III SA/Wa 1618/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-11-27

Skład orzekający: Marek Kraus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która uchyla się od przedłożenia żądanych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową, może skutecznie domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ strona skarżąca, pomimo wezwania, uchyliła się od przedłożenia dokumentów niezbędnych do oceny jej sytuacji majątkowej. Uchylanie się od nałożonych obowiązków stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku, a tym samym uniemożliwia przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła skargę na postanowienie Ministra Finansów w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. Z uwagi na trudną sytuację finansową i zablokowane konta bankowe, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżąca wniosła sprzeciw. Sąd wezwał skarżącą do przedłożenia dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową, jednakże skarżąca nie uczyniła tego w wyznaczonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w Z. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca – P. z siedzibą w Z. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. Skarżącej, przy piśmie z dnia 17 maja 2012 r., przesłano odpis zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 17 maja 2012 r. o wezwaniu do uiszczenia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego pisma - wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżąca, w odpowiedzi na to wezwanie, pismem z dnia 1 czerwca 2012 r. zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, z uwagi na jej trudną sytuację finansową i brak środków na opłacenie wpisu sądowego. Podniosła także, iż w wyniku działań Urzędu Skarbowego w K. Skarżącej zablokowano wszystkie konta bankowe uniemożliwiając pozyskanie i dysponowanie środkami finansowymi. Skarżąca w przesłanym, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, formularzu PPPr wskazała, że w wyniku działań Urzędu Skarbowego w Z. oraz Urzędu Kontroli Skarbowej w K. zablokowano jej wszystkie konta bankowe uniemożliwiając pozyskanie i dysponowanie środkami finansowymi. Wyjaśniła, że wszystkie środki ruchome i nieruchomości zostały zajęte przez komorników. Stwierdziła, iż przedstawia zajęcie Urzędu Skarbowego w Z., jednakże nie dołączyła żadnego dokumentu na potwierdzenie tego faktu. Skarżąca podniosła, że nie opłaca rachunków, gdyż bank zawiesił ich funkcjonowanie. Skarżąca nie posiada ponadto udziałów w innych podmiotach. Wskazała także, iż w lutym 2006 r. zorganizowana grupa przestępcza, składająca się z [...], z naruszeniem prawa ukradła Skarżącej [...] i od tego czasu Skarżąca nie jest w stanie wskazać szczegółowej informacji o należnościach i zobowiązaniach. Wartość środków trwałych określiła na kwotę 4.362.182,77 zł. Za ubiegły rok Skarżąca poniosła stratę w wysokości 5.169.319,24 zł, zaś saldo na rachunkach bankowych wynosi 0 zł. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, postanowieniem z dnia 20 września 2012 r., odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca, pismem z dnia 5 października 2012 r., wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podkreśliła na wstępie, że w jej ocenie nie chodzi o to, aby umożliwić jej dochodzenie swoich praw, lecz by ochronić mafię skarbową, która zasila ukradzionymi Skarżącej środkami budżet, z którego wypłacane są pobory sądu. Wyjaśniła, że nie prowadzi działalności gospodarczej, która została zablokowana przez przestępcze działania organów sądowych, prokuratorskich, policyjnych i skarbowych. Skarżąca wskazała, że funkcjonuje tylko dzięki celowym pożyczkom jednego z wierzycieli. Stwierdziła ponadto, że dołączone do pisma dokumenty jednoznacznie wskazują, iż Skarżąca w stopniu wystarczającym udowodniła brak środków na wpłatę wpisu sadowego od skargi. Do ww. pisma Skarżąca dołączyła kserokopię postanowienia Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w Z. z dnia 8 grudnia 2006 r. nr [...] sygn. [...] oraz oświadczyła, że stan prawny w tym zakresie nie uległ zmianie. Do ww. pisma Skarżąca dołączyła ponadto kserokopię postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 września 2007 r. sygn. akt III SA/Gl 586/07 i wskazała, że w dwunastu sprawach toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach Sąd ten przyznał Skarżącej prawo pomocy i zwolnił ją z obowiązku wniesienia wpisu sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał Skarżącą do nadesłania, w terminie 7 dni, odpisów zeznań podatkowych Skarżącej o wysokości osiągniętego dochodu/poniesionej straty za 2011 r. oraz informacji o wysokości osiągniętego dotychczas przez nią dochodu/poniesionej straty w 2012 r., wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych krajowych oraz zagranicznych, w tym kont i lokat dewizowych - z okresu ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania dokumentów o zamknięciu tych rachunków, odpisu bilansu oraz rachunku zysków i strat za ostatnie dwa lata, wskazania posiadanych przez Skarżącą udziałów w innych podmiotach, szczegółowej informacji dotyczącej należności i zobowiązań Skarżącej. Skarżąca, w odpowiedzi na powyższe wezwanie, przy piśmie z dnia 2 listopada 2012 r. przesłała ponownie wypełniony formularz PPPr oraz wniosła o zakreślenie dodatkowego 14 dniowego terminu do złożenia dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "P.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie natomiast do art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., sąd przyznaje prawo pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym, gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W pierwszej kolejności Sąd pragnie zwrócić uwagę, iż Skarżąca złożyła wniosek o przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jedynym wymagalnym kosztem postępowania na tym etapie jest wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł. Wyjaśnić należy ponadto, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Jednocześnie przyznanie prawa pomocy, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2012 r. sygn. akt II FZ 853/11 oraz z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt II FZ 154/12 i II FZ 155/12). Sąd zauważa jednak, że aby rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy, a więc dokonać analizy zdolności płatniczych Skarżącej w zestawieniu z wymaganymi kosztami sądowymi, Sąd musi mieć dostęp do pełnej informacji o jej sytuacji majątkowej, ponieważ informacja zawarta w formularzu PPPr jest często niewystarczająca do kompleksowej oceny sytuacji majątkowej strony. Tymczasem Skarżąca, pomimo wezwania (skutecznie doręczonego Skarżącej w dniu 26 października 2012 r., karta nr 36 akt sądowych) jakie, w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, wystosował do niej Sąd, uchyliła się od przedłożenia żądanych dokumentów, które wskazywałyby w sposób nie budzący wątpliwości jaka jest jej sytuacja majątkowa. Wskazać trzeba przy tym, że jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05 uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji przyznanie prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie. Reasumując Sąd stwierdził, że niewystarczające udokumentowanie sytuacji majątkowej Skarżącej - dołączone do sprzeciwu z dnia 5 października 2012 r. kserokopie dokumentów nie miały charakteru przesądzającego w sprawie - mogło jedynie prowadzić do konstatacji, że wniosek Skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd z uwagi na powyższe, na podstawie art. 243, art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 259 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło