III SA/Wa 1503/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-14
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Marek Kraus, Aneta Lemiesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabycie akcji na preferencyjnych warunkach w wykonaniu umowy opcji kupna akcji prowadzi do powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w momencie nabycia akcji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nabycie akcji na preferencyjnych warunkach w wykonaniu umowy opcji kupna akcji prowadzi do powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w momencie nabycia akcji. Przychód ten wynika z przysporzenia majątkowego, które następuje w momencie uzyskania prawa do czerpania korzyści z akcji, takich jak prawo do dywidendy. Wartość tego przysporzenia ustala się na podstawie różnicy między wartością rynkową akcji a ceną ich nabycia.Stan faktyczny
Skarżąca E. W. wniosła o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie skutków podatkowych nabycia akcji na preferencyjnych warunkach w wykonaniu umowy opcji kupna akcji. Skarżąca uważała, że przychód podatkowy powstanie dopiero w momencie zbycia akcji. Minister Finansów uznał, że przychód powstanie w momencie nabycia akcji, jako przychód z innych źródeł. Skarżąca zaskarżyła interpretację, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących momentu powstania przychodu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus(sprawozdawca), Sędzia WSA Aneta Lemiesz, Protokolant Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2012 r. sprawy ze skargi E. W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. oddala skargę
1. Skarżąca – E. W. złożyła wniosek (uzupełniony pismem z 20 stycznia 2011 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych nabycia na preferencyjnych warunkach w wykonaniu umowy opcji kupna akcji w kapitale zakładowym spółki akcyjnej zawartej pomiędzy osobami fizycznymi. Przedstawiła następujący stan faktyczny:
Wskazała, iż pełni funkcję członka zarządu w C. Dodatkowo w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą świadczy usługi na rzecz tej spółki. C. jest spółką powiązaną z O. Skarżąca jest również prokurentem O.
Skarżąca zawarła z czterema osobami fizycznymi, będącymi akcjonariuszami O.., umowę opcji kupna akcji w kapitale zakładowym O. W wyniku zawartej umowy akcjonariusze O. skierowali do Skarżącej nieodwołalną ofertę sprzedaży akcji w kapitale zakładowym O. w liczbie określonej w umowie opcji. Do zawarcia umowy sprzedaży akcji pomiędzy Skarżącą a akcjonariuszami O. dojdzie poprzez złożenie przez Skarżącą oświadczenia o przyjęciu oferty. Oświadczenie musi określać liczbę akcji, w odniesieniu do których Skarżąca przyjmuje ofertę, w tym liczbę akcji nabywanych od poszczególnych akcjonariuszy. Skarżąca ma prawo przyjąć ofertę w odniesieniu do wszystkich albo części akcji stanowiących przedmiot oferty, przy czym w okresie związania ofertą Skarżąca może złożyć nie więcej niż dwa skuteczne oświadczenia o przyjęciu oferty. Oferta jest wiążąca do 31 grudnia 2012 r. Cena za jedną akcję objętą sprzedażą określona została w umowie opcji i wynosi jeden złoty. Cena ta jest niższa od aktualnej ceny rynkowej oferowanej za akcje O. w obrocie giełdowym. Sprzedaż akcji nastąpi poza obrotem zorganizowanym.
Uzupełniając wniosek Skarżąca wskazała, że zawarta przez nią opcja kupna akcji nie stanowi pochodnego instrumentu finansowego w rozumieniu art. 5a pkt 13 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U.
z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) - dalej: "u.p.d.o.f.", w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2005 r. Nr 183, poz. 1538 ze zm.). Opcja kupna akcji ma postać nieodwołalnej oferty sprzedaży akcji złożonej przez wystawców opcji i jako taka, ze swej istoty, jest niezbywalna i nie może być przedmiotem obrotu. W związku z powyższym Skarżąca zapytała:
1. czy zawarcie umowy opcji kupna akcji w kapitale zakładowym O. prowadzi do powstania u niej w momencie zawarcia umowy opcji przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
2. czy nabycie przez nią na preferencyjnych warunkach w wykonaniu umowy opcji akcji w kapitale zakładowym O. prowadzi do powstania u niej w momencie nabycia akcji przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Uzupełniając wniosek Skarżąca wyjaśniła również, że ww. pytanie dotyczy także powstania po jej stronie przychodu w momencie zawarcia umowy opcji.
Zdaniem Skarżącej, przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych powstanie dopiero w momencie zbycia przez nią zakupionych na preferencyjnych warunkach akcji i będzie stanowił przychód z kapitałów pieniężnych, o którym mowa w art.10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f. W świetle art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. za przychód może bowiem zostać uznane jedynie rzeczywiste i definitywne przysporzenie majątkowe, a nie przysporzenie, które ma charakter potencjalny, umożliwiające uzyskanie ewentualnych korzyści ekonomicznych dopiero
w przyszłości.
W opinii Skarżącej, umowa opcji rodzi jedynie uprawnienie do nabycia akcji. Zawarcie takiej umowy nie prowadzi natomiast do powstania po jej stronie korzyści majątkowej. Jest to jedynie etap wstępny, który może potencjalnie spowodować otrzymanie takiej korzyści w przyszłości. Korzyść ta nie jest jednak w momencie zawarcia umowy opcji pewna, gdyż nie jest przesądzone, czy z przyznanej opcji kupna akcji Skarżąca w ogóle skorzysta.
Zdaniem Skarżącej, przychód nie powstanie również w momencie nabycia przez nią akcji na preferencyjnych warunkach w wyniku realizacji opcji kupna.
W tym zakresie nie ma bowiem zastosowania art. 11 ust. 2b u.p.d.o.f., które wskazuje sposób określenia wysokości przychodu z tytułu częściowo odpłatnych świadczeń.
W opinii Skarżącej, o tym, czy w danym wypadku można mówić o powstaniu tego rodzaju przychodu rozstrzyga definicja przychodu zawarta w art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., z której wynika, że za przychód mogą być uznane tylko takie nieodpłatne świadczenia, które zostały przez podatnika otrzymane, a więc które stanowią dla niego rzeczywiste i definitywne przysporzenie majątkowe.
W ocenie Skarżącej, charakter praw majątkowych jakimi są akcje powoduje, że sam fakt ich nabycia po cenie niższej niż rynkowa nie stanowi jeszcze sam
w sobie realnego przysporzenia majątkowego. Cechą akcji jest to, iż generują one przychód dopiero w przyszłości, w postaci dywidendy lub też w przypadku odpłatnego ich zbycia - w postaci różnicy pomiędzy przychodem ze sprzedaży
a kosztami poniesionymi na ich nabycie. Istniejąca w momencie nabycia akcji na preferencyjnych warunkach różnica pomiędzy ceną zapłaconą za te akcje, a ich wartością rynkową stanowi jedynie potencjalne przysporzenie, które będzie mogło być faktycznie zrealizowane dopiero w momencie zbycia akcji. Specyfika akcji powoduje więc, że nie mogą być one nośnikiem natychmiastowych korzyści wynikających z samego faktu ich nabycia.
Z tego powodu, w opinii Skarżącej, w momencie nabycia akcji nie powstaje żadne przysporzenie majątkowe po stronie nabywcy.
Dodatkowo Skarżąca wskazała, że opodatkowanie różnicy pomiędzy preferencyjną ceną zapłaconą za akcje, a ich wartością rynkową byłoby niewłaściwe również z tego względu, że mogłoby prowadzić do powstania obowiązku podatkowego, w sytuacji gdy podatnik w rzeczywistości osiągnąłby stratę na danej transakcji. Zdaniem Skarżącej, nie ma bowiem pewności, że uda się jej sprzedać akcje za cenę wyższą, niż cena, którą sama zapłaciła za ich nabycie.
Okoliczność, iż akcje zostały nabyte po cenie niższej niż rynkowa znajdzie odzwierciedlenie przy ustalaniu wysokości dochodu w przypadku odpłatnego zbycia tych akcji. Nabycie akcji po niższej cenie oznacza niższe koszty uzyskania przychodów, a więc w konsekwencji zwiększenie podstawy opodatkowania i wyższy podatek dochodowy.
Zdaniem Skarżącej, przy ocenie przedstawionego stanu faktycznego należy mieć również na uwadze treść art. 24 ust. 11-12 u.p.d.o.f. Wskazała, że mimo iż przepis ten odnosi się jedynie do akcji obejmowanych lub nabywanych przez osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia, brak jest racjonalnych podstaw, szczególnie w świetle zasady równości i powszechności opodatkowania, które przemawiałyby za odmiennym opodatkowaniem akcji nabywanych na preferencyjnych warunkach, w sytuacji gdy nie następuje to na podstawie uchwały walnego zgromadzenia, lecz jest wynikiem swobodnego rozporządzenia akcjami przez samych akcjonariuszy.
W konsekwencji, Skarżąca uznała, że opodatkowaniu podlegał będzie dopiero jej przychód z tytułu zbycia nabytych przez nią na preferencyjnych warunkach akcji. Zastosowanie w tym wypadku będą miały zasady odnoszące się do opodatkowania przychodów z kapitałów pieniężnych określone w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) oraz art. 30b ust. 1 u.p.d.o.f.
2. Minister Finansów, z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej
w W., w interpretacji indywidualnej z [...] lutego 2011 r., Nr [...], uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe w części dotyczącej braku powstania po jej stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu w momencie nabycia na preferencyjnych warunkach akcji spółki kapitałowej w wykonaniu umowy opcji kupna akcji, a za prawidłowe - w części dotyczącej braku powstania po stronie Skarżącej przychodu podlegającego opodatkowaniu w momencie zawarcia umowy opcji kupna akcji.
Organ podatkowy, mając na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy u.p.d.o.f., zgodził się ze stanowiskiem Skarżącej, że w momencie zawarcia umowy opcji kupna akcji
w kapitale zakładowym spółki kapitałowej, w wyniku której akcjonariusze spółki złożyli Skarżącej nieodwołalną ofertę sprzedaży akcji, polegającą na możliwości ich nabycia w przyszłości poprzez złożenie oświadczenia o przyjęciu oferty, nie powstanie po jej stronie przychód, a w konsekwencji dochód do opodatkowania. Samo złożenie oferty sprzedaży akcji spółki kapitałowej nie skutkuje bowiem powstaniem przychodu, o ile nie będzie to równoznaczne z nabyciem przedmiotowych akcji.
W ocenie Ministra Finansów, przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym powstanie natomiast w momencie nabycia akcji na preferencyjnych warunkach, tj. w momencie realizacji umowy opcji kupna akcji w spółce kapitałowej. Powyższe skutkuje powstaniem przychodu i tym samym obowiązku podatkowego
u osoby nabywającej na preferencyjnych warunkach akcje, w sytuacji gdy wartość rynkowa nabytych akcji będzie wyższa niż określona w umowie opcji (jeden złoty). Przychodem będzie zatem różnica pomiędzy ceną nabycia akcji z dnia realizacji opcji, a ceną preferencyjnego nabycia akcji.
Z uwagi na fakt, iż opcja kupna akcji zawarta przez Skarżącą nie stanowi pochodnego instrumentu finansowego w rozumieniu art. 5a pkt 13 u.p.d.o.f.
w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, Organ podatkowy stwierdził, że ewentualnie uzyskany przez Skarżącą przychód stanowi przychód z nieodpłatnych świadczeń, który należy zakwalifikować do przychodu
z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f., podlegający opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 20 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 2b u.p.d.o.f.
W ocenie Ministra Finansów, powołany przez Skarżącą przepis art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f. nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż dotyczy on dochodu osób uprawnionych na podstawie uchwały walnego zgromadzenia spółki, a zatem brak jest możliwości zastosowania analogicznego schematu opodatkowania,
w sytuacji gdy objęcie akcji następuje w wyniku realizacji umowy zawartej pomiędzy osobami fizycznymi.
Zdaniem Organu podatkowego, zbycie przez Skarżącą nabytych przez nią na preferencyjnych warunkach akcji jest następnym momentem uzyskania przychodu podlegającego opodatkowaniu, do którego zastosowanie będą miały zasady odnoszące się do opodatkowania przychodów z kapitałów pieniężnych określone
w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) oraz art. 30b ust. 1 u.p.d.o.f.
Dodatkowo Organ zauważył, że osiągnięty przychód z tytułu nabycia akcji na preferencyjnych warunkach będzie stanowił koszt uzyskania przychodów
w momencie zbycia przedmiotowych akcji, w oparciu o art. 22 ust. 1d u.p.d.o.f.
3. Pismem z dnia 9 marca 2011 r. Skarżąca wezwała Organ do usunięcia naruszenia prawa.
4. W odpowiedzi na to wezwanie Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.
5. W skardze na powyższą interpretację Skarżąca wniosła o jej uchylenie
w części, w której Minister Finansów uznał jej stanowisko za nieprawidłowe oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.
Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie prawa materialnego polegające na:
1) błędnej wykładni, a przez to niewłaściwym zastosowaniu art. 11 ust. 1 oraz ust. 2b u.p.d.o.f. przez uznanie, że w momencie nabycia przez Skarżącą akcji na preferencyjnych warunkach, tj. w momencie realizacji umowy opcji kupna akcji, powstaje u niej przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym;
2) niewłaściwym zastosowaniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f przez uznanie, że przepis ten będzie miał zastosowanie w momencie nabycia przez Skarżącą akcji na preferencyjnych warunkach, tj. w momencie realizacji umowy opcji kupna akcji, podczas gdy w przypadku Skarżącej powstanie przychód z kapitałów pieniężnych, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f. i będzie on opodatkowany dopiero w momencie zbycia akcji nabytych na preferencyjnych warunkach;
3) niewłaściwym zastosowaniu art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f. w związku z art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. z uwagi na ich pominięcie, mimo, że jako przepisy szczególne, wyłączają one stosowanie w odniesieniu do Skarżącej art. 11 ust. 2b u.p.d.o.f.
Skarżąca w całości podtrzymała twierdzenia zawarte we wniosku o wydanie interpretacji oraz w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.
Ponadto wskazała, że art. 11 ust. 2b u.p.d.o.f. zawiera jedynie definicję przychodów z tytułu częściowo nieodpłatnych świadczeń, nie rozstrzyga natomiast w sposób generalny o momencie powstania przychodów.
W tym zakresie pierwszeństwo powinny mieć zatem przepisy szczególne, które odnoszą się do przychodów z poszczególnych rodzajów źródeł, tj. art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) oraz art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. Wedle tego ostatniego przepisu nie zalicza się do kosztów uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną w momencie ich objęcia lub nabycia. Wydatki tego rodzaju stanowią koszt uzyskania przychodów dopiero w momencie odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji).
W ocenie Skarżącej, z przepisu tego, odczytywanego łącznie z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f., wynika zatem, że w przypadku akcji przychody oraz koszty uzyskania przychodów rozpoznawane są dla celów podatkowych w momencie odpłatnego zbycia akcji. Dzięki temu opodatkowaniu podlega rzeczywisty dochód osiągnięty w wyniku zbycia akcji.
6. W odpowiedzi na skargę, Minister Finansów, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie.
7. W piśmie procesowym z dnia 31 października 2011r. Skarżąca podtrzymała prezentowane dotychczas stanowisko i na poparcie przedstawionej argumentacji powołała wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
8.1. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
8.2. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do stwierdzenia, czy w świetle przedstawionego we wniosku stanu faktycznego nabycie przez Skarżącą na preferencyjnych warunkach akcji w kapitale zakładowym O. prowadzi do powstania u Skarżącej w momencie nabycia akcji przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Zdaniem Skarżącej w przedstawionym stanie faktycznym, opodatkowaniu podlegał będzie dopiero jej przychód z tytułu zbycia nabytych przez nią na preferencyjnych warunkach akcji. Zastosowanie w tym wypadku będą miały zasady odnoszące się do opodatkowania przychodów z kapitałów pieniężnych określone w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) oraz art. 30b ust. 1 u.p.d.o.f.
Natomiast zdaniem Ministra Finansów w momencie nabycia akcji na preferencyjnych warunkach tj. w momencie realizacji umowy opcji kupna akcji w spółce kapitałowej powstaje przychód z innych źródeł o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f., podlegający opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 20 ust. 1, w sytuacji, gdy wartość rynkowa nabytych przez Skarżącą akcji będzie wyższa niż określona w umowie opcji.
8.3. W ocenie Sądu z art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. wynika, że przychody z tytułu nabycia akcji kupionych na preferencyjnych warunkach w wykonaniu przedstawionej we wniosku o interpretację umowy opcji, powstaną w momencie, w którym strona umowy opcji przyjmie ofertę i obejmując akcje uzyska prawo akcjonariusza, a w tym prawo do dywidendy. Z tym bowiem momentem uzyska prawo czerpania korzyści wynikających z akcji (zob. wyrok NSA z 20 maja 2011 r. sygn. II FSK 31/10 dostępny w internetowej bazie orzeczeń na stronie WWW.nsa.gov.pl).
Skarżąca nabywając akcje po cenie preferencyjnej nabywa w związku z tym określone uprawnienia majątkowe (np. prawo do dywidendy ) i niemajątkowe ( np. prawo do udziału w walnym zgromadzeniu ). Z przedstawionego stanu faktycznego nie wynika, iż uprawnienia Skarżącej w związku z nabyciem akcji po cenie preferencyjnej są w jakikolwiek sposób ograniczone.
Słusznie więc Minister Finansów uznał, że w momencie częściowo odpłatnego nabycia ww. akcji ma miejsce przysporzenie majątkowe po stronie nabywcy, który na nabycie akcji poniesie wydatki znacznie niższe niż musiałby to uczynić w obrocie giełdowym.
Zgodnie z generalną zasadą powszechności opodatkowania wyrażoną w art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f. opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c tej ustawy oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Katalog tych zwolnień nie przewiduje zwolnienia w przypadku otrzymania akcji częściowo odpłatnie, niezależnie od formy ich otrzymania. Obojętne podatkowo przy ocenie powstania przychodu ze świadczeń częściowo odpłatnych w momencie nabycia akcji jest ryzyko zmniejszenia ich wartości lub nawet powstanie straty z tytułu sprzedaży akcji w późniejszym okresie.
Stosownie do art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 oraz art. 19 i art. 20 ust. 3 są otrzymane lub pozostawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Za przychody uznać więc należy każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne (częściowo odpłatne) świadczenie obejmujące każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób, których skutkiem jest nieodpłatne (to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu), czy częściowo odpłatne przysporzenie majątku innej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.
Wartość pieniężną takich świadczeń ustala się w oparciu o wskazania wynikające z treści art. 11 ust. 2 i art. 11 ust. 2a cyt. ustawy.
Taki pogląd przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w uchwale z dnia 18 listopada 2002 r. (FPS 9/02) uznając, że pojęcie "nieodpłatnego świadczenia" ma w prawie podatkowym szerszy zakres, niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono nie tylko świadczenie w cywilistycznym znaczeniu (działanie lub zaniechanie na rzecz innej strony), ale w jego zakres wchodzą także wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności przedsiębiorców, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest nie związane z kosztami, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.
Określone w cytowanej uchwale pojęcie "nieodpłatnego świadczenia" można odpowiednio odnieść także do pojęcia "świadczenia częściowo odpłatnego", o jakim mowa w art. 11 ust. 2b u.p.d.o.f.
Na prawidłowość stanowiska Ministra Finansów wskazuje również brzmienie art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f. stanowiącego, iż dochód stanowiący nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji objętych (nabytych) przez osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia, a wydatkami poniesionymi na ich objęcie (nabycie) nie podlega opodatkowaniu w momencie objęcia (nabycia) tych akcji; a zasadę określoną w zdaniu pierwszym stosuje się odpowiednio do dochodu stanowiącego nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji a wydatkami poniesionymi na ich nabycie od spółki posiadającej osobowość prawną, która objęła (nabyła) te akcje wyłącznie w celu przeniesienia tytułu ich własności na osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia spółki będącej emitentem akcji.
Przepis ten potwierdza bowiem, że ustawodawca co do zasady uznaje, iż nabycie akcji za cenę niższą od ich wartości rynkowej powoduje powstanie w momencie nabycia tych akcji dochodu do opodatkowania. Wprowadzone rozwiązanie przesuwa jedynie moment opodatkowania dochodów uzyskanych z tytułu nabycia akcji w ramach tzw. programów motywacyjnych. Przyjęto, iż opodatkowaniu podlega dochód uzyskany ze zbycia takich akcji określony jako nadwyżka przychodu nad wydatkami poniesionymi na ich objęcie. Ale aby skorzystać z tego rozwiązania należy spełnić warunek, iż akcje muszą zostać przydzielone osobom uprawnionym na podstawie uchwały walnego zgromadzenia.
Oznacza to, iż w pozostałych przypadkach nabycia akcji za cenę niższą od ich wartości rynkowej powstały dochód podlega opodatkowaniu w momencie objęcia tych akcji.
Jako, że warunku określonego w art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f. tj. nabycia akcji na podstawie uchwały walnego zgromadzenia nie spełnia opisane we wniosku o interpretację nabycie przez Skarżącą akcji w wykonaniu umowy opcji zasadnie Minister Finansów uznał, że uzyskany dochód należy opodatkować w momencie objęcia akcji.
Przyjęcie stanowiska strony skarżącej, iż treść powołanego przepisu 24 ust. 11 u.p.d.o.f. nie wyklucza możliwości zastosowania w przedmiotowym stanie faktycznym analogicznego schematu opodatkowania oznaczałoby, iż pomimo braku spełnienia określonego w powołanym art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f. warunku nastąpiłoby przesunięcie opodatkowania uzyskanego dochodu do momentu zbycia tych akcji.
Dlatego też stanowisko prezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanych przez Skarżącą wyrokach z dnia 27 października 2011r. sygn. akt II FSK 1665/10 i z dnia 5 października 2011r. sygn. akt II FSK 517/10 wydanych na tle przepisu art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f. nie może stanowić poparcia argumentacji strony w niniejszej sprawie.
Treść art. 17 u.p.d.o.f. wskazuje również, że nie można przychodu z nabycia akcji na preferencyjnych warunkach finansowych zaliczyć do źródła przychodów z kapitałów pieniężnych. Wymieniony w tym przepisie katalog nie obejmuje takiego zdarzenia prawnego. Przychód z kapitałów pieniężnych, w myśl art. 17 ust. 1 pkt 6 lit.a) u.p.d.o.f., będzie rozpoznawany u Skarżącej, gdy dokonana ona w przyszłości zbycia tych akcji.
Nie oznacza to jednak, że powstanie sytuacja powtórnego opodatkowania, gdyż jak stanowi art. 22 ust. 1d w przypadku odpłatnego zbycia nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie nabytych rzeczy lub praw, a także innych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie nabytych świadczeń, w związku z którymi, stosownie do art. 11 ust. 2-2b, określony został przychód, kosztem uzyskania przychodów z ich odpłatnego zbycia, z uwzględnieniem aktualizacji zgodnie z odrębnymi przepisami, jest:
1) wartość przychodu określonego w art. 11 ust. 2 i 2a albo
2) wartość przychodu określonego w art. 11 ust. 2b, powiększona o wydatki na nabycie częściowo odpłatnych rzeczy lub praw albo innych świadczeń (...).
W praktyce nabywca akcji preferencyjnie nabytych zapłaci zatem podatek od takiej samej kwoty przychodu jak nabywcy o których mowa w art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f. Wcześniej powstanie jedynie obowiązek podatkowy od części stanowiącej przychód z tytułu nieodpłatnych świadczeń.
8.4. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło