III SA/Wa 1525/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Aneta Lemiesz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi T. z siedzibą na Białorusi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 r. postanawia: odrzucić skargę Pismem z dnia 30 marca 2012 r. T. z siedzibą na Białorusi (dalej Skarżąca) złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 r. Skarga została podpisana przez przedstawiciela podatkowego podmiotów zagranicznych F. M.. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 4 maja 2012 r. Skarżąca została wezwana do usunięcia w terminie 7 dni braku formalnego skargi przez złożenie oryginału lub uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto Skarżąca została wezwana do wskazania, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze pełnomocnika, którą z przesłanek wymienionych w art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwana dalej p.p.s.a., dotyczy jego osoby. W piśmie poinformowano Skarżącą, że zgodnie z art. 35 § 1 "Pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne". W odpowiedzi na wezwanie Sądu w piśmie procesowym z dnia 16 maja 2012 r. F. M. nadesłał pełnomocnictwo upoważniające A. M. do zawarcia w imieniu Spółki umowy przedstawiciela podatkowego, zgodnie z którym F. M. – przedstawiciel podatkowy - uprawniony jest do reprezentowania Spółki u dowolnego notariusza Rzeczpospolitej Polskiej we wszystkich instytucjach i organizacjach rozmieszczonych na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej a także w związku z wykonywaniem wskazanych pełnomocnictw podpisywać się, składać wnioski, odbierać korespondencję, na pisemne polecenia Spółki opłacać konieczne wydatki oraz wykonywać wszystkie inne czynności i formalności związane z danym zleceniem. Dodatkowo Skarżąca nadesłała umowę zawartą w formie aktu notarialnego o ustanowienie przedstawiciela podatkowego. Aktem tym A. M. działając w imieniu Spółki ustanowiła F. M. przedstawicielem podatkowym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U.Nr 54, poz. 535 ze zm. dalej u.p.t.u.) Zarządzeniem z dnia 17 lipca 2012r. Spółka została wezwana do uzupełnienia, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, braków formalnych skargi poprzez podpisanie złożonej skargi lub do złożenia prawidłowo podpisanego jej egzemplarza a ponadto została wezwana do przedłożenia dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie tej osoby do podpisania skargi w imieniu Skarżącej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżąca w piśmie z dnia 24 lipca 2012 r. poinformowała, że dokumenty potwierdzające uprawnienie do podpisania skargi zostały przesłane w odpowiedzi na wezwanie z dnia 8 maja 2012 r. Ponadto jako podstawę prawną podpisania przedmiotowej skargi przez przedstawiciela podatkowego wskazała przepis art. 35 § 1 p.p.s.a. Spółka wskazał ponadto, że Spółka z kraju trzeciego nie posiadająca siedziby na terenie Polski może działać na terytorium Polski wyłącznie przez ustanowionego notarialnie przedstawiciela podatkowego powołanego w myśl przepisów art. 15 u.p.t.u. oraz § 2 pkt 1- 4 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 kwietnia 2004 r. w sprawie przedstawiciela podatkowego (przepisy w brzmieniu obowiązującym w roku 2010 r.)., który wchodzi w prawa i obowiązki podatnika oraz ponosi odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe i wskazuje te przepisy na podstawę uznania przedstawiciela podatkowego jako innej osoby, którą wskazują przepisy szczególne, która może reprezentować stronę w sądowym postępowaniu administracyjnym. W załączeniu przesłano egzemplarz skargi podpisany przez F. M.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Skarga winna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, tj. zawierać m.in. podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a.). Podkreślić należy, iż zgodnie z art. 35 § 1 P.p.s.a. w postępowaniu przed sądem administracyjnym pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona i podpisana przez przedstawiciela podatkowego podmiotów zagranicznych F. M.. W odpowiedzi na wezwanie Przewodniczącej Wydziału z dnia 4 maja 2012 r. do nadesłania pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi a także do wskazania która z przesłanek art. 35 P.p.s.a. dotyczy osoby podpisanej pod skargą – tj. F. M., Skarżący nadesłał pełnomocnictwo udzielone przez Spółkę Skarżącą Pani A. M. a także akt notarialny zawierający ustanowienie przedstawiciela podatkowego w osobie F. M.. Z uwagi na to, że F. M. działający jako przedstawiciel podatkowy w ocenie sądu nie spełnia przesłanek z art. 35 P.p.s.a. zarządzeniem z dnia 17 lipca 2012 r. Spółka na adres do korespondencji F. M. została wezwana do uzupełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, braków formalnych tej skargi poprzez prawidłowe podpisanie złożonej skargi lub nadesłanie podpisanego egzemplarza zgodnie z art. 35 P.p.s.a. Skarżąca została pouczona o treści art. 35 P.p.s.a. Dodatkowo została wezwana do przedłożenia dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie tej osoby do podpisania skargi w imieniu Skarżącej. Ponadto została pouczona, że nieprawidłowo podpisana skarga tj. zgodnie z art. 35 P.p.s.a. i niewskazanie prawidłowości podpisu w zakreślonym terminie sprawi, że skarga jako obarczona brakiem formalnym zostanie odrzucona przez Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd podkreślił, że nadesłany do sądu egzemplarz skargi podpisany przez przedstawiciela podatkowego podmiotów zagranicznych nie spełnia wymogów wynikających z art. 35 P.p.s.a. W odpowiedzi na powyższe wezwanie F. M. pismem z dnia 24 lipca 2012 r. nadesłał do Sądu podpisany przez siebie egzemplarz skargi twierdząc, że dokumenty potwierdzające uprawnienie do podpisania skargi zostały już nadesłane do sądu w odpowiedzi na wezwanie z dnia 8 maja 2012 r. tj. pełnomocnictwo i akt notarialny ustanowienia przedstawiciela podatkowego Spółki. F. M. stwierdził, że art. 35 P.p.s.a daje mu uprawnienie do podpisania skargi bowiem ustanowiony na mocy art. 15 u.p.t.u. a także § 2 pkt 1- 4 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 kwietnia 2004 r. w sprawie przedstawiciela podatkowego (przepisy w brzmieniu obowiązującym w roku 2010 r.) przedstawiciel podatkowy, który wchodzi w prawa i obowiązki podatnika oraz ponosi odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe może reprezentować stronę w sądowym postępowaniu administracyjnym. Mając powyższe na uwadze Sąd wskazuje, że wyliczenie osób mogących pełnić funkcje pełnomocnika, zawarte w art. 35 P.p.s.a., ma charakter wyczerpujący i może być rozszerzone jedynie w drodze przepisów szczególnych. Za takie przepisy Naczelny Sąd Administracyjny uznaje ustawę z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej, Dz. U. Nr 126, poz. 1069 z późn. zm. (postanowienie NSA z dnia 2 marca 2006 r., II GZ 27/06, niepubl.), jak również ustawy o doradztwie podatkowym i o rzecznikach patentowych. Nie stanowi natomiast przepisu szczególnego regulacja zawarta w art. 175 § 2 p.p.s.a. Osoby wymienione w tym przepisie, posiadające wysokie kwalifikacje prawnicze, takie jak sędziowie, prokuratorzy, notariusze, radcy Prokuratorii Generalnej, profesorowie lub doktorzy habilitowani nauk prawnych, mogą być pełnomocnikami strony tylko w przypadkach przewidzianych w art. 35 p.p.s.a. (postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2008 r., I OZ 872/08, LEX nr 568955). Osoby niewymienione ani w art. 35, ani ewentualnie w przepisach szczególnych (np. wstępni strony, tj. jej dziadkowie i pradziadkowie, jej powinowaci lub osoby pozostające w faktycznym pożyciu - konkubinacie) nie mogą reprezentować strony przed sądami administracyjnymi. Znalazło to wielokrotnie potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 15 u.p.t.u. przedstawiciel podatkowy jest uprawniony do zawodowego wykonywania doradztwa podatkowego zgodnie z przepisami o doradztwie podatkowym lub do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych zgodnie z przepisami o rachunkowości. Natomiast zgodnie z § 3 rozporządzenia w sprawie przedstawiciela podatkowego przedstawiciel podatkowy wykonuje obowiązki podatnika w zakresie rozliczania podatku od towarów i usług, prowadzenia i przechowywania dokumentacji oraz ewidencji na potrzeby tego podatku oraz inne czynności wynikające z przepisów o podatku od towarów i usług, jeżeli zostały wymienione w umowie. Należy podkreślić, że co prawda z art. 15 § 8 pkt 4 wynika uprawnienie przedstawiciel podatkowego do zawodowego wykonywania doradztwa podatkowego jednak nie wynika uprawnienie do reprezentowania Spółki przed sądami. Dodatkowo należy zauważyć, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz.U. 2011 poz. 41 nr 213) czynności doradztwa podatkowego obejmują m.in. reprezentowanie podatników, płatników i inkasentów w postępowaniu przed organami administracji publicznej i w zakresie sądowej kontroli decyzji, postanowień i innych aktów administracyjnych w sprawach wymienionych w pkt 1. Zawodowe wykonywanie czynności, o których mowa w ust. 1 zastrzeżone jest wyłącznie dla podmiotów uprawnionych w rozumieniu ustawy (art. 2 ust. 2) Natomiast zgodnie z art. 3 Podmiotami uprawnionymi do zawodowego wykonywanie czynności, o których mowa w art. 2 ust. 1 są: 1. osoby fizyczne, wpisane na listę doradców podatkowych; 2. adwokaci i radcowie prawni; 3. biegli rewidenci, z wyłączeniem czynności, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4. A także zgodnie z art. 4 ust. 1: 1) organizacje zawodowe posiadające osobowość prawną, spółdzielnie, stowarzyszenia lub izby gospodarcze, jeżeli przedmiotem ich działalności statutowej jest również doradztwo podatkowe świadczone wyłącznie na rzecz ich członków; 2) podmioty uprawnione na podstawie odrębnych przepisów do badania sprawozdań finansowych; 3) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjne, które spełniają łącznie następujące warunki: a) większość członków zarządu stanowią doradcy podatkowi, a jeżeli zarząd składa się z nie więcej niż 2 osób, to jedna z nich jest doradcą podatkowym, b) większość głosów w zgromadzeniu wspólników (akcjonariuszy) oraz w organach nadzoru przysługuje doradcom podatkowym, c) w spółce akcyjnej wydawane są wyłącznie akcje imienne, d) zbycie akcji lub udziałów albo ustanowienie na nich zastawu wymaga zezwolenia udzielonego przez zarząd spółki; 4) (uchylony). 2. Podmioty wymienione w ust. 1 pkt 1-3 wykonują doradztwo podatkowe wyłącznie przez doradców podatkowych, radców prawnych lub biegłych rewidentów zatrudnionych w tych podmiotach. Przepis art. 3 pkt 3 stosuje się odpowiednio. Mając powyższe na uwadze należy wyjaśnić, że przedstawiciel podatkowy wykonuje jedynie obowiązki podatnika w zakresie rozliczania podatku od towarów i usług, prowadzenia i przechowywania dokumentacji oraz ewidencji na potrzeby tego podatku oraz inne czynności wynikające z przepisów o podatku od towarów i usług, jeżeli zostały wymienione w umowie (§ 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011 r. w sprawie przedstawiciela podatkowego w związku z art. 15 ust. 7-10 u.p.t.u.) nie jest natomiast – co do zasady – uprawniony do reprezentowania podatnika w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skoro nie zmienia go art. 35 P.p.s.a. Zatem, w tej sytuacji Sąd wezwał Skarżącą do podpisania się pod treścią skargi, bądź nadesłania odpisu skargi oryginalnie podpisanej. Wezwanie Skarżąca odebrała w dniu 23 lipca 2012 zatem termin do wykonania żądanej czynności upłynął z dniem 3 lipca 2012 r. (poniedziałek). Skarżąca mimo szczegółowego pouczenia o treści art. 35 P.p.s.a., art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. a także wezwania pod rygorem odrzucenia skargi mimo upływu zakreślonego terminu Skarżąca w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania nie uczyniła zadości wezwaniu, nie uzupełniła braków formalnych skargi co musiało skutkować odrzuceniem skargi. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia