony. W ocenie organu odwoławczego przedmiotowy wniosek o ogłoszenie upadłości wobec spółki K. świadczy o istnieniu trudności płatniczych Spółki pod koniec 2006 r., przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości K., oraz, że Skarżący zdawał sobie sprawę z sytuacji w jakiej spółka się znajduje. Zgromadzony materiał dowodowy w sprawie wskazuje, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, że wniosek był spóźniony. Potwierdza to również analiza składanych przez Spółkę sprawozdań finansowych za okres 2003 – 2005, z których wynika, że sytuacja finansowa spółki nie była korzystna. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił, naruszenie, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. przez ich niezastosowanie oraz naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p. przez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżącego wskazał, że Dyrektor Izby Skarbowej dokonując własnej oceny niewypłacalności Spółki, popełnił następujące błędy: 1) przyjął, że spółka K. była już niewypłacalna w 2005 r., gdyż nie wykonała zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2004 r. w wysokości 923.064,78 zł, nie uwzględniając, iż decyzja określająca zobowiązanie w podatku dochodowym za 2004r. została wydana 13 lutego 2008 r., a zatem ponad 3 lata później po 2005 r. W zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że na koniec 2005 r. aktywa spółki wynosiły 1.702.248,63 zł, czyli znacznie przewyższały zobowiązania Spółki, które w tym czasie wynosiły 1.606.843,69 zł. Stąd wobec Spółki nie były spełnione przesłanki do złożenia wniosku o jej upadłość. W tym czasie wobec Spółki nie były prowadzone postępowania egzekucyjne, zaś jej zobowiązania dotyczyły głównie (w 90 %) handlu z partnerami z byłych krajów WNP. Należności Spółki również dotyczyły partnerów z krajów byłej WNP, którzy na dzień złożenia wniosku o upadłość zalegali Spółce z płatnościami na kwotę 5.634.528,70 zł. 2) uzasadniając niewypłacalność Spółki posłużył się wyliczeniem stosowanym przez banki dla oceny płynności płatniczej klienta ubiegającego się o udzielenie mu kredytu, które według Skarżącego nie ma żadnego znaczenia dla rozpoznawanej sprawy, gdyż ustawodawca w art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze, do którego to przepisu w art. 116 odwołuje się Ordynacja podatkowa, określił, iż niewypłacalnym jest ten kto trwale nie wykonuje swoich zobowiązań lub gdy zobowiązania przekraczają wartość jego majątku. Ustawodawca nie odniósł się zatem do żadnych wyliczeń bankowych, a jedynie do wskaźników bilansowych, które są znane w sprawie i które przedstawiają się korzystnie dla Spółki. Na koniec 2005r., nie zaistniała żadna z przesłanek ustawowych, gdyż Spółka obsługiwała swoje zobowiązania, zaś wartość jej majątku przewyższała zobowiązania. K. w 2005 roku, odnotowała dochód brutto w kwocie 20.310,05 zł, od którego odprowadziła podatek wynoszący 4.026,00 zł. W 2005 roku Spółka nie odnotowała ujemnych kapitałów własnych. Ponadto w 2006 roku, w którym złożono wniosek o ogłoszenie upadłości Spółka z tytułu eksportu artykułów spożywczych i przemysłowych osiągnęła przychody netto w kwocie 585.279,53 zł., zaś z tytułu świadczenia usług transportowych jej przychody wynosiły 536.133,86 zł. Za 2006 rok Spółka odnotowała niewielką stratę wynoszącą 46.919,25 zł, na którą złożyła się głównie amortyzacja. 3) zobowiązania stwierdzone w decyzji z 2008 roku, nie mogły być ujawnione w sprawozdaniu sporządzonym 3 lata wcześniej. Aby Spółka I mogła złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości w 2005 roku, jak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej, to decyzje określające zobowiązanie podatkowe wobec tej Spółki powinny być wydane w 2005 roku, nie zaś w roku 2008, jak miało to miejsce. Zdaniem pełnomocnika Skarżącego podstawą do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości są zobowiązania istniejące, tj. stwierdzone w sprawozdaniu finansowym. Należy zauważyć, iż organy skarbowe nigdy nie zakwestionowały prawidłowości prowadzenia dokumentacji finansowo - księgowej w Spółce. 4) Dyrektor Izby Skarbowej nie określił na jaki dzień nastąpiła niewypłacalność Spółki, od którego należało wyliczyć 14 dni przeznaczone dla złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Dyrektor Izby Skarbowej powinien, tak jak to czynią sądy powszechne przy rozpoznawaniu spraw o odpowiedzialność członków zarządu z art. 299 k.s.h., ustalić od kiedy K. zaprzestała płacenia długów w ogólności oraz od kiedy nastąpiło trwałe zaprzestanie ich płacenia, a także w ogóle, a jeśli tak to od kiedy (od jakiej daty) można wskazać, iż majątek Spółki nie wystarczał na płacenie długów. Dokumenty, w których posiadaniu są organy skarbowe pozwalają na takie ustalenie. 5) W praktyce działania sądów powszechnych, biegli wydający opinie w sprawach o odpowiedzialność członków zarządu z art. 299 k.s.h., przyjmują, iż czym innym jest zaprzestanie płacenia długów przez spółkę w ogólności, a czym innym jest trwałe zaprzestanie płacenia długów. Momenty te są od siebie odległe czasowo, różnią się znacząco i mogą sięgać kilku, a nawet kilkunastu miesięcy. Dla potrzeb odpowiedzialności członka zarządu z art. 299 k.s.h., czy też art. 116 Ordynacji podatkowej przyjmuje się, iż należy wykazać, od kiedy Spółka zaprzestała płacić zobowiązania w sposób trwały. Dla oceny tej sytuacji służą dokumenty finansowo - księgowe posiadane przez Spółkę, w postaci m.in. raportów kasowych oraz historii operacji prowadzonych za pośrednictwem rachunków bankowych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. W niniejszej sprawie Skarżący w postępowaniu przed organami podatkowymi i w skardze wykazywał, że wniosek o głoszeni upadłości spółki K. złożony do Sądu w dniu 28 grudnia 2006 r. był wnioskiem, który można było uznać za wniosek skutkujący wszczęciem egzekucji właściwym czasie w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a). W doktrynie podkreśla się (C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.), że Opierając się wyłącznie na treści art. 116 § 1 O.p., nie daje się udzielić odpowiedzi na pytanie, co oznacza użyty w nim zwrot "we właściwym czasie". W szczególności z przepisu tego nie wynika, jakie okoliczności należy brać pod uwagę przy ocenie, czy wniosek o upadłość skierowany został do sądu w odpowiedniej chwili. Nie ulega jednak wątpliwości, że ustalając w sprawie zakres pojęcia "właściwy czas", użytego w treści art. 116 § 1 O.p., niepodobna będzie abstrahować od regulacji zawartej w art. 21 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (t. j.Dz.U. z 2003 r. Nr 60, poz. 535 ze zm) w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako P.u.n., "właściwym czasem" dla zgłoszenia wniosku dłużnika o ogłoszenie upadłości jest termin 2 tygodni od dnia, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań lub gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, czyli termin, który pozwoli na równomierne, choćby tylko częściowe, zaspokojenie wszystkich wierzycieli (wyrok WSA w Lublinie z dnia 20 lutego 2008 r., I SA/Lu 794/07, LEX nr 462725). W wyroku NSA z dnia 6 lipca 2006 r., I FSK 1115/05, M. Pod. 2007, nr 5, s. 47, wskazano, że nie jest dopuszczalne jakiekolwiek odstępstwo od tego terminu, a możliwość taka nie wynika też z żadnego innego przepisu. Zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 P.u.n. dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Na podstawie art. 11 ust. 2 P.u.n. dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że sytuacja majątkowa spółki K. uzasadniała zgłoszenie wniosku o ogłoszenie jej upadłości przed dniem 28 grudnia 2006 r. w ocenie Sądu to ustalenie organu, zawarte w zaskarżonej decyzji było trafne. Organ w uzasadnieniu decyzji trafnie wskazywał, że przeciwko spółce w dniu 28 grudnia 2006 r. toczyło się postępowanie egzekucyjne obejmujące zobowiązania na kwotę ponad 160 tys zł. Z okoliczności tej wynika, że przed tą datą spółka zaprzestała płacenia tych zobowiązań, gdyż pomiędzy brakiem zapłaty zobowiązania a wszczęciem egzekucji upływa pewien okres czasu, w którym wierzyciel musi uzyskać tytuł egzekucyjny przeciwko dłużnikowi. W ocenie Sądu na wynik niniejszej sprawy maiła też wpływ okoliczność, że wierzytelności spółki przedstawiały znikomą wartość. Z wniosku o ogłoszeni upadłości spółki K. wynika, że wierzytelności spółki na dzień złożenia tego wniosku wynosiły 4 841 233,62 zł odsetki o tych wierzytelności wynosiły 793 295,14 zł t.j. ponad 16 % wierzytelności. Mając na względzie treść rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 października 2005 r. (Dz. U. Nr 201, poz. 1662) w sprawie odsetek ustawowych oraz ww. kwot odsetek należało stwierdzić, że wskazane we wniosku wierzytelności nie były spłacane od dłuższego czasu. Sama spółka we wniosku o ogłoszenie upadłości wierzytelności te określiła jako w przeważającej części nieściągalne i sporne. Wierzytelności te przysługiwały spółce w stosunku do podmiotów z krajów byłego ZSRR. Zdaniem Sadu okoliczności te uzasadniały stwierdzenie, że już od końca 2005 r. sytuacja ekonomiczna spółki była zła i istniały podstawy do twierdzenia, że spółka traci zdolność regulowania swoich zobowiązań. W ocenie sądu już od momentu kiedy odbiorcy spółki zaczęli zalegać z zapłatą ww. wierzytelności zasadnym było stwierdzenie, że majątek spółki nie wystarczy na pokrycie jej zobowiązań. Dla sformułowania tego wniosku podstawą była okoliczność, że sprzedaż na rzecz kontrahentów zza wschodniej granicy stanowiła podstawowy rodzaj działalności spółki oraz okoliczność, że wierzytelności od tych kontrahentów stanowiły zdecydowaną większość w aktywach spółki. Powołane w zaskarżonej decyzji dane ze sprawozdań finansowych spółki za lata 2003-2006 potwierdzają ten wniosek, gdyż ze sprawozdań tych wynika, że aktywa spółki nie były na tyle wysokie, ażeby zniwelować negatywny wpływ wskazanych powyżej okoliczności na wypłacalność spółki K.. Zatem zarzuty skargi związane z zasadnością i celowością powoływania przez organ tych danych należało uznać za całkowicie chybione. Zdaniem Sądu najważniejszą okolicznością wnjiniuejsz4j sprawie było to, że jak wskazał organ w zaskarżonej decyzji) na koniec 2005 r. aktywa spółki K. wynosiły 1 702 248,63 zł a zobowiązania 1 606 843,69 zł. Dokonując oceny wypłacalność spółki K. na koniec roku 2005 w kwocie obciążających ją zobowiązań należało uwzględnić także zaległości podatkowe, których dotyczy zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W.. Sąd rozpoznający niniejsza sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FPS 3/09, w której Sąd stwierdził: "Badanie przez organ podatkowy "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest przesłanką obiektywną, ustalaną na podstawie okoliczności faktycznych każdej sprawy. Badając w toku prowadzonego postępowania podatkowego występowanie tej obiektywnej przesłanki, należy uwzględnić wysokość zobowiązania podatkowego określonego w decyzji organu podatkowego, nawet jeżeli decyzja ta została wydana w okresie, kiedy członek zarządu nie pełnił już funkcji. W odniesieniu do zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa (art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) Spółka była zobowiązana do zapłaty podatku należnego w terminach wyznaczonych przez przepisy prawa. Niewypełnienie tych obowiązków w terminie i we właściwej (przewidzianej przepisami prawa) wysokości uzasadnia wydanie decyzji przez organ podatkowy na podstawie przepisu art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Nie zmienia to jednak oceny, że zobowiązanie to już powstało wcześniej i powinno zostać wykonane w terminach przewidzianych w przepisach prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2008 r. sygn. akt II FSK 1605/06). Wbrew zatem temu, co podano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zbadanie przesłanek egzoneracyjnych powinno nastąpić z uwzględnieniem kwoty zobowiązania podatkowego określonej w decyzji, a nie w deklaracji podatkowej wykazującej inną wysokość zobowiązania podatkowego, niż to wynikało z przepisów prawa, na podstawie których zobowiązanie to powstało. Zaległości te, powstałe z mocy prawa w roku 2005 (zaległość w podatku dochodowym) i w 2004(zaległość w podatku VAT), bez odsetek i dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku VAT wynosiły 926 903,78 zł. Łącznie z tymi zaległościami zobowiązania spółki K. na koniec 2005 r. wynosiły 2 533 747,47 zł., zatem zaległości te znacznie przewyższały aktywa spółki K., które jak już Sąd wskazał miały niską wartość pomimo tego, że nominalnie opiewały na znaczną kwotę. Zadaniem Sądu obowiązek uwzględnienia przez zarząd spółki K. ww. zaległości podatkowych przy ocenie daty w której wystąpiła niewypłacalność spółki, o której mowa w art. 11 ust. 2 P.u.n., w realiach niniejszej sprawy jest tym bardziej zasadny, że Skarżący jak wynika z ustaleń Prokuratury Okręgowej W. (karty 131-139 akt administracyjnych), działając wspólnie z drugim członkiem zarządu w roku 2004 pełnili przestępstwo określone w art. 270 § 1 kk polegające na fałszowaniu na znaczną skalę rachunków, które następnie wykorzystali w rozliczeniach podatkowych spółki K. w celu zawyżenia kosztów uzyskania przychodów. Wynikiem tych działań było powstanie zaległości podatkowych, których dotyczy zaskarżona decyzja. Niezależnie od powyższych wniosków, zdaniem Sądu, w razie wskazywania przez członka zarządu okoliczności zgłoszenia wniosku o upadłość we właściwym czasie, podobnie jak na gruncie odpowiedzialności określonej w art. 299 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) (poprzednio art. 298 § 1 K.h.), członek zarządu spółki nie może powoływać się na nieznajomość stanu jej finansów jako przyczynę niezgłoszenia wniosku o upadłość lub niewszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego). Członkowi zarządu powinien być znany na bieżąco stan finansów spółki, a co za tym idzie, możliwość zaspokojenia długów (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2008 r. sygn. akt I UK 39/08, z dnia 24 września 2008 r. sygn. akt II CSK 142/08, z dnia 11 marca 2008 r. sygn. akt II CSK 545/07, z dnia 16 stycznia 2008 r. sygn. akt IV CSK 430/07). W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżoną decyzją organ zasadnie uznał, że złożenie wniosku o upadłość spółki K. w dniu 28 grudnia 2006 r. nie mogło być uznane w stosunku do Skarżącego za przesłankę egzoneracyjną wskazaną w art. 11 § 1 pkt 1 lit. a O.p. w zakresie jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe, których dotyczyła zaskarżona decyzja. Zdaniem Sądu dla wykazania, że ww. wniosek nie może w stosunku do Skarżącego zostać uznany za okoliczność uwalniająca go od odpowiedzialności za zaległości spółki K. wystarczające było wykazanie, że wniosek ten był złożony za późno i nie było konieczne wskazanie w jakiej wcześniejszej konkretnej dacie wystąpiły okoliczności uzasadniające zdaniem organu złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. W niniejszej sprawie organ dokonał analizy sytuacji ekonomicznej spółki K. w latach 2003-2005 i po uwzględnieniu zaległości podatkowych, których dotyczy niniejsza sprawa wskazał na str. 11 decyzji, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki K. powinien zostać zgłoszony na konie c roku 2005 a nie na koniec 2006. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni zgadza się z tym stwierdzeniem. W tych realiach należało uznać że w skardze bezpodstawnie zarzucano organowi brak wskazania w zaskarżonej decyzji daty, w której zdaniem organu należało zgłosić wniosek o upadłość spółki K.. W skardze bezzasadnie podnoszono, że w świetle art. 116 O.p. organ powinien był wykazać kiedy spółka zaprzestała płacenia długów w sposób trwały. Jak już wskazano powyżej organ w niniejszej sprawie wykazywał, że w spółce K. już na koniec 2005 r. wystąpiła sytuacja, w której majątek spółki przewyższył jej zobowiązania tj. przesłanka do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości określona w art. 11 ust. 2 P.u.n. Przesłanka ta jest odrębną przesłanką ogłoszenia upadłości od przesłanki wskazanej w art. 11 ust. 1 P.u.n. na, którą powoływał się w skardze pełnomocnik Skarżącego. Zatem wykazanie w niniejszej sprawie przez organ, że na rok przed data 28 grudnia 2006 wystąpiła przesłanka ogłoszenie upadłości spółki K., określona w art. 11 ust. 2 P.u.n. było wystarczające do uznania, że w niniejszej sprawie wniosek złożony w tej dacie nie może być traktowany jak przesłanka egzoneracynajna określona w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że podnoszone w skardze zarzuty naruszenia art. 120,121 § 1, art. 122, art. 187 §1 i art. 116 § 1 pkt. 1 lit. a) O.p. nie mogły zostać uwzględnione. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło