III SA/Wa 1515/11

WyrokWSA w Warszawie2012-03-13

Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko, Bożena Dziełak, Ewa Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynności egzekucyjne w administracji może obejmować zarzuty dotyczące dopuszczalności egzekucji, braku przesłanek do jej wszczęcia lub zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, czy też powinna ograniczać się wyłącznie do zarzutów formalnoprawnych dotyczących sposobu i formy dokonania czynności egzekucyjnych?
Ratio decidendi
Skarga na czynności egzekucyjne w administracji (art. 54 u.p.e.a.) służy wyłącznie do zaskarżania czynności o charakterze wykonawczym i może obejmować jedynie zarzuty formalnoprawne dotyczące prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego w zakresie sposobu i formy dokonania tych czynności. Zarzuty dotyczące dopuszczalności egzekucji, braku przesłanek do jej wszczęcia lub zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego stanowią podstawę do wniesienia innych środków zaskarżenia (np. zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a.) i nie mogą być przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne, aby uniknąć konkurencyjności środków ochrony prawnej.
Stan faktyczny
Spółka P. sp. z o.o. wniosła skargę na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu jej rachunku bankowego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących dopuszczalności egzekucji, stosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz braku kontaktu organu egzekucyjnego z zobowiązanym przed wszczęciem egzekucji. Dyrektor Izby Skarbowej i Minister Finansów oddaliły skargę, uznając, że zarzuty te nie mogą być przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne, a sama czynność zajęcia rachunku była prawidłowa. Spółka wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2012 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. prowadzi w stosunku do P. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Spółka, Skarżąca) postępowanie egzekucyjne na podstawie własnego tytułu wykonawczego z [...] lutego 2010 r. nr [...]. Organ egzekucyjny na podstawie w/w tytułu wykonawczego zawiadomieniem z [...] lutego 2010 r. nr [...] dokonał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanej spółki w [...] S.A. Niniejsze zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności (bank) dnia 24 lutego 2010 r. zaś zobowiązanej spółce wraz z odpisem tytułu wykonawczego dnia 10 maja 2010 r. Pismem z 14 maja 2010 r. Skarżąca wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej w W. skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. W niniejszym piśmie procesowym zarzuciła naruszenie: • art. 80 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2005, Nr 229, poz. 1954 ze zm.) dalej jako: “u.p.e.a." poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, pomimo braku przesłanek pozwalających na dokonanie w/w zajęcia, • art. 29 § 1 u.p.e.a., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie egzekucja jest dopuszczalna, • art. 6 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie wymienionego artykułu, bowiem podatnik w żaden sposób nie uchylał się od ciążącego na nim obowiązku, • art. 7 § 2 u.p.e.a. stanowiącego o zasadzie poszanowania minimum egzystencji, poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Wniosła o uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych w postaci uchylenia zastosowanego środka egzekucyjnego. W uzasadnieniu skargi spółka wskazała, że nie uchylała się od obowiązku zapłaty zobowiązania oraz, że na tę okoliczność złożono wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Podkreśliła także, że organ egzekucyjny winien kierować się zasadą celowości i skuteczności, a swoje uznanie administracyjne każdorazowo uzasadnić. Postanowieniem z [...] sierpnia 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. oddalił skargę. W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, iż przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne może być tylko prawidłowość dokonania przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnej oraz, że za pomocą skargi nie mogą być podnoszone zarzuty stanowiące przesłanki innego środka zaskarżenia. Wskazał również, że organ egzekucyjny prawidłowo wykonał czynność egzekucyjną zajęcia rachunku bankowego nie naruszając przepisów u.p.e.a. Pismem z 15 listopada 2010 r. Skarżąca wniosła do Ministra Finansów zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie skargi, bądź uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W zażaleniu zarzuciła naruszenie art. 54 u.p.e.a. polegające na oddaleniu skargi. W uzasadnieniu zażalenia Spółka powołała tożsame argumenty jak w skardze na czynność egzekucyjną podnosząc naruszenie art. 6 u.p.e.a., art. 7 u.p.e.a. poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, art. 29 § 1 z uwagi na niedopuszczalność egzekucji oraz art. 36 u.p.e.a. poprzez zaniechanie ustalenia z zobowiązana spółką składników mienia mogącego być przedmiotem egzekucji. Postanowieniem z [...] lutego 2011 r. Minister Finansów podtrzymał postanowienie organu I instancji, stwierdzając brak podstaw do uwzględnienia skargi na czynność egzekucyjną. W uzasadnieniu podkreślił, że w postępowaniu ze skargi na czynności egzekucyjne bada się prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Skarga może dotyczyć tylko okoliczności, które nie są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia. Przedmiotem skargi mogą być zatem tylko zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych. Minister Finansów stwierdził, że organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnych zgodnie z art. 80 u.p.e.a., albowiem: • Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W., podejmując czynności egzekucyjne polegające na zajęciu rachunku bankowego Spółki, jednocześnie powiadomił zobowiązaną o dokonaniu zajęcia, czym wypełniono przesłanki zawarte w art. 80 § 3 u.p.e.a. • stosowne powiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostało skutecznie doręczone zobowiązanej spółce w dniu 10 maja 2010 r. • zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego z [...] lutego 2010 r. odpowiadało wzorowi zamieszczonemu w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541, z późn. zm.). • zastosowany środek egzekucyjny znajduje się w katalogu środków wymienionych w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. • zawiadomienie o zajęciu zawierało również wszystkie niezbędne elementy, o których traktuje art. 67 § 2 u.p.e.a. Minister Finansów podkreślił, iż podniesiony przez Skarżącą zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w istocie odpowiada środkowi zaskarżenia uregulowanego w art. 33 i art. 34 u.p.e.a. Wskazał, że zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej nie mogą być przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne; tym samym nie mogą być rozpatrywane w trybie art. 54 u.p.e.a. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ustanowiła bowiem odrębny tryb do rozpatrywania zarzutów. Zarzuty wnosi się go w terminie 7 dni od daty doręczenia tytułu wykonawczego, o czym Spółka została poinformowana poprzez pouczenie znajdujące się w tytule wykonawczym. Minister wskazał, ze środki odwoławcze, którymi dysponuje zobowiązany, zostały uregulowane w u.p.e.a. w sposób usystematyzowany. Do podstawowych zalicza się: zarzuty (art. 33), skarga na czynność egzekucyjna (art. 54), wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego (art. 59). W toku poszczególnych czynności możliwe jest również wniesienie innych środków zaskarżenia np. skarga na oszacowanie ruchomości (art. 99 § 2). Organ stwierdził, że wprawdzie skarga na czynność egzekucyjną nie posiada enumeratywnie wymienionych przesłanek jej wniesienia, niemniej nie sposób uznać, by w ramach tego środka zaskarżenia można było podnosić wszystkie okoliczności dotyczące wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zdaniem Ministra Skarżąca błędnie wywodzi, że skarga z art. 54 § 1 u.p.e.a. może objąć wszelkie działania organu egzekucyjnego, stwarzając podstawy do badania prawidłowości całego postępowania egzekucyjnego oraz rozstrzygnięcia o zasadności wszystkich podnoszonych zarzutów. Za niezasadne uznał również zarzuty dot. naruszenia art. 36 u.p.e.a. poprzez brak kontaktu organu egzekucyjnego przed wszczęciem egzekucji z zobowiązana spółką w celu ustalenia składników majątkowych tej spółki, z których możnaby przeprowadzić egzekucję. Wskazał, że z treści przepisu art. 36 u.p.e.a. wynika, iż organ egzekucyjny może żądać od uczestników postępowania egzekucyjnego (a więc i od zobowiązanego) udzielenia informacji i wyjaśnień w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji. Jednakże powyższe jest tylko "uprawnieniem", a nie obowiązkiem organu egzekucyjnego. Skarżąca złożyła skargę do Wojewodzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie postanowienia Ministra Finansów wraz z poprzedzającym go postanowieniem organu I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: art. 54 u.p.e.a., poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2010 r., art. 80 § 1 u.p.e.a., poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego, w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, pomimo braku przesłanek pozwalających na dokonanie w/w zajęcia, przy czym naruszenie to nie zostało dostrzeżone przez Ministra Finansów, art. 29 § 1 u.p.e.a., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie przez organ egzekucyjny i zaakceptowanie tego naruszenia przez Ministra Finansów, polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie egzekucja jest dopuszczalna, art. 6 u.p.e.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie wymienionego artykułu przez organ egzekucyjny i niedostrzeżenie tego naruszenia przez Ministra Finansów w skarżonym postanowieniu, w przypadku, gdy Spółka w żaden sposób nie uchylała się od ciążącego na nim obowiązku, art. 7 § 2 u.p.e.a., stanowiącego o zasadzie poszanowania minimum egzystencji, poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, przy czym naruszenie to nie znalazło swojego odzwierciedlenia w skarżonym postanowieniu Ministra Finansów. Strona wskazała, że organ egzekucyjny powinien kierować się zasadą skuteczności i celowości. Nie może przekroczyć granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności zasady racjonalnego działania (art. 7 § 2 u.p.e.a.) i zasady niezbędności (art. 7 § 3 u.p.e.a.). W ocenie Skarżącej organ egzekucyjny zgodnie z art. 29 u.p.e.a. powinien badać z urzędu dopuszczalność egzekucji. Z uwagi na to, organ powinien też w przypadku powstania wątpliwości zgodnie z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 9 k.p.a. ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) weryfikować, który z środków egzekucyjnych będzie najmniejszym obciążeniem zobowiązanego. Podkreśliła, że podjęcie i prowadzenie egzekucji nie powinno likwidować przedsiębiorcy, a egzekucja powinna być prowadzona w taki sposób, aby uwzględniać słuszny interes obydwu stron - wierzycielowi zapewnić wykonanie obowiązku a zobowiązanego nie obciążać ponad potrzebę. W przypadku Skarżącej organ powinien był wstrzymać się z podejmowaniem egzekucji, bądź co najmniej odstąpić od stosowania środków egzekucyjnych, a przed zajęciem rachunków bankowych powinien był nawiązać kontakt z pełnomocnikiem ustanowionym w sprawie celem ustalenia składników mienia zobowiązanej mogącego być przedmiotem egzekucji. Tymczasem organ zastosował najbardziej dolegliwy środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego przedsiębiorcy, będący podstawowym instrumentem w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Zajęcie rachunków bankowym spowodowało utrudnienia w prowadzeniu przedsiębiorstwa, m. in. poprzez brak możliwości regulowania podstawowych należności oraz wywiązywanie z zobowiązań z kontrahentami. Zdaniem Skarżącej, zgodnie z art. 36 u.p.e.a. organ ma obowiązek ustalenia danych niezbędnych do prowadzenia egzekucji. W wykonaniu tego obowiązku organ egzekucyjny ma prawo żądać od uczestników postępowania złożenia wyjaśnień oraz zasięgania od organów administracji publicznej i innych instytucji niezbędnych informacji. Na potwierdzenie swojego stanowiska Skarżąca powołała sie na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 lutego 2005 r., III SA/Wa 1002/04. Następnie stwierdziła, że Minister Finansów rozpatrując zażalenie, nie dostrzegł, iż Organ egzekucyjny nie podjął żadnych działań w celu ustalenia składników majątku podatnika mogących być przedmiotem egzekucji. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarzonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna. I. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego, który miał zastosowanie w chwili orzekania w sprawie. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c) p.p.s.a.) a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie nie stwierdza się wadliwości działania organów egzekucyjnych, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. II. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określa postępowanie i środki przymusowe stosowane w celu doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym. Jednoczesnie ustawa zawiera gwarancje i procedury, które stwarzają możliwość podjęcia prawnej weryfikacji czynności egzekucyjnych oraz przewiduje określone następstwa, gdy czynności te zostały podjęte z naruszeniem ustawy. Gwarancje te służą zobowiązanemu w zależności od rodzaju i momentu naruszenia jego interesu prawnego, przy czym ustawa nie przewiduje możliwości stosowania zamiennych środków ochrony przy naruszeniu tego samego dobra prawnego. Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez tenże organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności egzekucyjnej (w niniejszej sprawie - zajęcie rachunku bankowego - art. 80 § 1 u.p.e.a.) zmierzającej do zastosowania lub zrealizowania określonego środka egzekucyjnego (w tym przypadku - egzekucji z rachunku bankowego - art. 1a pkt 12 lit. a) tiret 4 u.p.e.a.). Skarga, o której mowa w art. 54 u.p.e.a. służy zaskarżaniu czynności o charakterze wykonawczym (zob. Dariusz Jankowiak w: Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Komentarz 2005, wyd. Unimex, Wrocław 2005 r., s. 390; zob. też wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2008 r., III SA/Wa 139/08, niepubl. oraz wyrok NSA z 22 września 2010 r. sygn. II FSK 568/09). W orzecznictwie sądowym jednolicie przyjmuje się, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania tychże czynności egzekucyjnych (por. wyroki WSA w Warszawie z 14 marca 2008 r., III SA/Wa 85/08, niepubl.; z 30 stycznia 2008 r., III SA/Wa 1262/07, niepubl.; z 28 stycznia 2008 r., III SA/Wa 1626/07, niepubl.). Nie jest zatem możliwe w trybie tego środka prawnego podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynności egzekucyjne nie będzie więc przysługiwać w sytuacjach, gdy ustawa przewiduje w związku z określonymi zdarzeniami w postępowaniu egzekucyjnym wniesienie np. zarzutów, zażalenia na postanowienia, żądania wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji, czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego albo w sytuacjach, gdy przewiduje wniesienie pozwu do sądu. Za niedopuszczalną uznaje się sytuację, w której miałaby występować konkurencyjność środków służących ochronie praw zobowiązanego zawartych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mających prowadzić – w wyniku ich uwzględnienia - do jednakowych skutków procesowych. Wskazuje się, że nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego (zob. wyroki WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2008 r., III SA/Wa 644/08, LEX nr 489600 oraz z dnia 11 kwietnia 2008 r., III SA/Wa 139/09, LEX nr 486252). Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego przysługuje zobowiązanemu (art. 54 § 1 u.p.e.a.). Przy czym przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (art. 1a pkt 2 u.p.e.a.). III. W skardze na czynności egzekucyjne Skarżąca zarzuciła naruszenie: art. 80 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2005, Nr 229, poz. 1954 ze zm.) dalej jako: “u.p.e.a." poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, pomimo braku przesłanek pozwalających na dokonanie w/w zajęcia, art. 29 § 1 u.p.e.a., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie egzekucja jest dopuszczalna, art. 6 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie wymienionego artykułu, bowiem podatnik w żaden sposób nie uchylał się od ciążącego na nim obowiązku, art. 7 § 2 u.p.e.a. stanowiącego o zasadzie poszanowania minimum egzystencji, poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Mając na przedstawione wyżej uwagi dotyczące charakteru skargi z art. 54 u.p.e.a., stwierdzić należy, że Skarżąca nie może oczekiwać korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, jeśli przedmiotem skargi uczyniła w wiekszości zarzuty, o których mowa w art. 33 tej ustawy, tj. brak przesłanek do wszczęcia egzekucji, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego czy niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. Ustawa przewiduje bowiem inne środki prawne, w ramach których tego rodzaju zarzuty mogą być rozpatrzone, a w związku z tym rozpatrzenie ich na podstawie art. 54 § 1 oznaczałoby wadliwość takiego rozstrzygnięcia. Prawidłowo zatem postąpił Minister Finansów nie uwzględniając w ramach niniejszego postępowania zarzutów stanowiących przesłanki uruchomienia innych środków ochrony prawnej zobowiązanej. IV. Słuszne jest również stanowisko organów nadzoru, że czynności egzekucyjne związane z zajęciem rachunku bankowego Skarżącej dokonane zostały zgodnie z prawem. Zgodnie z art. 80 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego. Czynności przewidziane w art. 80 u.p.e.a. zostały przez organ egzekucyjny wykonane. Zawiadomienie o zajęciu rachunku skarżącej zostało sporządzone na przewidzianym w rozporządzeniu MF druku i skierowane do banku, z jednoczesnym powiadomieniem zobowiązanej, a podjęte czynności dotyczyły zastosowania środka egzekucyjnego - zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego - znajdującego się w katalogu środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. V. Podważenie prawidłowości zastosowanej czynności egzekucyjnej nie może nastąpić w oparciu o art. 6 § 1 u.p.e.a., jak czyni to Skarżąca. Zgodnie z treścią tego przepisu w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Dla pełnego zrozumienia postanowień zawartych w § 1 warto przytoczyć też § 1a tego artykułu, który stanowi, iż na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Zacytowany przepis nie określa momentu w jakim organ egzekucyjny w toku prowadzonej egzekucji może zastosować środek egzekucyjny, lecz określa obowiązki wierzyciela oraz środki jakie mogą być zastosowane, jeśli wierzyciel nie wywiązuje z tych obowiązków. Występujący w art. 6 § 1 u.p.e.a. zapis "w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych" należy rozumieć jako zapis ustanawiający obowiązek wierzyciela do podjęcia czynności, w sytuacji określonej w tym przepisie, mających na celu wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego, w ramach którego środki egzekucyjne mogą być stosowane (środki egzekucyjne mogą być stosowane, w świetle przepisów u.p.e.a., tylko w ramach postępowania egzekucyjnego). Skarżąca jest zobowiązanym, a nie wierzycielem, niezasadnie więc z art. 6 u.p.e.a. wywodzi skutki dla siebie i to jeszcze skutki korzystne. Istota postępowania egzekucyjnego sprowadza się do stosowania środków egzekucyjnych, gdyż tylko ich stosowanie może doprowadzić do zrealizowania celu egzekucji. Jeśli już postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte, organ egzekucyjny ma obowiązek stosować przewidziane przepisami środki egzekucyjne. Następstwem uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku jest bowiem wszczęcie postępowania egzekucyjnego, w ramach którego stosowane są środki egzekucyjne. Odnośnie zarzutu skargi dotyczącego zastosowania przez organ egzekucyjny zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, przede wszystkim zauważyć należy, iż jest to zarzut wskazany w art. 33 pkt 8 u.p.e.a. i nie może być przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne, zgodnie z zasadą niekonkurencyjności środków zaskarżenia. Zgodzić się należy z Ministrem Finansów, iż zarzut dotyczący zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego jest bezzasadny. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera katalog środków egzekucyjnych, jakie mogą być stosowane w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, a jednym z nich jest wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. i zastosowany wobec Skarżącej przez organ egzekucyjny środek egzekucyjny z rachunków bankowych. Ustawa ta nie uzależnia podjęcia czynności egzekucyjnych od zgody zobowiązanego, ani nie wymaga uzgodnienia z nim wyboru środka egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne jest prowadzone w sytuacji, gdy dłużnik uchyla się od spełnienia ciążącego na nim obowiązku i ma na celu doprowadzenie do jego realizacji. Egzekucję wszczyna organ egzekucyjny na wniosek wierzyciela i nie jest do tego potrzebna zgoda dłużnika (art. 26 § 1 u.p.e.a.). Stosownie do treści art. 28 u.p.e.a. to wierzyciel może wskazać środek egzekucyjny, ale nie zobowiązany. W niniejszej sprawie Skarżąca kwestionuje zastosowanie zajęcia rachunku bankowego, twierdząc, iż jest zbyt uciążliwy. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. 7 § 3 wyraźnie wskazuje kiedy stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne. Zgodnie z tym przepisem stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. Jednakże zarzut ten stanowi przesłankę środka przeciwegzekucyjnego określonego w art. 33 pkt. 6 u.p.e.a. i nie może być rozpoznawany w ramach skargi z art. 54 cyt. Ustawy. Reasumując, stwierdzić należy, iż w świetle powyższego słusznie organy rozpoznające niniejszą sprawę uznały, iż czynności egzekucyjne zostały przeprowadzone w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. W niniejszej sprawie orzekały organy właściwe w sprawie i dokonały one prawidłowej kontroli i oceny dokonanych czynności egzekucyjnych. Sąd nie stwierdził naruszenia tych przepisów. Zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie niezbędne elementy uzasadnienia. Minister Finansów przedstawił stan faktyczny sprawy, wskazał przepisy znajdujące w sprawie zastosowanie, wyjaśnił jaki jest zakres kontroli w ramach skargi na czynności egzekucyjne, wyjaśnił które elementy zażalenia nie mogą być rozpatrzone w ramach tego postępowania i dlaczego, poddał ocenie stopień uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego, odniósł się do zarzutów podniesionych w zażaleniu. Minister Finansów rozpatrzył wszystkie istotne w niniejszej sprawie okoliczności i wydał prawidłowe rozstrzygnięcie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło