III SA/Wa 1519/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-07-20

Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która deklaruje brak przychodów i stratę za ostatni rok obrotowy, ale jednocześnie ponosi znaczne wydatki na bieżącą działalność (np. najem, media, wynagrodzenia) i dokonuje zakupów, może zostać uznana za podmiot nieposiadający wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego w celu przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dla osoby prawnej został odmówiony, ponieważ spółka nie wykazała w sposób przekonujący, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania. Mimo deklarowanego braku przychodów i strat, spółka ponosiła znaczne bieżące wydatki i dokonywała zakupów, a twierdzenia o nieregulowaniu tych zobowiązań nie zostały poparte dowodami. Ciężar wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie wnioskującej.
Stan faktyczny
Spółka J. sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Spółka wskazała na brak bieżącej działalności, zerowe przychody, stratę za ostatni rok obrotowy, zerowy stan konta oraz zajęcie rachunku bankowego przez komornika. Mimo to, spółka ponosiła znaczne koszty związane z najmem, mediami i wynagrodzeniami, a także dokonywała zakupów. Spółka przedstawiła szereg dokumentów finansowych.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca – J. sp. z o.o. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, iż nie prowadzi obecnie działalności, nie osiąga przychodów i nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych. Wysokość kapitału zakładowego oznaczyła na kwotę [...] zł. Za ostatni rok obrotowy poniosła stratę w wysokości 317.820,25 zł. Stan konta wynosi "0". Skarżąca wyjaśniła, że na zadeklarowany za 2011 r. przychód w wysokości 247,64 zł złożył się zwrot opłaty od komornika oraz przychód z tytułu zaokrągleń podatku VAT. Koszty podatkowe w kwocie 317.823,79 zł dotyczą natomiast usług obcych, tj. najem lokalu, energia i media, które to opłaty nie są regulowane. Skarżąca posiada należności wobec kontrahenta (2.909,42 zł) oraz z tytułu depozytu sądowego na kwotę 8.631.360 zł. Zobowiązania wynoszą 459.402,31 zł. Skarżąca podała, że w związku z zajęciami wszystkie kwoty należne np. z tytułu zwrotu opłat sądowych zostały zajęte przez komornika. Skarżąca nie wypłaciła wynagrodzenia pełnomocnikowi. Pełnomocnik ten przygotował skargi w sprawach III SA/Wa 3617/11 i 907/12 ze świadomością że ewentualne wynagrodzenie jest uzależnione od sukcesu w sprawie. W sprawach tych wpisy sądowe opłaciła Kancelaria [...], której jednym z pełnomocników jest doradca podatkowy który sporządził wspomniane skargi. W sprawie III SA/Wa 437/12 wpis zapłacił z prywatnego rachunku prezes zarządu spółki. Skarżąca przedstawiła zeznanie podatkowe, bilans, rachunek zysków i strat, deklaracje VAT-7, wyciągi bankowe, zawiadomienia o zajęciu egzekucyjnym. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z § 2 pkt 2 tego artykułu osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Powyższe uregulowanie wprost przenosi na stronę ciężar wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższego kryterium należy na wstępie przypomnieć, że rozpatrywana sprawa jest jedną z 8 spraw Skarżącej zawisłych przed tutejszym Sądem. Część z nich Skarżąca opłaciła samodzielnie (przykładowo sprawy III SA/Wa 3617/11 i III SA/Wa 907/12), w części zaś przyznano jej prawo pomocy. I tak w sprawach III SA/Wa 500/12 i III SA/Wa 563/12 uzyskała ona pełne zwolnienie od kosztów sądowych, tj. zarówno tych już wymagalnych jak i tych które dopiero mogą się pojawić na dalszych etapach postępowań. Natomiast w sprawie III SA/Wa 437/12 zwolniono Skarżącą od części wpisu od skargi, tj. ponad kwotę 2.000 zł. W rezultacie w chwili obecnej na Skarżącej ciąży obowiązek zapłaty wpisów w dwóch sprawach, w tym niniejszej w łącznej wysokości 21.761 zł. Według oświadczenia Skarżącej aktualnie nie prowadzi ona działalności i nie osiąga przychodów. Istotnie w zeznaniu podatkowym za 2011 r. wykazała przychód w wysokości 247,64 zł, zaś w deklaracjach VAT-7 za okres grudzień 2011 r. – maj 2012 r. sprzedaż na poziomie "0". Okoliczność ta nie może mieć jednak decydującego znaczenia przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ważniejsze jest bowiem to, że Skarżąca mimo deklarowanego braku przychodów oraz zajęcia rachunku bankowego w dalszym ciągu dokonuje zakupów, a nadto ponosi wydatki na wypłatę wynagrodzeń. We wspomnianym okresie zakupy te wyniosły w grudniu 524 zł, w styczniu 5.809 zł, w lutym 4.524 zł, w marcu 524 zł, w kwietniu 4.589 zł i w maju 481 zł. Z nadesłanego rachunku zysków i strat wynika natomiast, że w okresie styczeń – marzec 2012 r. koszt wynagrodzeń wyniósł 68.341,26 zł, zaś koszt zużycia energii i usług obcych 11.176,06 zł. Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że zobowiązań tych nie reguluje. Wyjaśniając jakie wydatki złożyły się na koszt uzyskania przychodu w 2011 r. oświadczyła jedynie że kwota 317.823,79 zł dotyczy usług obcych tj. najmu lokalu, energii i mediów, "które nie są regulowane przez spółkę". Nie przesłała jednak żadnego dowodu, który by to potwierdzał, choćby wezwań do zapłaty. W tej sytuacji oświadczenie Skarżącej o ponoszeniu dość znacznych, bo sięgających kilkuset tysięcy złotych, wydatków, które nie są regulowane brzmi nieprzekonująco. Jakkolwiek nie jest rzeczą referendarza sądowego ocena racjonalności takiego zachowania strony, która przy braku przychodów, generuje znaczne koszty z tytułu najmu lokalu, energii czy mediów, niemniej okoliczność ta nie może być pominięta przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji stwierdzić należy, że nie zostały wyjaśnione zagadnienia związane ze źródłami finansowania bieżącej działalności Skarżącej, zwłaszcza wobec ponoszenia tych kosztów, czego dowodem są choćby dokonywane zakupy. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło