III SA/Wa 1576/12
WyrokWSA w Warszawie2012-12-21
Skład orzekający: Marta Waksmundzka-Karasińska, Elżbieta Olechniewicz, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia jest prawidłowe, jeśli organ pierwszej instancji doręczał pisma zarówno stronie, jak i jej pełnomocnikowi, a strona wniosła zażalenie w terminie od daty doręczenia pełnomocnikowi?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ odwoławczy nieprawidłowo stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia. Sąd podkreślił, że postępowanie w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest postępowaniem odrębnym, a pełnomocnictwo udzielone w postępowaniu głównym obejmuje również postępowanie dotyczące rygoru. W sytuacji, gdy organ pierwszej instancji doręczał pisma zarówno stronie, jak i pełnomocnikowi, a strona wniosła zażalenie w terminie od daty doręczenia pełnomocnikowi, należy uznać, że termin został zachowany, zgodnie z zasadą zaufania obywatela do państwa.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W., które stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. uchylające postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących doręczeń i pełnomocnictwa, twierdząc, że zażalenie zostało wniesione w terminie, ponieważ było skierowane do jej pełnomocników, którym doręczono stosowne pisma. Organ odwoławczy uznał, że zażalenie zostało wniesione po terminie, gdyż doręczenie postanowienia stronie nastąpiło wcześniej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2012 r., stwierdził, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz A. Sp. z o.o. kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant referent stażysta Agata Zdunek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] uchylającego postanowienie z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] października 2011 r., nr [...] określającej kwotę zobowiązania podatkowego A. sp. z o.o. z siedzibą w W.(dalej "Spółka", "Skarżąca") w podatku od towarów i usług za kwiecień 2006 r.
Z motywów rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia z dnia [...] grudnia 2011 r. wynika, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] października 2011 r. określającej kwotę zobowiązania podatkowego Spółce w podatku od towarów i usług za kwiecień 2006 r., z uwagi na art. 239b § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej "O.p.". Postanowienie z dnia [...] listopada 2011r. zostało doręczone zarówno Spółce jak i jej pełnomocnikowi.
Na powyższe postanowienie z dnia [...] listopada 2011 r. Spółka złożyła zażalenie pismem z dnia 21 listopada 2011 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 239b § 2 O.p. poprzez brak uprawdopodobnienia, ze zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasady państwa prawa wynikającej z art. 120 O.p.
W wyniku rozpoznania przedmiotowego zażalenia organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. uchylił zaskarżone postanowienie. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 30 grudnia 2012r., a w stosunku do Spółki uznane zostało za doręczone w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, w dniu 27 grudnia 2012r..
W uzasadnieniu wskazanego postanowienia organ wskazał, iż uzyskał informację, że w związku z zaległością Spółki w podatku od towarów i usług za kwiecień 2006 r. w dniu 22 września 2011 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe. W następstwie, zgodnie z art. 70 § 6 O.p., zawieszony został bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
W związku z powyższym uznał, iż nie zaszła przesłanka z art. 239 § 1 pkt 4 O.p.
W nawiązaniu do powyższego stwierdził, iż uwzględnia w całości żądanie Spółki dotyczące uchylenia przedmiotowego postanowienia, w trybie art. 226 § 1 O.p.
Na powyższe postanowienie z dnia [...] grudnia 2011r. Spółka reprezentowana przez pełnomocnika wniosła zażalenie pismem z dnia 5 stycznia 2012 r. (data nadania w urzędzie pocztowym 9 stycznia 2012 r.) wskazując, iż uchylenie zaskarżonego postanowienia jest zasadne, jednakże z powodów wskazanych w zażaleniu z dnia 21 listopada 2011 r., a nie wskazanych przez organ pierwszej instancji. Ponadto Spółka podniosła, że organ podatkowy różnie interpretuje wpływ wszczętego postępowania o przestępstwo skarbowe na bieg terminu przedawnienia.
Powołanym na wstępie zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia.
Na wstępie uzasadnienia przytoczył treść art. 236 § 1 pkt 1, art. 12 § 6 pkt 2 O.p. regulujących kwestię terminowości wnoszenia zażalenia.
Wskazał, iż jak wynika z akt sprawy zaskarżone postanowienie zostało uznane za skutecznie doręczone Spółce w dniu 27 grudnia 2011 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru.
Wyjaśnił, że stosownie do art. 151 O.p. osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Natomiast art. 146, art. 148 § 2 pkt pkt 1 oraz art. 150 O.p. stosuje się odpowiednio.
W dalszej części powołał treść art. 150 O.p. określającego sposób postępowania w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 O.p.
Zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie zawiadomienie o pozostawieniu pisma, zgodnie z art. 150 § 2 O.p., pozostawione było w dniu 13 grudnia 2011 r. oraz 21 grudnia 2011 r.
W kontekście powyższej sprawy wyjaśnił, że postępowanie o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest postępowaniem odrębnym od postępowania wymiarowego, czego następstwem jest konieczność doręczenia pisma samej Spółce. Po wydaniu i doręczeniu decyzji organ pierwszej instancji zgodnie z zasadą dewolucji kompetencji traci uprawnienie do podejmowania czynności w sprawie już przez siebie rozstrzygniętej (za wyjątkiem przypadków dozwolonych przez ustawodawcę). Zatem zawarta w art. 239b § 3 O.p. norma kompetencyjna zastrzegająca uprawnienie organu pierwszej instancji do wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności wskazuje na wyłom w opisanej zasadzie i dowodzi odrębności tego postępowania (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, wydanie 5, s. 892).
W ocenie organu drugiej instancji również norma art. 165 § 5 pkt 3 O.p. wskazuje na odrębność i samoistność omawianego postępowania, skoro znosi ona obowiązek wydania w tym przedmiocie postanowienia o wszczęciu tego postępowania. Gdyby postępowanie o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności toczyło się w ramach postępowania "głównego", zamieszczanie tej normy byłoby zbędne. Powyższe poglądy potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 18 sierpnia 2010 r. (sygn. akt I SA/Op 322/10).
Jak wynika z akt sprawy zażalenie z dnia 21 listopada 2011 r. na postanowienie z dnia [...] listopada 2011 r. Spółka złożyła osobiście.
W związku z powyższym stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie siedmiodniowy termin na wniesienie zażalenia od ww. postanowienia z dnia [...] grudnia 2011 r., wobec uznania jego prawidłowego doręczenia Spółce w dniu 27 grudnia 2011 r., upłynął z dniem 3 stycznia 2012 r.
Tymczasem w dniu 11 stycznia 2012 r. wpłynęło do organu pierwszej instancji zażalenie na ww. postanowienie, nadane w polskiej placówce pocztowej w dniu 9 stycznia 2012 r., zatem z przekroczeniem ustawowego terminu zakreślonego dla dokonania tej czynności.
Podkreślił, iż organ podatkowy w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2011 r. prawidłowo pouczył Spółkę o trybie i środku zaskarżenia.
Organ odwoławczy zaznaczył również, iż stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2003 r., sygn. akt SA/Bk 271/2003 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1085/06).
W ocenie organu odwoławczego brak jest zatem podstaw do uznania, iż ustawowy termin do wniesienia zażalenia został zachowany.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie z dnia [...] marca 2012 r. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Jednocześnie Spółka podtrzymała wszelkie żądania będące przedmiotem wniesionego pierwotnie zażalenia na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji.
W opinii Skarżącej, pełnomocnicy Spółki posiadali prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...] grudnia 2011 r., doręczone pełnomocnikom Spółki w dniu 30 grudnia 2011 r., zatem powyższe zażalenie zostało wniesione w terminie.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
– art. 145 § 1 i § 2 w związku z art. 137 § 4 O.p. i art. 86-97 Kodeksu postępowania cywilnego (dalej "K.p.c.") poprzez uznanie ustanowionych prawidłowo pełnomocników Spółki jako niewłaściwych do doręczeń, w związku z czym nie został zachowany termin do wniesienia zażalenia,
– art. 187 § 3 O.p.,
– art. 121 §1 O.p.
W uzasadnieniu podniosła, że w dniu 11 sierpnia 2011 r. Spółka prawidłowo ustanowiła swoich pełnomocników. Przedmiotowe pełnomocnictwo zostało doręczone w dniu 31 sierpnia 2011 r. Naczelnikowi [...] Urzędowi Skarbowego w W. Zatem zdaniem Spółki, właściwym podmiotem do doręczenia postanowienia z dnia [...] grudnia 2012 r. byli pełnomocnicy Spółki, a nie sama Spółka.
W ocenie Skarżącej, w zakresie działania strony przez pełnomocnika w niniejszym postępowaniu podatkowym należy odnieść się w szczególności do art. 86-97 K.p.c.
Biorąc pod uwagę art. 88 i art. 91 K.p.c., jak również zakres udzielonego pełnomocnictwa, stwierdziła, że pełnomocnicy byli prawidłowo umocowani do reprezentowania interesów Spółki we wszystkich czynnościach procesowych, w tym również do odbioru postanowienia z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz postanowienia z dnia [...] listopada 2011 r.
Zdaniem Skarżącej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Op 322/10 powołany przez organ drugiej instancji nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie.
Spółka podkreśliła, mając na uwadze treść przepisów prawa cywilnego (które wskazują nawet na możliwość obejmowania przez udzielone pełnomocnictwo wszelkich czynności - nawet z zakresu egzekucji) oraz zakres udzielonego pełnomocnictwa (pełnomocnictwo procesowe), że wszelkie pisma (w tym pismo o nadaniu rygoru) powinny być kierowane do pełnomocników Spółki. Na poparcie swojego stanowiska Skarżąca powołała wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2002 r. (II CKN 1216/00, LexPolonica nr 357661, OSNC 2003, nr 4, poz. 58).
Zaznaczyła, iż na podstawie pełnomocnictwa z dnia 6 grudnia 2011 r. przesłanego na żądanie organu pełnomocnicy byli uprawnieni do: "reprezentowania Spółki w zakresie postępowania dotyczącego nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. dotyczących podatku od towarów i usług za okres kwiecień-październik 2006 r.". Następnie organ odwoławczy wezwał do przedstawienia pełnomocnictwa w zakresie "uchylenia rygoru", które również zostało doręczone.
Niezrozumiałym jest również dla Spółki podział, dokonywany przez organy podatkowe, postępowania dotyczącego rygoru natychmiastowej wykonalności na postępowanie w zakresie "nadania" oraz jego "uchylenia". Zdaniem Spółki jest to, to samo postępowanie.
W związku z powyższym, w opinii Spółki, jej pełnomocnicy posiadali jasne i nie wymagające nadmiernych zabiegów interpretacyjnych upoważnienie do wniesienia zażalenia od zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji. W ocenie Skarżącej termin do wniesienia zażalenia został dochowany, tym samym zażalenie powinno zostać rozpatrzone co do meritum.
Stwierdziła, że od 31 sierpnia 2011 r. organ pierwszej instancji jest w posiadaniu aktu pełnomocnictwa, z którego wynikał zakres umocowania pełnomocników Spółki. Tymczasem organ nie zastosował się do zasady ogólnej wynikającej z O.p. i uznał, iż w zakresie doręczenia postanowienia podmiotem właściwym jest Spółka, a nie jej pełnomocnicy, prawidłowo ustanowieni w tym zakresie.
Zdaniem Spółki organ podatkowy powinien uznać pełnomocników za właściwych do doręczeń, gdyż posiadał wiedzę o istnieniu pełnomocnictwa, które na mocy 137 § 4 O.p. obejmowało nie tylko postępowanie podatkowe, ale również postępowanie w zakresie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji.
Mając na uwadze powyższe, organ drugiej instancji powinien uznać pełnomocnictwo z dnia 31 sierpnia 2011 r. za aktualne również w zakresie postępowania dotyczącego nadania rygoru.
Zdaniem Spółki, w niniejszej sprawie organ podatkowy pierwszej instancji nie zastosował zasady z art. 121 § 1 O.p., gdyż postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności skierował zarówno do Spółki jak i pełnomocników.
W ocenie Skarżącej, najcięższym naruszeniem zasady wzbudzania zaufania podatników jest wyciągnięcie skutków prawnych z korzyścią dla organu podatkowego. Bowiem nie wiedząc, kto jest w danej sprawie właściwym do doręczenia, Spółka czy też pełnomocnicy, oraz wysyłając postanowienie do obydwu podmiotów, organ wyciąga skutki prawne z doręczenia wcześniejszego - czyli doręczenia Spółce. Wskazała, że jeżeli zdaniem organu pierwszej instancji właściwym podmiotem do doręczeń była Spółka, to działając konsekwentnie nie powinien był przesyłać pism pełnomocnikom. Dwutorowe postępowanie jest działaniem niedopuszczalnym, gdyż wprowadzało w błąd Spółkę.
Skarżąca zaznaczyła, że w arkuszu odwoławczym stwierdzono, iż zażalenie zostało wniesione w terminie ustawowym. Powyższe stanowi zatem - w odniesieniu do stanowiska organu odwoławczego - jawne naruszenie zasady działania organów podatkowych w sposób budzący zaufanie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, iż postępowanie, którego przedmiotem jest nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej określającej lub ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, zostało uznane przez ustawodawcę za postepowanie odrębne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zarysował się jednolity pogląd, ze norma art. 165 § 5 pkt 3 Ordynacji podatkowej wskazuje na odrębność i samoistność omawianego postępowania, skoro znosi ona obowiązek wydania w tym przedmiocie postanowienia o wszczęciu tego postępowania. Gdyby postepowanie o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności toczyło się w ramach postępowania "głównego", zamieszczenie tej normy byłoby zbędne ( por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 lipca 2012r. SA/Lu 283/12, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 28 maja 2012r. SA/Bd 262/12, wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 marca 2012r. I SA/Łd 128/12).
Jeśli nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności realizowane jest w odrębnym postepowaniu, to należy je prowadzić z uwzględnieniem wszystkich reguł dotyczących samodzielnego postępowania. Należy zatem uwzględnić art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej, z którego jednoznacznie wynika, że pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Złożenie pełnomocnictwa do akt uwidacznia wolę pełnomocnika do reprezentowania mocodawcy w tym konkretnym postępowaniu.
Nie budzi także wątpliwości Sądu, że pełnomocnictwo udzielone w zakresie postępowania dotyczącego określenia wysokości konkretnego podatku obejmuje swą treścią także uprawnienie do reprezentowania strony w postępowaniu o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności. Konstatacja ta jest wynikiem odesłania zamieszczonego w art. 137 § 4 O.p. do przepisów praw cywilnego, w tym art. 91 pkt 1 kodeksu postępowania cywilnego . Powołany przepis mówi bowiem o wszystkich czynnościach procesowych łączących się ze sprawą, nie tylko o czynnościach procesowych podejmowanych w tym postępowaniu (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 maja 2010r. I SA/Lu 185/10). Pełnomocnictwo takie musi być jednak złożone do akt postępowania w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.
W niniejszej sprawie akta sprawy oraz uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, czy prawidłowe było doręczenie postanowienia z dnia [...] grudnia 2011r. pełnomocnikowi Skarżącej.
Strona w skardze wskazała na trzy dokumenty pełnomocnictwa:
- dostarczone organowi w dniu 31 sierpnia 2011r. do akt postępowania wymiarowego,
- z dnia 6 grudnia 2011r. umocowujące do reprezentowania Spółki w zakresie postępowania dotyczącego nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, złożone na żądanie organu, oraz
– z dnia 4 stycznia 2012r. do reprezentowania Spółki w zakresie wszelkich postępowań dotyczących rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika [...] Urzędu [...] dotyczących podatku VAT za okres 04 -10 2006r.
Jak wynika z uzasadnienia skargi, pierwsze z wymienionych pełnomocnictw (którego brak w aktach sprawy), umocowujące do reprezentowania Spółki w zakresie postępowania dotyczącego zobowiązania podatkowego Spółki w podatku od towarów i usług za kwiecień 2006, zostało złożone do organu pierwszej instancji w dniu 31 sierpnia 2011r. W ocenie Sądu na tym etapie postępowania ( przed wydaniem decyzji) nie można mówić o wyrażeniu woli reprezentowania mocodawcy w sprawie nadania rygoru, bowiem w tym czasie nieznany był jeszcze wynik tego postępowania. Z kolei znajdujące się w aktach sprawy ostatnie z wymienionych pełnomocnictw udzielone zostało w dniu 4 stycznia 2012r., (na dokumencie widnieje stempel Izby Skarbowej w W. z adnotacją : złożone w dniu 21 lutego 2012r.). W przekonaniu Sądu nie można z niego wywodzić skutków w postaci wyrażenia woli pełnomocnika co do reprezentowania podatnika z mocą wsteczną. Nie istniało bowiem ono w dniu wydania postanowienia o uchyleniu rygoru, tj. w dniu [...] grudnia 2011r. Istotny z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wydaje się dokument pełnomocnictwa złożonego przez Stronę na żądanie organu w sprawie zażalenia na postanowienie z dnia [...] listopada 2011r. w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności - o czym wspomina organ odwoławczy dopiero w odpowiedzi na skargę. Prawdopodobnie jest to samo pełnomocnictwo, o którym wspomina Strona w skardze - wskazując na pełnomocnictwo z dnia 6 grudnia 2011r., złożone na żądanie organu, umocowujące do reprezentowania Spółki w zakresie postępowania dotyczącego nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. w zakresie podatku VAT za okres kwiecień – październik 2006r. W ocenie Sądu pełnomocnictwo to o treści jak wskazanej przez Stronę, obejmowało swym zakresem także postępowanie dotyczące uchylenia postanowienia w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Brak jest bowiem podstaw do rozdzielania postępowania dotyczącego rygoru na postępowanie w zakresie nadania rygoru i uchylenia rygoru. Kwestia złożenia rzeczonego pełnomocnictwa i oceny jego skutków dla okoliczności rozpoznawanej sprawy została jednak całkowicie pominięta w zaskarżonym postanowieniu, co w sposób ewidentny narusza przepisy postępowania, w szczególności art. 122, 187 oraz 210 §1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Brak także w aktach sprawy dokumentu omawianego pełnomocnictwa. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, iż organ musi przedstawić sądowi kompletny materiał dowodowy sprawy na podstawie którego zapadło rozstrzygniecie, tak, aby było możliwe było przeprowadzenie sądowej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia. W niniejszej sprawie organ uchybił temu obowiązkowi.
Niezależnie od powyższego, specyfika niniejszej sprawy polega na tym, że organ pierwszej instancji zarówno postanowienie z dnia [...] listopada 2011r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności oraz postanowienie z dnia [...] grudnia 2011r. w przedmiocie uchylenia postanowienia z dnia [...] listopada 2011r. konsekwentnie doręczał zarówno Spółce jak i jej pełnomocnikowi. Świadczy to o tym, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego miał wątpliwości, komu w niniejszej sprawie należy doręczyć wskazane wyżej postanowienia: Spółce, czy pełnomocnikowi. Wątpliwości te miał także organ odwoławczy, skoro jak wynika z odpowiedzi na skargę wzywał pełnomocnika Spółki do złożenia dokumentu pełnomocnictwa w sprawie zażalenia na postanowienie z dnia [...] listopada 2011r. O ile organ pierwszej instancji wątpliwości te rozstrzygnął na korzyść Skarżącej- stwierdzając w arkuszu odwoławczym, ze zażalenie na postanowienie z dnia [...] grudnia 2011r. złożone zostało w terminie, to Dyrektor Izby Skarbowej wyciągnął skutki prawne niekorzystne dla Spółki, uznając, że prawidłowe było doręczenie wcześniejsze - czyli doręczenie Spółce. Zdaniem Sądu takie asekuracyjne, dwutorowe działanie organów, a także rozbieżna interpretacja tych samych okoliczności faktycznych jest nie do pogodzenia z zasadą zaufania jednostki do państwa, w tym jego organów. Zasada ta wyrażona w art. 121 O.p., stanowiąca nieodzowny element konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) zakazuje państwu – w tym ustawodawcy i organom administracji publicznej – wprowadzania jednostki w błąd, czy "zastawiania pułapek" na adresatów prawa. W omawianej sytuacji Spółka miała uzasadnione podstawy sądzić, że skoro działa przez ustanowionego pełnomocnika, któremu organ doręczył postanowienie, to bieg terminu do wniesienia zażalenia rozpoczyna się z datą doręczenia pisma pełnomocnikowi. Jednocześnie doręczenie postanowienia Stronie wywołuje natomiast jedynie ten skutek, że Strona jest informowana o treści pisma, nie ma natomiast żadnego znaczenia procesowego. Wspomniana wyżej zasada zaufania obywatela do państwa nakazuje, by w okolicznościach rozpoznawanej sprawy interpretować przepisy postępowania na korzyść jednostki - uznając, że zażalenie z dnia 5 stycznia 2012r. na postanowienie z dnia [...] grudnia 2011r. wniesione zostało w terminie. W przeciwnym razie formalizm prawny doprowadziłby do sytuacji, kiedy to Strona poniosłaby negatywne skutki spowodowane nieprawidłowym postępowaniem organów, mogącym w konsekwencji wprowadzić ją w błąd.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w punkcie 1 sentencji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł o niewykonalności uchylonego postanowienia do czasu uprawomocnienia wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło