III SA/Wa 1457/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł Skarżący M.S. zwrócił się o zwolnienie z tego obowiązku, motywując to trudną sytuacją. W związku z tym pismem z 25 czerwca 2015 r. wezwano go do nadesłania wypełnionego formularza PPF oraz dodatkowych informacji na temat jego stanu majątkowego. Skarżący przedłożył żądany formularz, w którym zaznaczył, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wskazał, że skoro ubiega się o przyznanie prawa pomocy, to oznacza, iż nie stać go na żadne opłaty z emerytury wynoszącej 537,10 zł. Dodał, że wierzycieli jest wielu, stąd trudno mu wymienić. W kwestii nadesłania żądanych informacji zwrócił się o pełnomocnika, podnosząc, iż "na tym się nie zna" i "nie stać go aby za tym latać". Do majątku Skarżący zaliczył budynek gospodarczy i "zarośniętą" nieruchomość rolną o pow. 11,12 ha. Przedłożył odcinek emerytury. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Skarżący nie spełnił warunków do przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powyższego wynika zatem, że ciężar dowodu spoczywa na stronie, która wnosi o przyznanie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zasadniczo, od tego jak sąd oceni to, co zostanie przez stronę wykazane. Strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 p.p.s.a.), który ma na celu ogólne zobrazowanie jej sytuacji materialnej. W razie pojawienia się wątpliwości co do przedstawionych w tym formularzu danych sąd może wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie referendarz sądowy wykorzystał prawo nadane mu art. 255 p.p.s.a. i wezwał Skarżącego o nadesłanie dodatkowych dokumentów, a także wskazał jakie to mają być dokumenty. Czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący wezwany do uzupełnienia oświadczenia powinien więc z należytą starannością wypełnić treść wezwania. W interesie strony leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane tylko takiej osobie, która rzeczywiście jest w trudnej sytuacji materialnej, a nie tylko twierdzi, że w takiej sytuacji się znajduje. Sądy przyznając prawo pomocy dysponują bowiem środkami budżetowymi i nie mogą uwzględniać wniosków pochopnie, bez weryfikacji twierdzeń zawartych w tych wnioskach. Tymczasem w niniejszej sprawie Skarżący w żaden sposób nie próbował potwierdzić stosownymi dokumentami (poza odcinkiem przekazu pocztowego), że jego sytuacja materialna jest trudna. Tym bardziej, że większością danych mogących wskazywać na tę sytuację powinien dysponować na co dzień – chociażby wyciągami bankowymi, kopią zeznania podatkowego, rachunkami dotyczącymi bieżących wydatków, informacją o korzystaniu ze świadczeń z pomocy społecznej, informacją o zadłużeniu. Skarżący w żaden zatem sposób nie dążył do kompleksowego przedstawienia swojej sytuacji materialnej. Wręcz przeciwnie, przyjął postawę bierną twierdząc, że – jak to określił – "nie stać mnie abym za tym latał". Tym samym nie budzi wątpliwości, iż Skarżący nie sprostał wymogowi wykazania, że spełnia przesłankę z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Okoliczności, na których oparł swój wniosek zostały bowiem opisane, a nie wykazane. Wykazać oznacza zaś bardziej dowieść, udokumentować czy udowodnić niż jedynie oznajmić czy poinformować (zob. postanowienie NSA z 7 lipca 2015 r., II FZ 517/15). Co istotne Skarżący miał świadomość ciążącego na nim obowiązku, gdyż niniejsze postępowanie nie jest pierwszym jakie zainicjował i nie jest pierwszym, w którym uchylił się od wykonania wezwania do udzielenia dodatkowych informacji o stanie majątkowym i dochodach. Bierna postawa Skarżącego nie spotkała się z aprobatą, czemu dano wyraz choćby w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 19 sierpnia 2014 r., II FZ 1117/14; 13 marca 2013 r., II GZ 100/13. W tej sytuacji na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.