III SA/Wa 1592/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca P. Sp. z o.o., wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając, że w latach 2014 i 2015 została dokonana fundamentalna restrukturyzacja polskiego przemysłu zbrojeniowego. Dotychczasowe przychody i zyski z prowadzonej kontraktacji krajowej i zagranicznej w zakresie handlu uzbrojeniem są zastępowane przychodami z nowej aktywności Spółki, co powoduje, że obecnie Spółka jest objęta głęboką restrukturyzacją na wszystkich poziomach jej działalności operacyjnej. Efektem tego jest istotne pogorszenie wyników finansowych. Spółka wygenerowała za 8 miesięcy 2016 r. stratę w wysokości 2.444.558,87 zł oraz stratę netto 791.511,29 zł. Spadające przychody uzyskiwane wcześniej z prowadzonej kontraktacji nie zostały jeszcze zastąpione nowymi przychodami uzyskiwanymi z innych umów handlowych z nowych obszarów aktywności biznesowej Spółki. W oświadczeniu o majątku i dochodach Skarżąca wskazała, że posiada kapitał zakładowy w wysokości [...] zł, wartość środków trwałych wynosi [...] zł. Skarżąca za ostatni rok obrotowy osiągnęła zysk w wysokości 26.984.254,41 zł. Skarżąca wskazała, że na posiadanych rachunkach bankowych posiada środki: w [...] 387.046,47 zł, a w bankach [...] debet w kwocie 3.061.427,12 euro. W [...] debet 371.147,34 USD oraz w banku [...] debet w wysokości 1.147.900,27 zł. Skarżąca wyjaśniła, że środki zgromadzone na rachunkach bankowych w większości stanowią zabezpieczenie gwarancji w formie kaucji bądź stanowią zabezpieczenie rozliczenia kontraktu. Skarżąca oświadczyła, że korzysta ze środków kredytowych: długoterminowych – 1.628.935,30, krótkoterminowych 39.128.802,92 zł. Posiada zobowiązania: długoterminowe – 1.628.935,30 zł oraz krótkoterminowe 156.498.227,32 zł. Na wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przedłożyła wyciągi z rachunków bankowych, wykaz posiadanych nieruchomości, wykaz należności, wykaz zobowiązań, zeznania podatkowe CIT-8, bilans, rachunek zysków i strat oraz deklaracje VAT-7 od kwietnia do sierpnia 2016r. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie z § 2 pkt 2 tego przepisu osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Z nadesłanych materiałów wynika, że Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach. Z przedstawionych deklaracji VAT-7 wynika, że przykładowo w październiku 2016 r. Skarżąca dokonała dostawy towarów lub świadczyła usługi na kwotę 20.211.511 zł, we wrześniu na kwotę 925.534 zł oraz nabyła towary i usługi na kwotę 20.394.098 zł w październiku 2016r. i 1.506.705 we wrześniu 2016 r. Z oświadczenia zawartego w urzędowym formularzu PPPr wynika, że za ostatni rok obrotowy Skarżąca uzyskała zysk w kwocie 28.984.284,41 zł kapitał zakładowy Spółki wynosi [...] zł, a wartość środków trwałych 45.227.955,62 zł. Skarżąca posiada ponadto liczne nieruchomości. Natomiast z bilansu sporządzonego na 31 grudnia 2015 r. wynika, że Skarżąca posiada środki trwałe w kwocie [...] oraz środki w kasie i na rachunkach w kwocie 1.344.974,31 zł. Skarżąca natomiast nie wykazała dlaczego z tej kwoty nie może uiścić należnego w sprawie wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 50.000 zł. Powyższe wielkości w porównaniu wysokością wymaganych na tym etapie postępowania kosztów sądowych, nie pozwalają zatem stwierdzić, że Skarżąca wykazała przesłankę z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 1 sierpnia 2013 r. (I FZ 327/13) wydatki na spory sądowe są, obok wydatków o charakterze cywilnoprawnym, co do zasady, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednakże, wydatki związane z prowadzeniem tej działalności o charakterze cywilnoprawnym nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe. Również powoływany przez Skarżącą fakt poniesienia straty za część 2016 r. nie może być powodem przyznania prawa pomocy. W tym miejscu należy wyjaśnić, że dla oceny zdolności płatniczych osoby prowadzącej działalność gospodarczą istotny jest osiągany przychód, nie zaś dochód. Kategoria przychodu wskazuje bowiem na to, z jakim efektem prowadzona jest działalność gospodarcza. Jak podkreśla się w orzecznictwie, fakt odnotowania straty nie przesądza jeszcze faktu, że podmiot utracił płynność finansową, a co za tym idzie, powstanie straty nie warunkuje automatycznie o zaistnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy. Trzeba pamiętać, że strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania przychodu nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania i nie stanowi sytuacji tożsamej z brakiem środków finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2014 r., II GZ 172/14, CBOSA). Stąd w przypadku przedsiębiorców, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego (por. postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2014 r., II FZ 1843/14, CBOSA). Ponadto Skarżąca ma możliwość korzystania ze środków uzyskanych z kredytów lub zaciągnięcia nowych zobowiązań kredytowych. Przypomnieć bowiem raz jeszcze należy, że koszty sądowe należy traktować na równi z innymi bieżącymi wydatkami. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.