III SA/Wa 1682/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Jarosław Trelka po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 r. postanawia odrzucić skargę. S. M. ("Skarżący", "Strona") wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 r. Zarządzeniem z dnia 5 września 2018 r. Przewodnicząca Wydziału III wezwała Skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. W odpowiedzi na wezwanie Skarżący, na urzędowym formularzu PPF, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 21 listopada 2018 r. referendarz sądowy odmówił Stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego z dnia 21 listopada 2018 r. Zarządzeniem z dnia 13 marca 2019 r. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał Skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 5 września 2018 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł – w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania – pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone Skarżącemu dnia 4 kwietnia 2018 r. (k. 24 akt sądowych). W piśmie z dnia 11 kwietnia 2019 r. Skarżący wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych w całości, podnosząc, że jego sytuacja materialna nie uległa zmianie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako "Ppsa"), od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem takim jest między innymi skarga. Jeśli należny wpis nie został uiszczony, wzywa się wnoszącego skargę do jego uiszczenia. W myśl natomiast art. 220 § 3 Ppsa, skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Stosownie do art. 194 § 1 Ppsa zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, albo w przypadkach wymienionych w tym paragrafie. Natomiast zgodnie z art. 227 § 1 Ppsa zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. W związku z powyższym, na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wpisu, zażalenie nie przysługuje, skoro przepisy Ppsa w takim wypadku możliwości zaskarżenia nie przewidują. Zażalenie można wnieść jedynie na nieprawomocne zarządzenia Przewodniczącego o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. W niniejszej sprawie zarządzenie Przewodniczącej Wydziału z dnia 5 września 2018 r. stało się prawomocne w wyniku braku zaskarżenia, a Skarżącemu nie przyznano prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podkreślenia wymaga, że wezwanie z dnia 14 marca 2019 r. wystosowane zostało na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 marca 2019 r., które nakazywało wezwanie Skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia. Należy zaznaczyć, że zarządzenie z dnia 13 marca 2019 r. stanowiło jedynie czynność materialno-techniczną w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wezwanie z dnia 14 marca 2019 r. miało charakter porządkowy i stanowiło informację o obowiązku uiszczenia wpisu i skutkach prawnych jego niewykonania w zakreślonym terminie. Wezwanie z dnia 14 marca 2019 r., jak również zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 marca 2019 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 5 września 2018 r. nie miały charakteru zarządzenia merytorycznego, o którym mowa w art. 227 § 1 Ppsa, ponadto nie mieściło się w zakresie przedmiotów wymienionych w art. 194 § 1 Ppsa. Zatem zarówno na wezwanie z dnia 14 marca 2019 r., jak również na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 marca 2019 r. i zarządzenie Przewodniczącej Wydziału z dnia 5 września 2018 r. nie przysługuje żaden środek zaskarżenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 4/11, LEX nr 783828). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 grudnia 2018 r., sygn. akt II OZ 1299/18 zarządzenie to nie dotyczy w istocie kosztów sądowych, bowiem nie wzywa do uiszczenia wpisu sądowego, ale jedynie przypomina o konieczności wykonania prawomocnego zarządzenia w tym przedmiocie. Omawiane zarządzenie stwierdza jedynie fakt, że zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu jest prawomocne, co implikuje konieczność jego wykonania, wskazując nowy termin na jego wykonanie i konsekwencje procesowe niedopełnienia tego obowiązku. Żaden przepis Ppsa nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na zarządzenie wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Prawomocne zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu, zawierające prawidłowe pouczenie o skutkach niezastosowania się do wezwania w wyznaczonym terminie, zostało doręczone Skarżącemu dnia 4 kwietnia 2019 r. Siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu rozpoczął zatem bieg 5 kwietnia 2019 r. i upłynął 11 kwietnia 2019 r. (czwartek), zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 Ppsa. Skarżący do tego dnia nie uiścił należnego wpisu, zaś złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, argumentując, że sytuacja majątkowa Skarżącego nie ulegała zmianie. W ocenie Sądu, po upływie wyznaczonego terminu do uiszczenia wpisu od skargi podlegała ona odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 Ppsa. Takiej konsekwencji nieuiszczenia wpisu w niniejszej sprawie nie niweczy kolejny wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy – złożony w kolejnym piśmie procesowym w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt I OZ 1047/11, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym miejscu jeszcze raz należy wskazać, że ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w sytuacji, gdy Sąd wydał uprzednio prawomocne postanowienie w tym przedmiocie, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu. Odmienne procedowanie mogłoby bowiem doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków Skarżącego o przyznanie prawa pomocy, a co za tym idzie - skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania i trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do istoty. Podkreślenia wymaga, że "z przymiotu prawomocności postanowienia odmawiającego zwolnienia z kosztów sądowych wypływa obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu, oraz nie przerywa biegu siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu od skargi ponowne wniesienie przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy" (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 1999 r. sygn. akt I CKN 1461/98, publik. OSNC z 1999 r. z. 11, poz. 96, czy postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 144/02). Podsumowując, wobec nieuiszczenia należnego wpisu od skargi przez Skarżącego w rozpatrywanej sprawie, przedmiotowa skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 Ppsa, o czym Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.