III SA/Wa 1679/09
WyrokWSA w Warszawie2010-06-28
Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Jerzy Płusa, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownik organu podatkowego, który brał udział w wydaniu postanowienia odmawiającego stwierdzenia nieważności, może brać udział w rozpatrywaniu zażalenia na to postanowienie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że doszło do naruszenia art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, ponieważ pracownik, który podpisał postanowienie odmawiające stwierdzenia nieważności, brał również udział w wydaniu zaskarżonego postanowienia utrzymującego w mocy poprzednie rozstrzygnięcie. Uchybienie to stanowi podstawę do wznowienia postępowania. W ponownym rozpatrywaniu sprawy pracownik ten nie może wziąć udziału.Stan faktyczny
Skarżący J. F. wniósł skargę na postanowienie Ministra Finansów odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym pominięcie wniosków dowodowych i brak wyłączenia osób, które brały udział w wydawaniu poprzednich postanowień. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną z powodu naruszenia przepisów o wyłączeniu pracownika organu.Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz J. F. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Płusa (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Edyta Żyśkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi J. F. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia ostatecznego w sprawie odmowy wszczęcia postępowania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz J. F. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. Minister Finansów, po rozpoznaniu zażalenia J. i H. F., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 221 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy swoje własne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2009 r. odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia ostatecznego Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2008r. utrzymującego w mocy postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2008 r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w G. z dnia [...] maja 2000 r. uchylającej w części decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w G. z dnia [...] stycznia 2000 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, iż decyzją Inspektora Kontroli Skarbowej W G. z dnia [...] stycznia 2000 r. określono H. i J. F. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. w wysokości 247.942,60 zł, zaległość podatkową w tym podatku w kwocie 151.998,60 zł oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości, liczone na dzień wydania decyzji, w wysokości 105.866 zł.
Decyzją z dnia [...] maja 2000 r. Izba Skarbowa w G. uchyliła decyzję organu pierwszej instancji w części i obniżyła podatek dochodowy do kwoty 211.843,10 zł, zaległość podatkową do kwoty 115.899,10 zł i odsetki od zaległości do kwoty 80.722,90 zł.
Wnioskiem z dnia 21 października 2005 r. uzupełnionym pismem z dnia 21 listopada 2005 r. oraz z dnia 26 czerwca 2006 r. H. i J. F. wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w G. z dnia [...] maja 2000 r. na podstawie art. 247 § 1 pkt 2, 3 i 4 Ordynacji podatkowej.
Minister Finansów decyzją z dnia [...] września 2006 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w G. z dnia [...] maja 2000 r. z uwagi na upływ rocznego terminu określonego w art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej.
Po rozpatrzeniu odwołania, Minister Finansów decyzją z dnia [...] stycznia 2007r. utrzymał w mocy powyższą decyzję z dnia [...] września 2006 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 grudnia 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 773/07 oddalił skargę na powyższą decyzję Ministra Finansów .
Podatnicy wnioskiem z dnia 28 grudnia 2007 r. uzupełnionym pismem z dnia 7 stycznia 2008 r. ponownie wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w G. z dnia [...] maja 2000 r.
Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie.
Pismem z dnia 10 kwietnia 2008 r. podatnicy złożyli zażalenie na powyższe postanowienie.
Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Kolejnym wnioskiem z dnia 15 grudnia 2008 r. zatytułowanym jako odwołanie od decyzji Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2008 r., uzupełnionym pismem z dnia 20 marca 2009 r. podatnik wskazał, iż postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2008 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Minister Finansów na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 w związku z art. 248 § 1 pkt 2 i § 3 i art. 219 Ordynacji podatkowej odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia ostatecznego Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2008 r.
