III SA/Wa 1623/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), Sędzia WSA Jerzy Płusa, Protokolant Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2010 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 października 2008 r. o sygn. akt III SA/Wa 1359/08 oddalił skargę A. S. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2008 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. Uzasadniając wyrok WSA w Warszawie podał, że decyzją z dnia [...] marca 2008 r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - dalej "O.p.", SKO w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] stycznia 2008 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2008 r., w której ustalono skarżącej wymiar podatku od nieruchomości położonej w L. przy [...] stanowiącą działkę nr ew. [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że mimo braku zmian w ewidencji gruntów i budynków poświadczonych przez Starostę, dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości należąca do niej działka potraktowana została według stawki dla "gruntów pozostałych". SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wskazało, że organy podatkowe są związane danymi z ewidencji gruntów i budynków. Przedmiotową działkę sklasyfikowano w ww. ewidencji jako "B", czyli stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) - dalej "rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków", są to grunty przeznaczone na tereny mieszkaniowe. Tereny takie, w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) - dalej jako - u.p.o.l., podlegają opłatom jako grunty pozostałe. Podatnik kwestionując prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję. Danych tych nie może zmienić organ podatkowy. Wnosząc skargę do WSA w W. skarżąca podniosła, że SKO nie ustosunkowało się do wszystkich zarzutów, w szczególności, iż zmiana w ewidencji gruntów i budynków nigdy nie została dokonana, tym samym nie podjął niezbędnych działań w celu dokładanego wyjaśnienia stanu faktycznego. W jej ocenie, zmiany w ewidencji gruntów i budynków zostały dokonane z naruszeniem prawa. Skarżąca powołała się na pismo M. Urzędu Wojewódzkiego w W. z dnia [...] listopada 2004 r. z którego wynika, że zmiana w bazie ewidencji gruntów nastąpiła w 2003 r. Zmiana ta została dokonana bezpośrednio w bazie danych z pominięciem trybu zmian. Sąd wskazał, że w aktach sądowych, złożone jako załącznik skargi, znajduje się pismo Starosty Powiatowego w L. z dnia [...] września 2007 r. nr [...], w którym Starosta poinformował Urząd Miasta L., iż zmiana kwalifikacji działki należącej do skarżącej powstała na skutek przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów przez firmę ABM przyjętej do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej operatem nr [...] w dniu [...] grudnia 2002 r. SKO w W. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w decyzji. Oddalając skargę, WSA w W. wskazał, że o wyniku rozpoznawanej sprawy decydowało właściwe zakwalifikowanie gruntu ze względu na zaliczenie go do określonych przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Decydujące znaczenie w tym zakresie należało przyznać zapisom ewidencji gruntów i budynków. Sąd wyjaśnił, że o tym czy dana nieruchomość gruntowa podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, podatkiem rolnym czy też podatkiem leśnym przesądza zawarta w ewidencji gruntów klasyfikacja. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. Jeżeli więc strona kwestionuje ustalenia stanu faktycznego potwierdzone dokumentem urzędowym musi obalić moc dowodową treści tych dokumentów, zgodnie z postanowieniami art. 194 § 3 O.p. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie takiego postępowania nie jest możliwe. W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, że przepis art. 2 ust. 2 u.p.o.l. nie pozostawia wątpliwości, że wiążąca dla organów podatkowych jest klasyfikacja gruntów wynikająca ze wskazanej ewidencji. Powoływanie się zatem przez skarżącą w postępowaniu podatkowym na inne przeznaczenie gruntów, niż poświadczona przez upoważniony organ administracji, jak również na błędy w postępowaniu dotyczącym zmian w ewidencji gruntów i budynków, nie ma wpływu na decyzję w przedmiocie podatku od nieruchomości. Znaczenie dla sprawy wymiaru podatku ma bowiem tylko klasyfikacja wynikająca z ewidencji. Sąd I instancji za niezasadny uznał zarzut dotyczący pobieżnego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, bowiem skarżąca nie wskazała na czym uchybienie to polegało, a Sąd nie stwierdził takich naruszeń. Dodano, że wypis z ewidencji gruntów i budynków oraz informacja skarżącej w sprawie podatku od nieruchomości były wystarczające do wydania decyzji. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca, zaskarżając ten wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zarzuciła, że dokument na podstawie, którego orzeczono o wymiarze podatku: 1) nie został wystawiony przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków tj. Starostę L., dokument znajdujący się w aktach sprawy w ogóle nie wskazuje organu, który go wystawił, a jedynie wskazuje osobę, która poświadcza zgodność tego dokumentu z oryginałem (bez odpowiedzi pozostaje pytanie o to, czym jest oryginał dokumentu, którego kopia została poświadczona za zgodność), 2) nie ma cech dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. w zw. z § 52 ust. 1 i 2 oraz Załącznika Nr 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków pkt 1) brak nazwy właściwego organu i oznaczenia sprawy wg obowiązującego systemu kancelaryjnego, pkt 2) brak nazwy dokumentu – nazwa WYPIS Z REJESRTRU GRUNTÓW została skreślona, pkt 18) brak podpisu osoby, która wykonała dokument, pkt 19 brak pieczęci urzędowej organu, pkt 20) brak podpisu osoby reprezentującej organ – Starostę L. oraz daty złożenia podpisu. W odniesieniu do przepisów postępowania Skarżąca zarzuciła wyrokowi WSA naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – dalej "P.p.s.a." w zw. z art. 194 § 1 O.p. oraz § 52 ust. 1 i 2 oraz Załączniku Nr 5 ust. 1 pkt 1, 2, 18, 19 i 20 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję SKO pomimo ewidentnego naruszenia przepisów postępowania (art. 194 § 1 Op.) polegające na uznaniu, że kopie dokumentów, tj. Karta jednostki opodatkowania oraz wypis z rejestru gruntów z dnia 28 lutego 2008 r. są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. w zw. z § 52 ust. 1 i 2 oraz Załącznikiem Nr 5 ust. 1 pkt 1, 2 18, 19, i 20 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, 2. art. 3 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; dalej: P.u.s.a.), poprzez zaniechanie zbadania, czy znajdujące się w aktach organu I instancji kopie dokumentów, tj. karta jednostki opodatkowania oraz wypis z rejestru gruntów z dnia 13 marca 2006 r. są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. w związku z § 52 ust. 1 i 2 oraz załącznikiem nr 5 ust. 1 pkt 18, 19 i 20 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Dodano, że zaniechanie zbadania ww. okoliczności skutkowało błędnym sklasyfikowaniem należącego do skarżącej gruntu o powierzchni 1.500 m2- jako gruntu posiadającego oznaczenie "B" (w rejestrze gruntów), chociaż grunt ten cały czas nosi formalnie oznaczenie "R-B" oraz "Lz-B" (zawiadomienia o zmianach według stanu na dzień [...] stycznia 2002 r.). Wskazano, że miało to istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ od tego, jak sklasyfikowany jest grunt w ewidencji gruntów, zależy, jak będzie opodatkowany grunt podatkiem od nieruchomości; 3. art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez niezawarcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśnienia charakteru prawnego kopii dokumentów, tj. karty jednostki opodatkowania z dnia [...] lutego 2008 r. oraz kopii wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] lutego 2008 r., jak również przyczyn, dlaczego decyzja organu I instancji wydana została w dniu [...] stycznia 2008 r., a kopia wypisu z rejestru gruntów nosi datę [...] lutego 2008 r. Dodano, że uchylenie się WSA od wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku ww. okoliczności miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ brak jest merytorycznych argumentów wskazujących podstawy do sklasyfikowania gruntów skarżącej podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości za 2008 r. odmiennie, niż żąda skarżąca. Tym samym ograniczona została możliwość oceny ww. wyroku co do jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 maja 2010 r. sygn. akt IIFSK 81/09 uznał, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie; uchylił wyrok WSA w Warszawie i sprawę przekazał temu sądowi do ponownego rozpoznania. Zdaniem Sądu kasacyjnego Sąd I instancji błędnie przyjął, iż wypis z ewidencji gruntów i budynków spełnia wszelkie przesłanki, pozwalające traktować go jako dokument urzędowy, stosownie do treści art. 194 O.p. NSA wskazał, że wypis z rejestru gruntów z dnia [...] lutego 2008 r. nie mógł stanowić podstawy do wydania w rozpatrywanej sprawie decyzji, ponieważ jest opatrzony datą późniejszą (tj. 28 lutego 2008 r.) niż decyzja organu I instancji (tj. 31 stycznia 2008 r.) oraz nie stanowi dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 § 1 O.p., ponieważ nie spełnia wymagań określonych dla tego rodzaju dokumentów w § 52 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz wymagań ust. 1 pkt 18, 19, 20 załącznika nr 5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do postanowień art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Pojęcie "wykładni prawa" użyte w cytowanym przepisie rozumiane jest jako ustalenie znaczenia przepisów prawa. Związanie sądu I instancji wykładnią dokonaną przez NSA nie obejmuje zatem kwestii będących jej przedmiotem, lecz wykraczających poza przesłanki pozytywnego lub negatywnego ustosunkowania się NSA do podstaw kasacyjnych, poglądów prawnych wypowiedzianych na marginesie orzeczenia, a także ocen dotyczących stanu faktycznego sprawy (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1963 r., II CR 1003/62, OSNCP 1964, nr 3, poz. 48 oraz z dnia 21 stycznia 1999 r., I PKN 474/98, OSNAPUS 2000, nr 5, poz. 177 oraz z dnia 23 października 2002 r., II CKN 860/00, Lex nr 75274). Zaznaczyć należy, że według Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zasługiwała na uwzględnienie ze względu na uchybienia procesowe przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, których nie dostrzegł sąd wojewódzki. Uchybienia te polegały na dokonaniu ustaleń co do klasyfikacji gruntu w oparciu o dowód - wypis z rejestru gruntów z dnia 28 lutego 2008 r. - który nie spełniał wymagań dokumentu urzędowego; a ponadto opatrzony był datą późniejszą niż wydana w sprawie decyzja. Jako, że Skarżąca kwestionuje poprawność ustaleń w tej kwestii, a klasyfikacja gruntu decyduje o wyborze stawki podatku, to zdaniem NSA mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym stanowiskiem związany jest skład orzekający w niniejszej sprawie po jej przekazaniu przez NSA. Biorąc pod uwagę, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy, a w aktach tych brak jest właściwego dokumentu na podstawie, którego można byłoby odnieść się do zarzutów Skarżącej co do poprawności ustaleń w kwestii sposobu zakwalifikowania przedmiotowego gruntu, wyboru stawki podatku i wymiaru podatku, uznać należało, że zaskarżona decyzja ze względu na braki w ustaleniach faktycznych nie poddaje się merytorycznej ocenie. Z tego względu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. sąd uwzględnił skargę. Rozpatrując sprawę ponownie organ podatkowy uzupełni materiał dowodowy o dokument urzędowy - wypis z rejestru gruntów - właściwie uwierzytelniony (zgodnie z § 52 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków), zawierający dane określone w załączniku nr 5 do w/w rozporządzenia. Odnośnie do zwrotu kosztów, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącej od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W razie uwzględnienia skargi Sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, a rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku, co wynika z art. 152 p.p.s.a.