III SA/Wa 1649/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Nasierowska, sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2005 r. sprawy ze skargi E.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2004r. Dyrektor izby Skarbowej W po rozpatrzeniu odwołania Pani E.N. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w wysokości 3.936 , 30 zł. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Pani E.N. 10 czerwca 1999 r. sprzedała spółdzielcze prawo do lokalu nr 256 położonego w budynku przy ul. [...] za kwotę 55.000 złotych. W dniu 25.06.1999r. Podatniczka złożyła oświadczenie, w którym zobowiązała się do wydatkowania przychodu ze sprzedaży lokalu w terminie i na cele określone w art. 21 ust. l pkt 32 lit.a z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 1993r. nr 90, 416 z późn.zm.), zwaną dalej "u.p.d.o.f." Jednak w ustawowym terminie do dnia Pani N nie wydatkowała uzyskanej kwoty na cele mieszkaniowe, określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit.a w/wym ustawy. Wobec powyższego decyzją z dnia [...].03.2004r. znak [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W określił Pani T. N. zobowiązanie podatkowe w wysokości 5.498,50 zł, tj. w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych. W dniu 22.03.2004r. N. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z prośbą o całkowite umorzenie przedmiotowej zaległości podatkowej wynikającej z decyzji z dnia [...] kwietnia 2001 r. wraz z odsetkami. Wniosek swój umotywowała krytyczną sytuacją rodzinną i finansową, a nadto podkreśliła, że transakcji sprzedaży dokonał w rzeczywistości jej ówczesny konkubent, a potem mąż R N, który dysponował otrzymanymi pieniędzmi. Po rozpatrzeniu odwołania Naczelnik Urzędu Skarbowego W decyzją z dnia [...].04.2004r. odmówił podatniczce umorzenia zaległości wraz z odsetkami. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji podkreślił, że trudna sytuacja rodzinna oraz problemy zdrowotne są wewnętrznymi sprawami rodzinnymi i nie stanowią nadzwyczajnych okoliczności czy zdarzeń losowych, na które Strona nie miała wpływu, co więcej, jak wskazał zaistniała sytuacja jest konsekwencją świadomych decyzji podejmowanych przez podatniczkę. Pani E N od powyższej decyzji wniosła odwołanie, w którym ponownie przedstawiła swoją trudną sytuację życiową oraz okoliczności powstania zaległości. Po przeanalizowaniu akt sprawy Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Wskazał, że art. 67 § l Ordynacji podatkowej (Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm.), zwanej dalej "or.pod", uzależnia możliwość skorzystania z tej instytucji od stwierdzenia, że istnieje w sprawie ważny interes podatnika lub interesu publiczny uzasadniający umorzenie. Podkreślił także, że decyzja w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet przy stwierdzeniu zaistnienia przesłanek, prawo pozostawia organowi podatkowemu wybór sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Dyrektor Izby Skarbowej uzasadniając swoją ocenę podkreślił równie, iż stosowanie tego typu ulg jest instytucją wyjątkową albowiem stanowi odstępstwo od zasady, że podatki należy płacić w wysokości i w terminach przewidzianych przez prawo. Przesłankami do umorzenia są najczęściej nagłe zdarzenia losowe, niezależne od woli i sposobu postępowania podatnika, obniżające w sposób radykalny jego zdolności płatnicze bądź sytuacja materialna wskazująca na to, że pobranie podatku podważy podstawy egzystencji osoby zobowiązanej. Zdaniem Organu podatkowego nie występują w sprawie szczególne okoliczności przemawiające za przyznaniem ulgi w postaci umorzenia zaległości. Okoliczności, które spowodowały powstanie zaległości podatkowych, w żaden sposób nie można bowiem zaliczyć do losowych, niezależnych od podatnika, który swoją postawą oraz nieprzemyślanymi decyzjami doprowadził do powstania zaległości podatkowej oraz odsetek. W sprawie jest bezsporne, iż sprzedaż przedmiotowej nieruchomości dokonana została upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym nastąpiło jej nabycie i w związku z tym stanowi źródło przychodu podlegające podatkowi dochodowemu, o którym mowa art. 10 ust. l pkt. 8 lit. b u.p.d.o.f. Stosownie do przepisu art. 28 ust. 2 powołanej na wstępie ustawy o podatku dochodowym , osób fizycznych podatek od dochodu ze sprzedaży nieruchomości wymienionej w art. 10 ust. pkt 8 lit. b w warunkach tam określonych ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10% wskazanego przychodu i jest on płatny bez wezwania w terminie 14 dni od dnia dokonania sprzedaży, chyba że podatnik w tym samym terminie złoży oświadczenie, że przychód uzyskany sprzedaży wyda na cele określone w art. 21 ust. l pkt 32 lit. a cyt ustawy. W dniu 5.06.2001r. Strona złożyła takie oświadczenie, jednak nie dopełniła obowiązku nałożonego na nią przez powyższe przepisy. Dyrektor Izby Skarbowej, po analizie zebranego materiału dowodowego stwierdził, że sytuacja strony jest faktycznie trudna, jednak nie może stanowić podstawy do udzielenia wnioskowanej ulgi, gdyż stanowiłoby to odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania i byłoby nieuzasadnionym uprzywilejowaniem. Tym bardziej, że zapłata 10% zryczałtowanego podatku dochodowego nie następuje z bieżących środków na utrzymanie, ale z dochodów uzyskanych ze sprzedaży, tak więc nie powoduje uszczerbku w sytuacji finansowej podatnika. W skardze wniesionej na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżąca podniosła te same argumenty, które stanowiły podstawę odwołania. Ponownie podkreśliła, że nie ona, lecz jej ówczesny konkubent, R N namówił ją do sprzedaży mieszkania i przejął pieniądze otrzymane ze sprzedaży, a zatem osobiście nie odniosła żadnej korzyści, natomiast musi ponosić konsekwencje finansowe takiego postępowania. Jednocześnie wskazała, że jej aktualna sytuacja bytowa jest bardzo trudna. Ma na utrzymaniu małe dziecko, wymagające opieki lekarskiej, sama także jest pod opieką lekarza onkologa. Podniosła, że nie ma środków finansowych by zapłacić podatek, sama musi korzystać z opieki państwa, ze środków opieki społecznej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wojewódzki Sad Administracyjny rozstrzygając sprawy ze skarg na decyzje administracyjne, nie rozstrzyga sprawy wydając wyrok, który kształtuje bezpośrednio prawa i obowiązki podmiotu noszącego skargę, czyli nie rozstrzyga co do istoty sprawy, lecz kontroluje jego zgodność z obowiązującym prawem. W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przepis art. 67§1 Or.pod. regulujący podstawy instytucji umorzenia zaległości podatkowych i odsetek jest przepisem, jak słusznie wskazał Dyrektor Izby Skarbowej opierającym się na tzw. uznaniu administracyjnym. Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 21 marca 2001 r. sygn. akt I SA/Ka 577/00, wyrok NSA z 22 listopada 2001r,. . sygn.1228/0, wyrok NSA z 16 stycznia 2002 r. sygn.III S.A. 2302/00) w wypadkach uzasadnionym interesem podatnika lub interesem publicznym, zapłata podatku może być umorzona, jeżeli wystąpią tego rodzaju okoliczności, które organ administracji podatkowej w tym indywidualnym przypadku uzna za zasługujące na uwzględnienie z podanego wyżej powodu. Jednak nawet w przypadku wystąpienia tych okoliczności organ podatkowy nie jest bezwzględnie zobowiązany do umorzenia zaległości. Istota postępowania przed sądem, w sprawach tego rodzaju, sprowadza się do weryfikacji decyzji, przez sprawdzenie, czy organy podatkowe zbadały wszystkie okoliczności, na które powołała się Strona i logicznie je oceniły oraz, czy stosowały wszystkie wymagane prawem reguły prowadząc postępowania. Jeżeli wydana decyzja spełnia te wymogi, to nie można zarzucić jej niezgodności z prawem. W przedmiotowej sprawie, Sąd stwierdził, że organy oceniły wszystkie okoliczności wskazane we wniosku oraz w odwołaniu złożonym przez Stronę. Nie naruszyły przy tym reguł postępowania podatkowego. Zresztą przesłanki te nie są osnową skargi. Strona polemizuje z oceną materiału dowodowego dokonaną przez Organy podatkowe. W ocenie Sądu ocena ta jest prawidłowa. Organy podatkowe dostrzegły bowiem wyjątkowo trudną sytuację finansową i bytową Strony, jednak mimo to uznały, że w tej sprawie nie może stanowić ona o umorzeniu zaległości. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem umorzenie zaległości jest instytucją wyjątkową i tylko nadzwyczajne okoliczności winny stanowić odstępstwo od powszechnego obowiązku płacenia podatków. Poprzez jednolity system przejawia się bowiem zasada równości podatników i sprawiedliwości podatkowej. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej tych nadzwyczajnych okoliczności w sprawie nie ma. Podatek bowiem, który Skarżąca miała zapłacić nie był wynikiem posiadania środków na bieżące utrzymanie, ale dochodów uzyskanych ze sprzedaży lokalu. Organy stwierdziły także, że w sprawie brak jest dokumentów, które potwierdzić miałyby przekazanie uzyskanych ze sprzedaży kwot R N. Z paragrafu 3 aktu notarialnego w którym przeniesiono prawo do lokalu, wynika, że Skarżąca otrzymała od kupującej czekiem kwotę 50.000 zł, pozostała część w wysokości 5000 zł została zapłacona przez kupującą do 15 lipca 1999 r. R N zawarł ze skarżącą w grudniu 1999 r. związek małżeński. Decyzja o przekazaniu mu pieniędzy była w ocenie Organów podatkowych sprawą ich relacji małżeńskich i nie może być traktowana jako zdarzenie nadzwyczajne, które spowodowało niewywiązanie się Skarżącej z obowiązku podatkowego. Należy także wskazać, że wydając decyzję Organ I-ej instancji wskazał na możliwość wystąpienia Skarżącej z wnioskiem o rozłożenie zaległości podatkowej na raty. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i w oparciu o przepis art. 151 ustawę 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę oddalił.