W uzasadnieniu postanowienia Minister Finansów wyjaśnił, że wskazane przez stronę zarzuty nie stanowią przesłanek do stwierdzenia nieważności ww. postanowienia ostatecznego. Wskazał, iż postanowieniem tym utrzymane zostało w mocy, wydane na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej postanowienie z dnia [...] marca 2008 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w G. z dnia [...] maja 2000r. Podkreślił, iż żądanie podatników z dnia 28 grudnia 2007 r. uzupełnione pismem z dnia 7 stycznia 2008 r. jest kolejnym wnioskiem w tej samej sprawie, zakończonej decyzją ostateczną Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2007 r., której legalność była przedmiotem kontroli sądu administracyjnego.
Pismem z dnia 11 maja 2009 r., uzupełnionym pismem zatytułowanym "Odpowiedź na wezwanie" podatnicy złożyli zażalenie na powyższe postanowienie. Wskazali w nim, że zarzuty podnoszone w toczących się odrębnych postępowaniach, zakończonych decyzją ostateczną Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2007 r. oraz postanowieniem ostatecznym Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2008 r. powinny skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia, we wspomnianym na wstępie postanowieniu z dnia [...] lipca 2009 r. utrzymującym w mocy postanowienie z dnia [...] kwietnia 2009 r. Minister Finansów wskazał, iż decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2006 r. wydaną na podstawie art. 249 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w G. z dnia [...] maja 2000 r. z uwagi na upływ rocznego terminu określonego w powołanych przepisach, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r. Z tego też powodu zasadnym było, stosownie do art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, odmówić wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie.
Za niezasadne Minister Finansów uznał twierdzenia podatników wskazujące, że wcześniejsze zarzuty podnoszone w toczących się odrębnych postępowaniach zakończonych decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2007 r. oraz postanowieniem ostatecznym z dnia [...] czerwca 2008 r. powinny skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Podkreślił, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w G. z dnia [...] maja 2000 r., zakończone decyzją ostateczną Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2007 r. było odrębnym postępowaniem, a legalność tej decyzji była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 13 grudnia 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 773/07 oddalił skargę podatników na tę decyzję.
Minister Finansów stwierdził, iż powoływanie się przez stronę na "nie poddanie analizie wniosków dowodowych strony z dnia 14 grudnia 2004 r." również nie może stanowić przesłanki do uchylenia postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2009 r. odmawiającego stwierdzenia nieważności postanowienia ostatecznego Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2008 r. Wyjaśnił, iż wskazane wnioski dowodowe były, m.in. przedmiotem analizy w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2007 r., a także przedmiotem kontroli sądowo-administracyjnej.
Na powyższe postanowienie J. F. - zwany dalej "Skarżącym", pismem z dnia 28 sierpnia 2009 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się "uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości nie udokumentowanego postanowienia II instancji", ewentualnie "uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2009 r. do zażalenia z dnia 10 kwietnia 2008 r. na postanowienie z dnia [...] marca 2008 r. z powodu bezczynności i przeprowadzenie postępowania zgodnie z jego wnioskami z dnia 28 grudnia 2007 r. rozszerzonymi 7 stycznia 2008 r., względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania".
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
* art. 139 § 1 i 3, oraz art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez pominięcie wniosków dowodowych z dnia 14 grudnia 2004 r.;
* art. 130 § 1 pkt 2, pkt 6, § 3, § 4, art. 139 § 3, art. 140, art. 142, art. 122, art. 125, art. 188, art. 191, art. 216, art. 225, art. 226 § 1, art. 227, art. 228, art. 234, art. 235, art. 237, art. 254 Ordynacji podatkowej, poprzez "notoryczne pomijanie zarzutów strony na bezczynność organu I instancji" oraz "nieudzielanie odpowiedzi do wniosków z dnia 28 grudnia 2007 r. i rozszerzonych 7 stycznia 2008 r.";
- art. 130 - 132 Ordynacji podatkowej, poprzez brak wyłączenia osób, które brały udział w wydawaniu postanowień z dnia [...] lipca 2009 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2009 r., a co mogło wywołać wątpliwości co do bezstronności tych osób;
- art. 165a Ordynacji podatkowej, poprzez jego niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie;
- art. 122, art. 130 § 1, art. 139 § 1 i 3, art. 140 § 1, art. 165 a § 2, art. 187 § 1, art. 233 § 1, art. 240 § 1 pkt 1, 2, 3, 5, 6 i § 2 w związku z art. 247 § 1 pkt 2, 3 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuwzględnienie "oczywistych dowodów i faktów", które mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz nieustosunkowanie się do nowych dowodów i okoliczności zawartych w piśmie z dnia 27 stycznia 2009 r.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem zawartym w postanowieniu Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2009r. oraz ze sposobem prowadzenia przez organy podatkowe i Ministerstwo Finansów postępowania dowodowego, poprzez pominięcie istotnych faktów rzutujących na rozstrzygnięcie jego sprawy.
Zdaniem Skarżącego, "rozstrzygnięcie o wszczęciu postępowania, a nie o jego odmowie wynikające z obowiązku urzędu oraz prowadzenie postępowania do dowodów wykazywanych we wnioskach dowodowych z dnia 14 grudnia 2004 r. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w G. z [...] maja 2000 r., winno zgodnie z art. 24 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej z dnia 12 września 2002 r., prowadzić się zgodnie z nie załatwioną skargą z 20 lutego 2007 r. na decyzję Ministra Finansów z [...] stycznia 2007 r. (II FSK 526/05 - Lex nr 205711)."
Skarżący podniósł, że "ujawnione organowi prowadzącemu postępowanie, zaniedbane a pierwotne okoliczności faktyczne, które organ podatkowy znał jako nowe, lecz nie zostały uznane za znane w wydanych postanowieniach metodą ich pominięcia, lub w wyniku niedokładnego wyjaśnienia przedmiotu sprawy mającego znaczenie praktyczne, ma w konsekwencji wpływ na treści postanowienia w kwestiach zasadniczych."
Ponadto stwierdził, że "sama wada na podstawie art. 240 § 1 pkt 3 i pkt 5 oraz art. 247 § 1 pkt 3 Op. tkwi w przedmiotowym postanowieniu Ministra Finansów z [...] lipca 2009r. weryfikującym postanowienie z [...] kwietnia 2009r. w szczególnym trybie postępowania, której nie sposób zaakceptować z powodu naruszenia prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy."
Zaznaczył, iż "postępowanie wszczęte w sprawie skargi na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2007 r. nie zostało załatwione w sposób przewidziany prawem do wniosków dowodowych skarżących wysłanych 25 września 2007 r. do sprawy sygn. akt III SA/Wa 773/07 WSA w Warszawie i jej przeprowadzenia z całkowitym pominięciem wniosków z dnia 14 grudnia 2004 r. do art. 240 §1 pkt 1, pkt 5 § 2 Ordynacji podatkowej, gdy art. 156 § 2 w związku z art. 158 § 2 k.p.a. mówi o terminie 10 lat, a następnie do argumentów wniosków z dnia 28 grudnia 2007 r. i zażalenia z dnia 10 kwietnia 2008 r. oraz wypowiedzi w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej z dnia 27 stycznia 2009 r. ustalających kolejność weryfikacji i postępowania a zaniechanych i nie skierowanych niezwłocznie do Ministerstwa Finansów, jak też z zażalenia z dnia 11 maja 2009 r."
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalanie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wnioskiem z dnia 10 kwietnia Skarżący zwrócił się o przyznanie należnych kosztów postępowania.
W piśmie procesowym z tej samej daty Skarżący odniósł się do argumentacji przedstawionej przez Ministra Finansów w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skargę należało uwzględnić. Trafny jest bowiem zarzut skargi odnoszący się do wyłączenia pracownika organu podatkowego.
W rozpoznawanej sprawie postępowanie przed Ministrem Finansów zostało zainicjowane wnioskiem Skarżącego z dnia 15 grudnia 2008 r. (uzupełnionym pismem z dnia 20 marca 2009 r.) o stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2008 r. W wyniku rozpatrzenia tego wniosku Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia, którego dotyczył wniosek Skarżącego, a następnie po rozpoznaniu zażalenia, rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy - zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r.
Właściwość Ministra Finansów w tej sprawie jako organu pierwszej instancji oraz podstawa do wydania rozstrzygnięcia w formie postanowienia - wynikały z art. 248 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 219 tej ustawy.
Z pierwszego z tych przepisów wynika, iż właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest minister właściwy do spraw finansów publicznych, jeżeli decyzja wydana została przez ten organ.
Natomiast według drugiego z nich, do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 208, 210 § 3-5 oraz art. 211-215, a do postanowień, na które przysługuje zażalenie oraz postanowień, o których mowa w art. 228 § 1, stosuje się również art. 240-249 oraz art. 252, z tym że zamiast decyzji, o których mowa w art. 243 § 3, art. 245 § 1 i art. 248 § 3, wydaje się postanowienie.
Minister Finansów był również właściwy do rozpatrzenia zażalenia od wydanego na powyższej podstawie postanowienia.
Od decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji (art. 220 § 1 Ordynacji podatkowej). W przypadku zaś wydania decyzji w pierwszej instancji przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, odwołanie od decyzji rozpatruje ten sam organ podatkowy, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym (art. 221 Ordynacji podatkowej). Minister ten jest więc organem odwoławczym od decyzji przez siebie wydanych w pierwszej instancji.
W sprawach nieuregulowanych w art. 220-234 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji (art. 235 Ordynacji podatkowej).
Mając z kolei na względzie treść art. 239 Ordynacji podatkowej, który to przepis stanowi, iż w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań, powyższe należy również odnieść do zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia z dnia [...] lipca 2009 r.
Wśród przepisów dotyczących postępowania przed organami pierwszej instancji znajduje się, m.in. art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, pracownik urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.
Oznacza to, że pracownik, który podpisał decyzję rozstrzygającą sprawę jako osoba upoważniona (art. 210 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej) nie może następnie brać udziału w kolejnym etapie postępowania, w którym na skutek wniesionego środka zaskarżenia - odwołania (zażalenia), oceniana jest prawidłowość uprzednio podjętej decyzji (postanowienia) i wydawane jest ponowne rozstrzygnięcie. Ratio legis wskazanej regulacji prawnej sprowadza się do wykluczenia wątpliwości co do bezstronności pracownika i wzmocnienie zasady zaufania do organów podatkowych, wyrażonej w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Bez wątpienia omawiany zakaz przyczynia się także do właściwej realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego, ujętej jako jedna z zasad tego postępowania w art. 127 Ordynacji podatkowej i mającej mocne, bezpośrednio konstytucyjne umocowanie w art. 78 Konstytucji RP. W ocenie Sądu, te istotne walory muszą być brane pod uwagę przy określaniu, jaka jest rola art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej w postępowaniu, w którym minister właściwy do spraw finansów publicznych rozpatruje zażalenie od uprzednio wydanego przez siebie postanowienia o odmowie stwierdzenia nieważności innego swojego ostatecznego postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (odmowa wszczęcia postępowania).
Wskazać przy tym trzeba, że decyzja Ministra Finansów wydawana w pierwszej instancji nie ma przymiotu ostateczności (a contrario art. 128 Ordynacji podatkowej w związku z art. 220 § 1 i art. 221 tej ustawy). Przysługuje od niej w postępowaniu podatkowym zwykły środek zaskarżenia w postaci odwołania. W ten sposób ustawodawca realizuje ideę dwuinstancyjnego postępowania podatkowego. Wprawdzie nie jest ona z przyczyn ustrojowych pełna (brak kontroli przez inny organ), gdyż realizuje ją ten sam organ podatkowy, ale czyni to w zwykłym postępowaniu uruchamianym wniesieniem przez stronę odwołania. W tym zakresie nie powstają więc takie wątpliwości, jakie dotyczą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidzianego w przepisach o kontroli skarbowej, czy Kodeksie postępowania administracyjnego (k.p.a.).
W tym miejscu należy jednak zauważyć, iż na tle uregulowań zawartych w art. 24 § 1 pkt 5 (wyłączenie pracownika od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji) w związku z art. 127 § 3 k.p.a. (od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji) w ostatnim czasie zdecydowanie przeważa pogląd, iż przepisy art. 24 § 1 pkt 5 oraz art. 145 § 1 pkt 3 (brak wyłączenia organu lub pracownika jako przesłanka wznowienia postępowania) znajdują zastosowanie także w odniesieniu do decyzji wydanej w trybie art. 127 § 3 k.p.a. Pogląd ten dotyczy zarówno organów monokratycznych - ministra, jak i kolegialnych - samorządowe kolegium odwoławcze (zob. uchwała NSA z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06; wyrok NSA z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt II GSK 472/07; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 28 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 123/08; wyrok w składzie siedmiu sędziów NSA z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt II OPS 2/09).
Powracając zaś do rozpoznawanej sprawy, w ocenie Sądu, zasady konstytucyjne oraz zasady ogólne postępowania podatkowego wymagają, aby dążyć do pełnego poszanowania zakazu uczestniczenia pracownika biorącego udział w wydaniu decyzji w rozpatrywaniu tej samej sprawy po raz drugi na skutek wniesionego odwołania. Brak klasycznej instancyjności postępowania rozumianej jako rozpatrywanie sprawy przez inny organ (wyższego stopnia) niż ten, który wydał decyzję, nie może być decydującym czynnikiem skutkującym odstąpieniem od wymogu respektowania dyspozycji art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. W samej przy tym treści tego przepisu tkwi to, iż odnosi się on, m.in. do pracownika urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych, który to pracownik brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Z woli ustawodawcy minister właściwy do spraw finansów publicznych - Minister Finansów wydaje także decyzje (postanowienia) w pierwszej instancji, a to oznacza, iż brak jest normatywnych przeciwwskazań, aby w stosunku do takich decyzji (postanowień) w postępowaniu uruchamianym odwołaniem (zażaleniem) wyłączony był zakaz zajmowania się tą samą sprawą przez osobę, która brała udział w wydaniu decyzji (postanowienia) pierwszoinstancyjnej. Trudno też dopatrzyć się niemożliwych do przezwyciężenia względów praktycznych uniemożliwiających taką organizację procesu decyzyjnego w Ministerstwie Finansów, która miałaby na uwadze zakaz płynący z art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej.
W rozpoznanej sprawie postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2009 r., którym odmówiono stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2008 r. odmawiającego wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w G. z dnia [...] maja 2000 r. - podpisane zostało z upoważnienia Ministra Finansów przez Naczelnika Wydziału T. S..
Ta sama osoba również działając z upoważnienia Ministra Finansów podpisała także zaskarżone w niniejszej sprawie do Sądu postanowienie z dnia [...] lipca 2009 r., w którym utrzymano w mocy postanowienie z dnia [...] kwietnia 2009 r.
Doszło więc, w ocenie Sądu, do naruszenia art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Uchybienie to stanowi podstawę do wznowienia postępowania (art. 240 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej).
W ponownym rozpatrywaniu sprawy pracownik, który podpisał postanowienie z dnia [...] kwietnia 2009 r., nie może wziąć udziału w postępowaniu mającym na celu rozpatrzenie zażalenia od powyższego postanowienia.
Mając na uwadze powyższe rozważania i wnioski, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b), art. 152, art. 200 i art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.
Skarżący prowadził sprawę osobiście i nie korzystał w postępowaniu sądowoadministracyjnym z usług profesjonalnego pełnomocnika. Zasądzona na rzecz Skarżącego kwota 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania obejmuje uiszczony przez Skarżącego w tej wysokości wpis sądowy. Innych niezbędnych kosztów postępowania w rozumieniu art. 205 § 1 powyższej ustawy Skarżący nie poniósł i w związku z tym wyrażone przez niego w piśmie z dnia 10 kwietnia 2010 r. żądanie zasądzenia kosztów postępowania w kwocie 1200 zł (nie przekraczającej wynagrodzenia jednego adwokata) jest niezasadne.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło