III SA/Wa 1666/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-07-11
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stronie, która uiściła wpis od skargi i posiada stały miesięczny dochód, można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, mimo subiektywnego przekonania o konieczności jego udziału w sprawie?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, uznając, że strona, która uiściła wpis od skargi i posiada stały miesięczny dochód, może wygospodarować środki na poczet udziału pełnomocnika, jeśli uzna jego uczestnictwo za niezbędne. Subiektywne przekonanie strony o konieczności udziału pełnomocnika nie uzasadnia jego ustanowienia z urzędu, jeśli strona posiada potencjalne możliwości zgromadzenia środków. Dodatkowo, sąd podkreślił, że przepisy P.p.s.a. nie przewidują "przymusu adwokackiego", a strona ma ustawowo zapewnione prawo do informacji i wskazówek procesowych.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, uzasadniając go trudną sytuacją finansową jako rencistka. Do wniosku załączyła dokumenty potwierdzające jej stan zdrowia i wydatki. Wpłaciła również wymagany wpis od skargi. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (ustanowienia adwokata z urzędu).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie ze skargi J. G. na interpretację Ministra Finansów reprezentowanego przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2014 r Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia odmówić stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
J. G. (dalej "skarżąca" lub "wnioskodawca") na urzędowym formularzu PPF z 25 czerwca 2014 r., a następnie z 8 lipca 2014 r złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Wniosek uzasadniła trudną sytuacją finansową. Wskazała, że: - jest rencistką [...] grupy; - ma [...] lat; - dochód za trzy miesiące to 5607 netto; - ponosi znaczne wydatki na lekarstwa (816 zł), rehabilitację i służbę zdrowia (500 zł); prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe po śmierci męża; - z tytułu renty osiąga 2001 zł miesięcznie brutto; - posiada działkę 5608 m kw we współwłasności z dziećmi i dom o pow 40 m kw (1960 r).
Do wniosku, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego, strona załączyła orzeczenie lekarskie, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wyniki badania [...], kartę informacyjną ze szpitala, wyrok przeciwko [...], fakturę VAT za leki.
Nadto uiściła wymagalny wpis od skargi w wysokości 200 zł
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 §2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a., obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, tj. o prawo pomocy w zakresie częściowym.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy należało oddalić z kilku powodów.
Przede wszystkim należy zauważyć, że po uiszczeniu wpisu od skargi Sąd rozpozna skargę strony, zatem zostało zachowane prawo strony dostępu do Sądu. Sąd udziela, ale tylko stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego, potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz poucza ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Strona zostanie także poinformowana o terminie rozprawy, choć osobisty udział w niej nie jest obowiązkowy.
Nadto, mając na uwadze wysokość stałego miesięcznego dochodu strona może podjąć działania w celu wygospodarowania środków na poczet udziału pełnomocnika, jeśli uznaje jego uczestnictwo za niezbędne. Jednakże, subiektywne przekonanie strony o konieczności udziału pełnomocnika w sprawie nie uzasadnia jego ustanowienia z urzędu, jeśli strona posiada potencjalne możliwości zgromadzenia środków. Nie bez znaczenia jest fakt, że w niedalekiej przeszłości stronie zostało nie tylko przyznane odszkodowanie w znacznej wysokości (30 tys zł), ale także [...] ma płacić 500 zł miesięcznie (solidarnie) za bezumowne korzystanie. Co więcej, posiadając nieruchomość o pewnej wartości w K., solidarnie z rodziną, skarżąca posiada umocowanie, by niezależnie od pomocy wynikające z kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zainteresować udziałem, także finansowym, najbliższych w rozstrzygnięciu sprawy.
Przepisy regulujące postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie przewidują bowiem "przymusu adwokackiego". Skarżąca ma ustawowo zapewnione prawo do informacji, którego wyrazem jest sformułowana w art. 6 P.p.s.a. zasada udzielania pomocy stronom (por. postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2006 r., II GZ 143/05). Sąd udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz poucza ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Istotną gwarancją procesową jest również to, iż stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd oceniając wydane w sprawie rozstrzygnięcie lub czynność organu administracji, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego strona nie podnosi zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu lub czynności. Oznacza to, że Sąd zbada zasadność skargi niezależnie od obecności na rozprawie pełnomocnika, czy też Skarżącej (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2007 r., II FZ 450/07).
Mając powyższe na uwadze, z uwagi na niezupełne wykazanie sytuacji finansowej i życiowej przez stronę, należało, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzec jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło