III SA/Wa 1747/12
WyrokWSA w Warszawie2012-12-07
Skład orzekający: Marta Waksmundzka-Karasińska, Bożena Dziełak, Alojzy Skrodzki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności związane z pełnieniem służby wojskowej poza granicami państwa, w tym otrzymywanie należności zagranicznej, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją, a w konsekwencji do uchylenia tej decyzji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że w sprawie nie zaszły przesłanki do wznowienia postępowania podatkowego zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Okoliczności podnoszone przez skarżących, w tym fakt pobrania podatku od należności zagranicznej oraz dokumenty dotyczące pełnienia służby poza granicami państwa, były znane organom podatkowym w dniu wydania decyzji ostatecznej, co wyklucza ich uznanie za nowe dowody lub nowe okoliczności faktyczne. Ponadto, sąd podkreślił, że wcześniejszy wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 marca 2011 r. wiązał organ w zakresie oceny prawnej, jednakże w niniejszej sprawie kluczowe było ustalenie przesłanek do wznowienia postępowania, a nie sama interpretacja przepisów materialnoprawnych.Stan faktyczny
Skarżący domagali się uchylenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. po wznowieniu postępowania. Wskazywali na błędne niezastosowanie zwolnienia podatkowego od należności zagranicznej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy o PIT oraz na nowe okoliczności i dowody. Organy podatkowe odmawiały uchylenia decyzji, uznając, że nie zaszły przesłanki do wznowienia postępowania, ponieważ podnoszone okoliczności i dowody były znane organom w toku pierwotnego postępowania. WSA w Warszawie uchylił wcześniejszą decyzję organu, wskazując na potrzebę zbadania przesłanek wznowienia i interpretacji przepisów. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy nadal odmawiały uchylenia decyzji, co doprowadziło do obecnego postępowania przed WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Protokolant Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi S. S. i E. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. oddala skargę
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy
własną decyzję z [...] stycznia 2012 r. odmawiającą S. S. oraz
E. S. uchylenia, po wznowieniu postępowania, ostatecznej decyzji
Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2008 r. utrzymującej w
mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] czerwca
2008 r. określającą skarżącym wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych
za 2004 r.
Decyzją z [...] czerwca 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W.
określił S. i E. małżonkom S. (dalej - "Skarżący") zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. w wysokości 27.152,10 zł oraz odmówił stwierdzenia nadpłaty w wysokości 15.836 zł. Zakwestionował bowiem zastosowanie przez Skarżącego zwolnienia przewidzianego w art 21 ust. 1 pkt 110 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm., dalej - "u.p.d.o.f.").
Organ I instancji ustalił, że Skarżący jest żołnierzem zawodowym i w 2004 r.
został wyznaczony do pełnienia służby wojskowej poza granicami państwa.
Otrzymywał należność zagraniczną, przysługującą na podstawie art. 24 ust. 5 i art.
102 § 1 i 3 ustawy dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy
zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 ze zm., dalej: "u.s.w.ż.z."), która nie podlegała
w 2004 r. zwolnieniu od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 110
u.p.d.o.f. Charakter należności zagranicznej jako dodatkowego wynagrodzenia, obok
przysługującego uposażenia zasadniczego, za podwyższone koszty wykonywania
obowiązków służbowych poza granicami państwa, przemawia za równoznacznym
traktowaniem tej należności z należnością o identycznym charakterze otrzymywaną
przez członków służby zagranicznej jako dodatek zagraniczny.
Po rozpoznaniu odwołania wniesionego od powyższej decyzji Dyrektor Izby
Skarbowej w W. decyzją z [...] września 2008 r. utrzymał w mocy decyzję
organu I instancji.
Skarżący 21 grudnia 2009 r. wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania
zakończonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] września 2008 r.
Skarżący w uzasadnieniu wniosku powołali się na przepis art. 240 § 1 pkt 5
Ordynacji podatkowej tj. "pojawienie się nowych okoliczności istotnych dla sprawy, a
nie istniejących w dniu wydania decyzji". Podnieśli, że płatnik do przychodów
Skarżącego wliczył kwotę należności zagranicznej, która jest zwolniona od podatku
na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. Jako dowód wskazali wyrok Naczelnego
Sądu Administracyjnego z 24 kwietnia 2009 r. Skarżący podnieśli, iż płatnik
wypłacający należności błędnie zinterpretował art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.o.d.f. i pobrał
nienależnie podatek od należności zagranicznej, co skutkowało błędnym
wykazaniem dochodów za 2004 r.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] lutego 2010 r.
wznowił postępowanie zakończone własną decyzją ostateczną z [...] września 2008 r.,
a następnie decyzją z [...] marca 2010 r. odmówił uchylenia tejże decyzji. Podstawę
prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 245 § 1 pkt 3 lit. a) w związku z art. 244 § 1
Ordynacji podatkowej.
Dyrektor Izby Skarbowej przedstawił powody wznowienia postępowania
wskazane w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej oraz uznał, że choć można
uznać, że doszło w sprawie do łącznego spełnienia przesłanek wymienionych w ww.
przepisie, rozstrzygnięcie sprawy co do istoty pozostawałoby niezmienione. Zdaniem
organu podatkowego, Skarżącemu, jako żołnierzowi wyznaczonemu do pełnienia
służby w międzynarodowych strukturach wojskowych, nie przysługuje zwolnienie z
podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z [...] maja 2010 r. - po
wniesieniu przez Skarżącego odwołania, w którym zarzucono błędne zastosowanie
art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. i naruszenie art. 217 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP -
utrzymał w mocy własną decyzję z [...] marca 2010 r., podtrzymując jej podstawę
faktyczną i prawną. W uzasadnieniu szczegółowo omówił instytucję wznowienia
postępowania. Odniósł się do trybu i przesłanek wznowienia. Wskazał, iż wprawdzie
po przeprowadzeniu postępowania stwierdził istnienie przesłanki określonej w art.
240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jednak mając na uwadze art. 245 § 1 pkt 3 lit. a)
tej ustawy, odmówił uchylenia decyzji, bo w wyniku jej uchylenia mogłaby zostać
wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy, tak jak decyzja
dotychczasowa.
Organ podatkowy, odnosząc się do wskazanej we wniosku o wznowienie
postępowania kwestii zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 83
u.p.d.o.f., stanął na stanowisku, że Skarżącemu, jako żołnierzowi wyznaczonemu do
pełnienia służby w międzynarodowych strukturach wojskowych zwolnienie nie
przysługuje. Powołując się na art. 24 ust. 1 u.s.w.ż.z. wyjaśnił, że żołnierz zawodowy
może być wyznaczony lub skierowany do pełnienia służby wojskowej poza granicami
państwa. Rozróżnienie to ma istotne znaczenie przy określeniu obowiązków
wykonywanych przez żołnierza za granicą, jak i świadczeń, jakie otrzymuje z tytułu
pełnienia służby. Skarżącemu nie przysługuje zwolnienie od podatku dochodowego
na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f., był bowiem żołnierzem wyznaczonym do
pełnienia służby w międzynarodowych strukturach wojskowych. Tylko żołnierze
skierowani biorą udział w działaniach wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f.
Na poparcie swojego stanowiska powołał wyrok NSA z 16 września 2009 r. sygn. akt
II FSK 185/09.
W skardze z 28 czerwca 201 Or. Skarżący wnieśli o uchylenie zarówno decyzji z
[...] maja 201 Or., jak i [...] marca 2010r., z uwagi na naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 83
u.p.d.o.f. przez niezastosowanie wiążącej organy podatkowe indywidualnej
interpretacji Ministra Finansów [...] marca 2009r. o sygn. akt [...].
Wyrokiem z 30 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Skarbowej
w W. z [...] marca 2010 r.
Sąd zauważył, że we wniosku o wznowienie postępowania wykazano, że
podstawą wyznaczenia Skarżącego na stanowisko [...] w
Międzynarodowym Sztabie Wojskowym (IMS) w Kwaterze Głównej NATO w B.
od 1 lipca 2003 r. była decyzja MON z [...] maja 2003r., na mocy której Skarżącego
wyznaczono na stanowisko [...] w ww. IMS, jak również rozkaz
Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z [...] czerwca 2004r., na podstawie
którego Skarżącego ponownie wyznaczono na okres kadencji do 30 czerwca 2006r.
Rolą organów podatkowych obu instancji było zatem zbadanie, czy ww. decyzja
MON i rozkaz Szefa Sztabu Generalnego oraz okoliczności tam wskazane mogły być
uznane za uzasadniające wydanie jednego z rozstrzygnięć, o którym mowa w art.
245 § 1 Ordynacji podatkowej, jak również wzruszenia ostatecznej decyzji z [...]
września 2008 r.
Sąd podkreślił, że wprawdzie organy podatkowe nie kwestionowały zajścia
przesłanki wskazanej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, ale jednocześnie
przez brak jej konkretnego wskazania w treści uzasadnień wydanych w sprawie
decyzji, uniemożliwiły Sądowi prawidłową kontrolę decyzji. W decyzjach tych
przyjęto, iż pomimo zajścia przesłanki do wznowienia postępowania, o której mowa w
art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana
wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy, tak jak decyzja dotychczasowa - art.
245 § 1 pkt 3 lit. a) Ordynacji podatkowej. Sąd zauważył również, że zdaniem organu
podatkowego, o braku możliwości zastosowania zwolnienia podatkowego
przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. przesądza wyznaczenie (a nie
skierowania) Skarżącego do pełnienia służby poza granicami państwa.
Sąd takiego stanowiska nie podzielił, opowiadając się za tym nurtem
orzecznictwa sądowego, w którym prezentowany był pogląd przeciwny do
powoływanego przez organ podatkowy, tj. że ustawodawca w art. 21 ust. 1 pkt 83
u.p.d.o.f. nie wyłączył żołnierzy "wyznaczonych" do pełnienia służby poza granicami
państwa, gdyż brzmienie tego przepisu nie dostarcza ku temu wystarczających
podstaw. Ze zwolnienia określonego w tym przepisie mogą zatem korzystać zarówno
żołnierze skierowani, jak i wyznaczeni do służby poza granicami państwa, a kwestia
ich przynależności, bądź nie, do jednostki wojskowej nie ma rozstrzygającego
znaczenia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Izby Skarbowej w W.
decyzją z [...] stycznia 2012 r. odmówił uchylenia decyzji z [...] września 2008 r.
stwierdzając, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 240 § 1
pkt 5 Ordynacji podatkowej, jak też żadne inne, określone w art. 240 § 1 tej ustawy,
które uzasadniałyby uchylenie decyzji w całości lub w części.
W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wskazali na naruszenia art. 153
ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Decyzją [...] marca 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w
mocy własną decyzję z [...] stycznia 2012 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w rozpoznawanej sprawie Skarżący
wskazali jako nowy dowód i nową, niedawno ujawnioną ich zdaniem okoliczność
faktyczną fakt, że płatnik do przychodów podatnika wliczył kwotę należności
zagranicznej, która jest zwolniona od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 83
u.p.d.o.f. Organ zauważył jednak, że okoliczność pobrania podatku przez płatnika od
wypłaconej Skarżącemu w 2004 roku należności zagranicznej był znany organowi
odwoławczemu, zatem nie stanowi on "nowej okoliczności faktycznej". Dyrektorowi
Izby Skarbowej w W., w dniu wydania decyzji ostatecznej, znany był również
dokument w postaci rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr
[...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., ponieważ został on złożony przez
Skarżącego w toczącym się przed organami podatkowymi postępowaniu. Organom
podatkowym znany był również wynikający z nich fakt pełnienia przez Skarżącego
obowiązków służbowych w Sztabie Wojskowym Unii Europejskiej. Tym samym nie
stanowi on nowego dowodu w sprawie, ani nie dotyczy nowych okoliczności
faktycznych, nieznanych organowi podatkowemu wydającemu decyzję ostateczną.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, w przedmiotowej sprawie nie występuje
wskazana przez Skarżących przesłanka uzasadniająca zmianę decyzji ostatecznej, o
której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, gdyż w sprawie nie wyszły na
jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w
dniu wydania decyzji a nieznane organowi, który ją wydał.
Organ wyjaśnił również, że powołany przez Skarżących wyrok Naczelnego
Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FSK
1505/08, nie może stanowić podstaw do zmiany decyzji ostatecznej. Żadna z
przesłanek uzasadniających zmianę decyzji ostatecznej wymienionych w art. 240 § 1
Ordynacji podatkowej nie przewiduje bowiem zmiany decyzji z uwagi na zmianę linii
orzeczniczej.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W. w rozpoznawanej sprawie nie
doszło również do naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153,poz.1270 z późn. zm.,
dalej "p.p.s.a.").. Organ zauważył, iż w wyroku z 30 marca 2011 r. WSA w Warszawie
wskazał, że rolą organów podatkowych obu instancji było zbadanie, czy decyzja
MON z [...] maja 2003 r. i rozkaz Szefa Sztabu Generalnego z [...] czerwca 2004 r.,
które Skarżący powołali we wniosku o wznowienie postępowania oraz okoliczności
tam wskazane mogły być uznane za uzasadniające wydanie jednego z rozstrzygnięć,
o którym mowa w art. 245 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd wskazał, że błędne było
rozstrzygnięcie organów podatkowych, gdyż mimo stwierdzenia, iż w sprawie
zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej,
organy podatkowe nie wskazały konkretnie co stanowiło tę przesłankę. Sąd stwierdził
zatem, że został pozbawiony możliwości oceny, co konkretnie stało się przyczyną
wznowienia postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, że w
uzasadnieniu wyroku Sąd dopiero w następnej kolejności odniósł się interpretacji
przepisu art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f., gdyż wykładnia tego przepisu znalazła się w
decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej. Zdaniem Dyrektora Izby
Skarbowej, nie można zgodzić się ze stanowiskiem Skarżących, że w pierwszej
kolejności organ zastał zobowiązany przez Sąd do ustalenia, czy Skarżący będąc
wyznaczony do pełnienia służby wojskowej poza granicami państwa, realizował cele
określone w art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f., a przy tak zakreślonym zadaniu organ nie
miał doszukiwać się nowych dowodów tylko stwierdzić, czy dysponując posiadanymi
dowodami jest w stanie odpowiedzieć jednoznacznie na tak postawione pytanie
pozytywnie lub negatywnie, zaś mając uzasadnione wątpliwości organ mógł
poszukiwać nowych dowodów w sprawie.
Dyrektor Izby Skarbowej w W., zgodnie ze wskazaniami Sądu, wezwał
Skarżących do okazania dokumentów wymienionych we wniosku o wznowienie
postępowania tj. decyzji nr [...] MON z dnia [...] maja 2003 r., rozkazu Szefa Sztabu
Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...], karty
tożsamości nr [...] wydanej na podstawie art. 5 protokołu dotyczącego statusu
międzynarodowych dowództw wojskowych.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżący przedłożyli: wyciąg z rozkazu
nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., wyciąg z rozkazu nr [...] z dnia [...]
września 2004 r., zaświadczenie wydane przez Polskie Przedstawicielstwo
Wojskowe przy Komitetach Wojskowych Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego
i Unii Europejskiej z dnia 4 grudnia 2007 r. Jednocześnie Skarżący wyjaśnili, że "we
wniosku o wznowienie postępowania w wyniku pomyłki edytorskiej został podany
błędny numer rozkazu (...). Właściwymi dokumentami (...) są te, które zostały
wskazane w odwołaniu z dnia 22 marca 2010 r., czyli rozkaz nr [...] Szefa
Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] sierpnia 2004 r.
W związku z powyższym, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, organ I instancji
prawidłowo wskazał, że dokumenty przedłożone przez Skarżących w załączeniu do
pisma z dnia 14 listopada 2011 r., oraz wynikające z nich okoliczności pełnienia
przez pana Skarżącego służby w Sztabie Wojskowym Unii Europejskiej znane były
organowi odwoławczemu w dniu wydania decyzji ostatecznej. Przedmiotowe
dokumenty złożone zostały przez Skarżących w toku postępowania zwykłego,
zakończonego decyzją ostateczną i podlegały ocenie w tym postępowaniu.
Prawidłowo zatem nie zostały uznane ani za nowy dowód w sprawie, ani za nową
okoliczność faktyczną, które uzasadniałyby zmianę dotychczasowej decyzji wydanej
w sprawie określenia Skarżącym wysokości zobowiązania podatkowego w podatku
dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok i odmowy stwierdzenia nadpłaty w tym
podatku.
W skardze na powyższą decyzję Skarżący zarzucili:
- naruszenie art. 153 p.p.s.a, poprzez niezastosowanie się do wskazań WSA w
Warszawie zawartych w wyroku z 30 marca 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 1932/10,
- naruszenie art. 170 w zw. z art. 187 § 2 powołanej ustawy, poprzez
nieuwzględnienie uchwały NSA z 17 stycznia 2010 r. II FPS 5/10,
- art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez niezastosowanie,
- art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, poprzez zastosowanie go niezgodnie
z treścią.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podnieśli, że w wyniku przeprowadzonego
postępowania wstępnego Dyrektor Izby Skarbowej w W. uznał, że wniosek z
dnia 21 grudnia 2009 r. stanowi podstawę do wznowienia postępowania i
postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. wznowił postępowanie zakończone decyzją
ostateczną z dnia [...] września 2008 r. Postanowienie to nie zostało zaskarżone i w
dalszym ciągu jest wiążące dla stron. Zdaniem Skarżących, organ podatkowy nie ma
podstaw, dopóki przedmiotowe postanowienie nie zostanie uchylone, do
kwestionowania własnych postanowień w sprawie.
Skarżący zauważyli, iż organ ten po wznowieniu postępowania nie uchylił
decyzji ostatecznej wskazując, iż w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana
wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak, jak dotychczasowa decyzja.
W ocenie Skarżących, było to wynikiem błędnej interpretacji art. 21 ust. 1 pkt 83
u.p.d.o.f.
Skarżący wskazali, że WSA w Warszawie rozpoznając sprawę nie uchylił
postanowienia o wznowieniu postępowania, ale decyzje o odmowie zmiany decyzji
ostatecznej. W wydanym orzeczeniu Sąd nie podzielił poglądów interpretacji przepisu
art. 21 ust 1 pkt 83 u.p.d.o.f. dokonanej przez organ podatkowy. Istotą sporu nie były
podstawy wznowienia postępowania, ale błędna interpretacja przepisów prawa
materialnego.
W ocenie Skarżących, Sąd zobowiązał Dyrektora Izby Skarbowej do
ponownego przeprowadzenia postępowania podatkowego w rozumieniu art. 245
Ordynacji podatkowej, a nie postępowania z art. 243 tej ustawy.
Skarżący wskazali, że z treści art. 243 § 2 oraz art. 245 §1 Ordynacji
podatkowej wynika, że pomimo, iż Skarżący wskazali na jedną przesłankę
wznowienia organ podatkowy jest zobowiązany ustalić w dalszym postępowaniu czy
wystąpiły inne przesłanki wymienione w art. 240 §1 Ordynacji podatkowej. W tym
kontekście organ obowiązany był zwrócić uwagę na przesłankę zawartą w art. 240
§1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, która stwierdza, że wznowienie postępowania jest
dopuszczalne, kiedy decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub
orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący
mieć wpływ na treść wydanej decyzji. W opinii Skarżących przesłanka taka zaszła z
chwilą podjęcia przez NSA uchwały z dnia 17 stycznia 2010 r. (II FPS 5/10). Zatem,
w opinii Skarżących, zaszły przesłanki wznowienia oraz uchylenia decyzji ostatecznej
wskazane treścią art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem Skarżących, WSA w Warszawie miał na uwadze te uwarunkowania,
skoro w ostatecznej konkluzji stwierdził, że "Takie też będzie zadanie organu
podatkowego w ponownym postępowaniu, a więc wyjaśnienie kwestii, czy Skarżący
będąc wyznaczonym do pełnienia służby wojskowej poza granicami państwa,
realizował cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. Dopiero wyjaśnienie tej
kwestii pozwoli na objęcie, bądź nie wypłaconej Skarżącemu należności zagranicznej
zwolnieniem podatkowym, co z kolei będzie determinować przyjęcie jednej ze
wskazanych w art. 245 O.p. podstaw prawnych rozstrzygnięcia we wznowionym
postępowaniu."
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej
oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kluczowe w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania Sądu jest to, że zapadł
już wcześniej prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w
Warszawie z dnia 30 marca 2011 r. sygn. akt. III SA/Wa 1932/10 odnośnie
skarżących.
Mając zatem powyższe na uwadze, należy zauważyć, iż na podstawie art. 153
p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w
orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub
bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Sformułowana w tym artykule zasada,
w myśl której "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd
oraz organ" oznacza, że także w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie
przedmiotem rozpoznania przez ten Sąd i organ, będą związani oceną prawną
wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ona uchylona w prawem określonym
trybie i oczywiście o ile nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę
oceny w danej sprawie.
Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A.
Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II komentarz do art. 190
p.p.s.a.) wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo
procesowe.
Mając powyższe na uwadze ustalić zatem należało zakres związania Sądu
wcześniejszym wyrokiem, przy czym należy zauważyć, że w niniejszej sprawie nie
zmienił się stan faktyczny sprawy ani też stan prawny, na podstawie którego można
byłoby zastosować nowe przepisy do starego stanu faktycznego.
Nie można też pominąć tego, że niniejsze postępowanie prowadzone przez
organ jest postępowaniem wszczętym w wyniku wznowienia postępowania.
Odnosząc się do kwestii podstaw do wznowienia postępowania podatkowego, Sąd
zauważa, iż zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej organ podatkowy
wznawia postępowanie zakończone ostateczną decyzją, jeżeli wyjdą na jaw istotne
dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania
decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Przepis ten pozwala zatem na
wznowienie postępowania, tylko wtedy, gdy ujawnione w danej sprawie okoliczności
faktyczne lub dowody spełniają łącznie następujące cechy:
1) są nowe,
2) istniały w dniu wydania decyzji,
3) są istotne dla sprawy oraz
4) nie były znane organowi, który wydał decyzję.
Pierwszą z wymienionych przesłanek warunkujących wznowienie
postępowania jest to, że okoliczności faktyczne lub dowody ujawnione w danej
sprawie są "nowe". W orzecznictwie wyrażono pogląd, że "nowymi faktami lub
dowodami będą te z nich, które nie zostały uwzględnione przez organ podatkowy
jako element podstawy faktycznej rozstrzygnięcia" (wyrok NSA z 25.6.1985 r., I SA
198/85, O NSA 1985/1/35).
Drugą okolicznością warunkującą wznowienie postępowania jest to, że nowy
fakt lub dowód, istniał już w chwili wydania decyzji ostatecznej. Powołanie nowych
okoliczności lub dowodów powstałych po wydaniu decyzji, nawet gdyby miały one
istotny wpływ dla rozstrzygnięcia sprawy nie jest przesłanką do wznowienia
postępowania.
Trzecią przesłanką niezbędną do spowodowania wznowienia postępowania
jest to, że okoliczność faktyczna lub dowód muszą mieć istotne znaczenie dla
rozstrzygnięcia sprawy. Sytuacja taka ma miejsce wtedy, gdy uwzględnienie
określonej okoliczności faktycznej lub dowodu mogłoby spowodować wydanie
odmiennej decyzji, niż zapadła poprzednio. W orzecznictwie wyrażono pogląd, że
nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody "są istotne dla sprawy wtedy, gdy
można stwierdzić, że gdyby były znane organowi orzekającemu, to miałyby wpływ na
odmienne rozstrzygnięcie sprawy" (wyrok NSA z 25.6.1985 r" I SA 198/85, ONSA
1985/1/35 oraz wyrok NSA z 6.1.1998 r" IV SA 1302/97).
Ostatnią okolicznością warunkującą zastosowanie analizowanej przesłanki
wznowienia postępowania jest to, aby nowo ujawnione fakty lub dowody nie były
znane organowi, który wydał decyzję. W orzecznictwie powszechnie akceptowany
jest pogląd, że przy wznowieniu postępowania nie jest istotne, czy ujawnione nowe
okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w
wyniku zaniedbań (np. niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego), czy z innych
powodów ( wyrok NSA z 27.1.1984 r., SA/Wr 649/83, ONSA 1984/1/7 oraz wyrok
NSA z 5.5.1998 r" III SA 1226/97). Nawet okoliczność, iż niepowołanie dowodu
nastąpiło z winy strony, nie będzie stanowiła przeszkody do wznowienia
postępowania (zobacz wyrok NSA z 6.1.1998 r., IV SA 1302/97). Warunkiem
wznowienia postępowania jest w tym przypadku jedynie to, aby nowa okoliczność
miała istotne znaczenie dla sprawy i istniała w dniu wydania decyzji, przy czym nie
była znana organowi, który wydał decyzję (wyrok NSA z 10.2.1999 r., I SA/Lu 19/98).
Mając na uwadze obowiązek zastosowania przez organ art. 153 p.p.s.a.
oraz powoływane przez skarżących przesłanki wznowieniowe, Sąd nie dopatrzył się
naruszenia prawa przez Dyrektora Izby Skarbowej w W.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący wskazali jako nowy dowód i nową,
niedawno ujawnioną ich zdaniem okoliczność faktyczną fakt, że płatnik do
przychodów podatnika wliczył kwotę należności zagranicznej, która jest zwolniona od
podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. Trudno nie zauważyć, że
okoliczność pobrania podatku przez płatnika od wypłaconej Skarżącemu w 2004 roku
należności zagranicznej była znana organowi odwoławczemu, zatem nie stanowi ona
"nowej okoliczności faktycznej". Dyrektorowi Izby Skarbowej w W., w dniu
wydania decyzji ostatecznej, znany był również dokument w postaci rozkazu Szefa
Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r.,
ponieważ został on złożony przez Skarżącego w toczącym się przed organami
podatkowymi postępowaniu. Organom podatkowym znany był również wynikający z
nich fakt pełnienia przez Skarżącego obowiązków służbowych w Sztabie Wojskowym
Unii Europejskiej. Tym samym nie stanowi on nowego dowodu w sprawie, ani nie
dotyczy nowych okoliczności faktycznych, nieznanych organowi podatkowemu
wydającemu decyzję ostateczną.
Reasumując, w przedmiotowej sprawie nie występuje wskazana przez
Skarżących przesłanka uzasadniająca zmianę decyzji ostatecznej, o której mowa w
art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, gdyż w sprawie nie wyszły na jaw istotne dla
sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania
decyzji a nieznane organowi, który ją wydał.
Powołany przez Skarżących wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w
Warszawie z dnia 24 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FSK 1505/08, nie może stanowić
podstaw do zmiany decyzji ostatecznej. Żadna z przesłanek uzasadniających zmianę
decyzji ostatecznej wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej nie przewiduje
bowiem zmiany decyzji z uwagi na zmianę linii orzeczniczej.
W rozpoznawanej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 153 p.p.s.a. W
wyroku z 30 marca 2011 r. WSA w Warszawie wskazał, że rolą organów
podatkowych obu instancji było zbadanie, czy decyzja MON z [...] maja 2003 r. i
rozkaz Szefa Sztabu Generalnego z [...] czerwca 2004 r., które Skarżący powołali we
wniosku o wznowienie postępowania oraz okoliczności tam wskazane mogły być
uznane za uzasadniające wydanie jednego z rozstrzygnięć, o którym mowa w art.
245 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd wskazał, że błędne było rozstrzygnięcie organów
podatkowych, gdyż mimo stwierdzenia, iż w sprawie zaistniała przesłanka, o której
mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe nie wskazały
konkretnie co stanowiło tę przesłankę. Sąd stwierdził zatem, że został pozbawiony
możliwości oceny, co konkretnie stało się przyczyną wznowienia postępowania.
Zgodnie ze wskazaniami Sądu, organ wezwał Skarżących do okazania
dokumentów wymienionych we wniosku o wznowienie postępowania tj. decyzji nr
[...] MON z dnia [...] maja 2003 r., rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska
Polskiego z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...], karty tożsamości nr [...]
wydanej na podstawie art. 5 protokołu dotyczącego statusu międzynarodowych
dowództw wojskowych.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżący przedłożyli: wyciąg z rozkazu
nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., wyciąg z rozkazu nr [...] z dnia [...]
września 2004 r.( zaświadczenie wydane przez Polskie Przedstawicielstwo
Wojskowe przy Komitetach Wojskowych Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego
i Unii Europejskiej z dnia 4 grudnia 2007 r. Jednocześnie Skarżący wyjaśnili, że "we
wniosku o wznowienie postępowania w wyniku pomyłki edytorskiej został podany
błędny numer rozkazu (...). Właściwymi dokumentami (...) są te, które zostały
wskazane w odwołaniu z dnia 22 marca 2010 r.", czyli rozkaz nr [...] Szefa
Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...]sierpnia 2004 r.
W związku z powyższym, zdaniem Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo
wskazał, że dokumenty przedłożone przez Skarżących w załączeniu do pisma z dnia
14 listopada 2011 r., oraz wynikające z nich okoliczności pełnienia przez
Skarżącego służby w Sztabie Wojskowym Unii Europejskiej znane były organowi
odwoławczemu w dniu wydania decyzji ostatecznej. Przedmiotowe dokumenty
złożone zostały przez Skarżących w toku postępowania zwykłego, zakończonego
decyzją ostateczną i podlegały ocenie w tym postępowaniu. Prawidłowo zatem nie
zostały uznane ani za nowy dowód w sprawie, ani za nową okoliczność faktyczną,
które uzasadniałyby zmianę dotychczasowej decyzji wydanej w sprawie określenia
Skarżącym wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób
fizycznych za 2004 rok i odmowy stwierdzenia nadpłaty w tym podatku.
Sąd w wyroku z dnia 30 marca 2011 r. dokonał interpretacja art. 21 ust. 1 pkt 83
u.p.d.o.f., ponieważ w poprzedniej decyzji organ wskazał, że pomimo zajścia
przesłanki do wznowienia, mogłaby być wydana decyzja rozstrzygająca istotę
sprawy, tak jak dotychczasowa - art. 245 § 1 pkt 3 lit. a) Ordynacji podatkowej,
bowiem organ uznał, że o zastosowaniu zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f.
decyduje wyznaczenie a nie skierowanie skarżącego do pełnienia służby poza
granicami. Sąd wówczas nie zgodził się z tym poglądem organów podatkowych. Nie
zmienia to jednak faktu, że najpierw należało ustalić w niniejszej sprawie przesłanki
do wznowienia postępowania, na co wówczas zwrócił uwagę Sąd, a następnie
dokonać interpretacji art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. Stwierdzenie braku przesłanek do
wznowienia postępowania wykluczało zastosowanie cyt. przepisu prawa
materialnego. Nie należy zapominać bowiem w jakim trybie prowadzone jest
niniejsze postępowanie oraz o zasadzie trwałości decyzji ostatecznych, o czym
stanowi art. 128 Ordynacji podatkowej.
Reasumując, nie doszło ani do naruszenia art. 153 p.p.s.a ani też art. 240 § 1
Ordynacji podatkowej.
W związku z powyższym Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151
p.p.s.a.").
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło