III SA/Wa 1447/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w sprawie ze skargi W. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2011 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca W. S.A. zwróciła się o zwolnienie od wpisu od skargi, powołując się na fakt zajęcia rachunków bankowych i ciążącego na niej zobowiązania, którego wartość przewyższa wartość majątku. Podała, że kapitał zakładowy wynosi [...] zł, zaś fundusze własne -[...] zł. Ujawniła, że strata na dzień 31 grudnia 2015 r. wyniosła 1.401.435,47 zł, natomiast na dzień 31 marca 2016 r. 103.413,61 zł. Stan środków w kasie określiła na [...] zł. Skarżąca przedłożyła m. in. wniosek o ogłoszenie upadłości, sprawozdanie finansowe, rachunek zysków i strat, bilans, rachunek przepływów pieniężnych, zestawienie zmian w kapitale własnym, wykaz majątku, spis wierzycieli, wyciągi bankowe. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca wyjaśniła, że wynagrodzenie pełnomocnika finansowane jest przez podmiot powiązany. Przedstawiła rachunek zysków i strat, historię rachunku, zeznania podatkowe, deklaracje VAT-7. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na koszty postępowania jest rzeczywiście niemożliwe. Opłaty sądowe należy zaliczyć do danin publicznych, a zatem zwolnienie z tego rodzaju opłat stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, co wynika z art. 84 Konstytucji. Dlatego też zastosowanie tego wyjątku odnosi się do szczególnych sytuacji, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru tych wydatków na współobywateli. Z tych bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia. Strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna więc mieć świadomość obowiązku ponoszenia tych kosztów i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku (zob. postanowienie NSA z 26 lutego 2013 r., I FZ 27/13). W niniejszej sprawie Skarżąca ubiega się o zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie 10.501 zł, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie referendarza sądowego w świetle tak znacznych przychodów, jakie uzyskuje Skarżąca, niedopuszczalne byłoby przyjęcie, że spełnia ona powyższą przesłankę. Z nadesłanego rachunku wynika bowiem, że w okresie styczeń-maj 2016 r. Skarżąca osiągnęła przychody ze sprzedaży produktów i towarów w wysokości ponad 755.153 zł. Także w deklaracjach VAT-7 za ostatnie 6 miesięcy wykazała ona dokonywanie dostaw na kwoty rzędu od kilkunastu tysięcy do miliona złotych. Skalę prowadzonej działalności obrazują również zeznania podatkowe za lata 2014-2015, gdzie przychody i koszty sięgały wielomilionowych kwot. I tak za 2015 r. przychody wyniosły 22.147.509,84 zł, zaś koszty ich uzyskania 21.635.995,16 zł. Za 2014 r. kwoty te wyniosły natomiast odpowiednio 35.265.546,90 zł i 33.871.538,08 zł. Również z analizy przepływu środków pieniężnych na rachunkach bankowych wynika, że Skarżąca obracała w ostatnim czasie kwotami umożliwiającymi jej wygospodarowanie środków potrzebnych do opłacenia skargi. W tej sytuacji nie może mieć decydującego znaczenia wskazana w formularzu PPPr strata według bilansu. Jak bowiem zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 18 marca 2016 r. (II FZ 59/16) brak dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych nie jest tożsamy z ujemnym wynikiem rachunkowym z działalności operacyjnej wnioskodawcy, w szczególności gdy z działalności tej przedsiębiorca uzyskuje przychody. Także złożony przez Skarżącą wniosek o ogłoszenie upadłości nie może być uznany za wystarczającą przesłankę uzasadniającą przyznanie prawa pomocy, jako że nadal prowadzi ona działalność gospodarczą i – jak wykazano wyżej – uzyskuje z niej przychody. To wszystko sprawia, że przeniesienie obowiązku ponoszenia kosztów postępowania na współobywateli byłoby w niniejszej sprawie niezasadne. Jak bowiem zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 17 lutego 2015 r. (I FZ 40/15) osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (zob. też przywołane tam postanowienie). Wobec tego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.