III SA/Wa 1753/16

WyrokWSA w Warszawie2017-06-14

Skład orzekający: Sławomir Kozik, Piotr Przybysz, Jarosław Trelka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka akcyjna (bank) działająca jako płatnik podatku dochodowego od osób prawnych i fizycznych, prowadząca rachunki zbiorcze, może uzyskać indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą swojej odpowiedzialności jako płatnika, w sytuacji gdy opiera się na informacjach zbiorczych uzyskanych od posiadacza rachunku, a nie bezpośrednio od podatnika?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy błędnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Spółka akcyjna (bank) działająca jako płatnik, która prowadzi rachunki zbiorcze i opiera się na informacjach zbiorczych od posiadacza rachunku, jest podmiotem zainteresowanym w rozumieniu art. 14b Ordynacji podatkowej. Kwestia odpowiedzialności płatnika w kontekście informacji zbiorczych dotyczy jego praw i obowiązków na gruncie prawa podatkowego, a nie przepisów proceduralnych dotyczących kompetencji organów podatkowych, co uzasadnia możliwość wydania interpretacji indywidualnej i zapewnienia ochrony prawnej.
Stan faktyczny
Spółka akcyjna (bank) złożyła wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej swojej odpowiedzialności jako płatnika podatku dochodowego od osób prawnych i fizycznych w związku z prowadzeniem rachunków zbiorczych. Bank zamierzał opierać się na informacjach zbiorczych od posiadacza rachunku, a nie bezpośrednio od podatnika, i pytał, czy w takiej sytuacji nie będzie ponosił odpowiedzialności za niepobrany podatek. Organ podatkowy odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wniosek dotyczy przepisów proceduralnych i nie spełnia funkcji interpretacji indywidualnej. Bank złożył skargę, która została uwzględniona przez WSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Finansów i zasądził od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz R. S.A. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Kozik (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Piotr Przybysz, sędzia WSA Jarosław Trelka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi R.S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz R. S.A. z siedzibą w W. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi jest postanowienie z [...] kwietnia 2016 r., nr [...], wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. (dalej także: "DIS") działającego w imieniu Ministra Finansów, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 239 i art. 216 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm., dalej: "O.p.") oraz § 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr z 2015 r., poz. 643), po rozpatrzeniu zażalenia z 4 marca 2016 r. złożonego przez R. S.A. (dalej: "Strona", "Wnioskodawca", "Bank", "Skarżący"), utrzymujące w mocy postanowienie z [...] lutego 2016 r. o odmowie wszczęcia postępowania. Wniosek o wydanie interpretacji w niniejszej sprawie, dotyczącej przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie odpowiedzialności podatkowej płatnika, został złożony 27 listopada 2015 r. We wniosku Strona przedstawiła zdarzenie przyszłe. Wnioskodawca jest spółką akcyjną, bankiem działającym na podstawie zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego oferującym m. in. usługi bankowości korporacyjnej i inwestycyjnej. Wnioskodawca działając jako bank powierniczy tj. jeden z podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi z 29 lipca 2005 r. (Dz. U. 2005 r., Nr 183, poz. 1538 ze zm., dalej: "u.o.i.f."), na podstawie art. 8a ust. 1 tej ustawy zamierza prowadzić rachunki zbiorcze (konta typu omnibus). Na rachunkach tych mogą być rejestrowane zdematerializowane papiery wartościowe nienależące do osób, dla których rachunki te są prowadzone, ale należące do innej osoby lub osób. Wnioskodawca wskazał, że stosownie do treści art. 8a ust. 3 u.o.i.f., posiadacz rachunku zbiorczego nie jest uważany za uprawnionego z zapisanych na tym rachunku zdematerializowanych papierów wartościowych. Przepis ten wskazuje także, iż do ustalania osób uprawnionych z takich papierów wartościowych nie stosuje się przepisów prawa polskiego. Za osobę uprawnioną ze zdematerializowanych papierów wartościowych zapisanych na takim rachunku na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważana jest osoba fizyczna albo osoba prawna wskazana prowadzącemu rachunek przez posiadacza rachunku jako osoba uprawniona ze zdematerializowanych papierów wartościowych zapisanych na tym rachunku w liczbie wynikającej z tego wskazania (art. 8a ust. 4 u.o.i.f.). Świadczenia wynikające ze zdematerializowanych papierów wartościowych zapisanych na rachunku zbiorczym, otrzymane bezpośrednio lub pośrednio od emitentów, podmiot prowadzący rachunek zbiorczy przekazuje lub stawia do dyspozycji wyłącznie posiadaczowi tego rachunku. Natomiast osobom uprawnionym z papierów wartościowych zapisanych na rachunku zbiorczym nie przysługuje wobec podmiotu prowadzącego ten rachunek zbiorczy roszczenie o wydanie tych świadczeń. Wnioskodawca podniósł, że przepisy ustawy o PIT oraz ustawy o CIT nakładają na prowadzącego rachunek obowiązki płatnika podatku dochodowego pobieranego z tytułu wypłat niektórych świadczeń na rzecz osób uprawnionych z papierów wartościowych zapisanych na prowadzonych przez niego rachunkach zbiorczych (podatników), dokonywanych za pośrednictwem posiadaczy tych rachunków. Zgodnie z brzmieniem przepisów, zryczałtowany podatek będzie pobierany przez Wnioskodawcę w dniu przekazania należności z danego tytułu do dyspozycji posiadacza rachunku zbiorczego. Stosownie do regulacji art. 8b ust. 3 ustawy o OIF, "Podmiot prowadzący rachunek zbiorczy może żądać od posiadacza rachunku zbiorczego przekazania mu danych dotyczących osób uprawnionych z rejestrowanych na tym rachunku papierów wartościowych, w zakresie niezbędnym dla prawidłowego wykonania przez podmiot prowadzący rachunek zbiorczy przewidzianych w przepisach prawa podatkowego obowiązków związanych z powstałymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zobowiązaniami podatkowymi tych osób. Posiadacz rachunku zbiorczego, który nie posiada danych dotyczących takich osób, przekazuje podmiotowi prowadzącemu rachunek zbiorczy informację określającą odrębnie liczbę papierów wartościowych należących do osób fizycznych oraz do podatników podatku dochodowego od osób prawnych, według stanu na dzień określony przez podmiot prowadzący rachunek zbiorczy". Właściwe obliczenie przez Wnioskodawcę podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym oraz pobranie i odprowadzenie należnego podatku w prawidłowej kwocie od wypłat należności na rzecz podatników anonimowych będzie wymagało uzyskania przez Wnioskodawcę informacji o wysokości kwot (innych niż sama kwota wypłacanego świadczenia) wpływających na podstawę opodatkowania - w tym, przede wszystkim, wydatków poniesionych na nabycie lub objęcie przedmiotowych papierów wartościowych. W celu uzyskania ww. danych. Wnioskodawca będzie występował z formalnym, pisemnym zapytaniem do posiadacza rachunku. W odniesieniu do wypłaty świadczeń na rzecz podatników anonimowych z tytułu obligacji, posiadacz rachunku będzie przekazywał Wnioskodawcy informację zbiorczą, w której określona będzie odrębnie liczba papierów wartościowych należących do osób fizycznych, liczba papierów wartościowych należących do podatników podatku dochodowego od osób prawnych oraz zbiorczą informację o koszcie nabycia obligacji przez podatników na rynku pierwotnym lub wtórnym według stanu na dzień określony przez podmiot prowadzący rachunek (dalej: "informacja zbiorcza"). W związku z powyższym, Wnioskodawca zadał pytania, w tym pytanie będące przedmiotem niniejszej sprawy: "Czy Wnioskodawca, działając jako płatnik, będzie uprawniony do traktowania informacji zbiorczej uzyskanej od posiadacza rachunku tak, jakby uzyskana była od podatnika a w konsekwencji w razie zawinionego przekazania nieprawidłowych danych, Wnioskodawca nie będzie, w świetle art. 30 § 1 w zw. z § 5 O.p., ponosił odpowiedzialności za niepobrany podatek? Organ podatkowy wydał [...] lutego 2016 r. postanowienie nr [...], o odmowie wszczęcia postępowania. Przedmiotowe postanowienie zostało wydane na mocy art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p., w myśl którego, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organ podatkowy stwierdził, że nie mógł rozpoznać złożonego przez Stronę wniosku z uwagi na zakres przedmiotowy przedstawionego problemu, który nie mieści się w zakresie przedmiotowym instytucji interpretacji indywidualnej - przedstawione pytania nie mogą dotyczyć przepisów prawa podatkowego proceduralnego, nie kreujących jakiegokolwiek zobowiązania podatkowego, jak i z uwagi na to, że nie można wydać interpretacji indywidualnej niemogącej wypełnić funkcji ochronnej określonej w art. 14k lub 14m O.p. DIS po rozpatrzeniu zażalenia Strona z 4 marca 2016 r. na powyższe postanowienie, utrzymując je w mocy podtrzymał stanowisko i argumentację zawartą w postanowieniu I instancji. DIS nie zgodził się z zarzutem Strony, że organ dokonał naruszenia art. 14b O.p., poprzez błędne uznanie, że Wnioskodawca nie posiadał statusu osoby zainteresowanej. DIS zauważył, że przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej mogą być tylko przepisy materialnego prawa podatkowego, odnoszące się wprost do zobowiązania podatkowego. Składający wniosek o interpretację zarówno przepisów prawa podatkowego proceduralnego, jak i przepisów prawa materialnego nie odnoszących się wprost do zobowiązania lub skierowanych do organów podatkowych (przepisy wtórne do zobowiązania, "techniczne"), nie jest zainteresowanym w rozumieniu art. 14b O.p. Organ powołał się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z 14 października 2010 r., sygn. akt II FSK 923/09. DIS dodał, że przedmiotem interpretacji indywidualnych mogą być tylko takie przepisy, których potencjalnym adresatem jest podatnik, a nie organ podatkowy. Konstatacja ta pozostaje w zgodzie z ratio legis wprowadzenia omawianej instytucji do Ordynacji podatkowej. Celem interpretacji indywidualnej jest wskazanie, czy wnioskodawca prawidłowo postrzega - na gruncie prawa podatkowego - skutki prawne przedstawionego przez niego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, a w przypadku błędnego stanowiska wnioskodawcy wskazanie stanowiska prawidłowego wraz z uzasadnieniem prawnym. Ponadto, zdaniem organu, argumentem potwierdzającym słuszność jego stanowiska jest użycie w art. 14b O.p., zwrotów: "zaistniały stan faktyczny", czy "zdarzenie przyszłe". Zwroty te dotyczą procesu stosowania prawa będącego podstawą i przedmiotem subsumcji pod adekwatne przepisy prawa materialnego. Stan faktyczny nie jest natomiast opisem sytuacji procesowej, w której sporne może być zastosowanie określonych przepisów normujących postępowanie podatkowe. Organ powołał się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 892/12. Organ stwierdził, że odpowiedź na pytanie wymagała aby interpretacji poddano przepisy prawa proceduralnego, nie odnoszące się wprost do jakiegokolwiek zobowiązania podatkowego. Organ musiałby zająć stanowisko w kwestii zastrzeżonej dla kompetencji i obowiązków organów podatkowych w ramach stosowanych przez nie procedur. Rozstrzygnięcie takie nie stanowiłoby interpretacji indywidualnej - jej funkcja gwarancyjna i ochronna byłaby z góry wyłączona. Zarówno bowiem zastosowanie się do takiej interpretacji, jak i ewentualna jej zmiana, pozostałaby bez wpływu na zobowiązania podatkowe Wnioskodawcy. DIS wskazał, że w przypadku wydania żądanej interpretacji, doszłoby do "zachwiania" rozdziału kompetencji przyznanych organom podatkowym w zakresie odmiennych postępowań. Skoro bowiem organy interpretacyjne powołane są do wydawania interpretacji w zakresie praw i obowiązków, to tym samym nie są uprawnione do zajmowania stanowiska w kwestiach natury proceduralnej. Zgodnie bowiem z przepisami Ordynacji podatkowej o odpowiedzialność płatnika bądź podatnika orzekają organy podatkowe w drodze decyzji. Aby stwierdzić odpowiedzialność płatnika organ podatkowy musi obowiązkowo przeprowadzić postępowanie podatkowe, które pozwoli ustalić jaka należność obciąża płatnika oraz ewentualnie, czy nie zachodzą przesłanki uwalniające płatnika od odpowiedzialności. W zależności od wyniku takiego postępowania organ podatkowy może wydać albo decyzję o odpowiedzialności płatnika (art. 30 § 4 O.p.), albo decyzję o odpowiedzialności podatnika (art. 30 § 5 O.p.). W przypadku stwierdzenia wystąpienia przesłanek odpowiedzialności płatnika, decyzja o odpowiedzialności podatkowej płatnika jest wydawana obligatoryjnie. W decyzji organ podatkowy określa konkretne kwoty podatku niepobranego (nie musi to być cała kwota podatku) lub podatku pobranego, ale niewpłaconego. Organy podatkowe mają nie tylko prawo, ale i obowiązek ustawowy orzekania o odpowiedzialności płatnika jeżeli stwierdzą zaistnienie przesłanek wskazanych w art. 30 O.p. Zajmowanie więc stanowiska przez organy interpretacyjne w zakresie uprawnień organów podatkowych prowadziłoby do wkraczania w kompetencje innych podmiotów, które - jak to wynika z treści omawianej normy - są jako jedyne powołane do ich rozstrzygania. DIS podkreślił, że zawarte w art. 14k § 1 O.p., gwarancje dla wnioskodawcy oznaczają, że zastosowanie się przez niego do interpretacji indywidualnej (przed jej zmianą lub przed doręczeniem organowi podatkowemu prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego uchylającego interpretację indywidualną) nie może mu szkodzić. Nie można wydać interpretacji, która nie będzie spełniała poza funkcją interpretacyjną, funkcji gwarancyjnych, które są ściśle ze sobą związane. Tak więc istotne jest, aby pomiędzy sprawą, w której wystąpiono z wnioskiem o wydanie interpretacji, a wnioskodawcą istniał związek wyrażający się tym, że przedstawiony we wniosku problem musi dotyczyć sfery opodatkowania lub ewentualnego opodatkowania wnioskodawcy. Interes, który ma wstąpić po stronie wnioskodawcy, oznacza wyłącznie interes prawnopodatkowy, a nie interes faktyczny. Organ wskazał, że pogląd, zgodnie z którym zastosowanie się do indywidualnej interpretacji prawa podatkowego wywołuje skutek ochronny wyłącznie w zakresie materialnego prawa podatkowego jest w pełni akceptowany w literaturze. W skardze z 6 maja 2016 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na postanowienie DIS z [...] kwietnia 2016 r., Skarżący wniósł o jego uchylenie oraz poprzedzającego go postanowienia, jak również o zasądzenie na Jego rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, powtarzając zarzuty zawarte w zażaleniu z 4 marca 2016 r., tj. zarzucając naruszenie: 1) art. 14b § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. O.p., poprzez uznanie, że zakres przedmiotowy wniosku wyznaczony pytaniem oraz własnym stanowiskiem Wnioskodawcy nie pozwala na rozpatrzenie sprawy poprzez wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego we wnioskowanym zakresie stosownie do trybu art. 14b i nast., 2) art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p., przez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji podatkowej pomimo braku przesłanek wydania takiej odmowy, 3) art. 14k - art. 14n O.p., poprzez uznanie, iż interpretacja wydana we wnioskowanym zakresie nie spełniałaby przynależnej tej instytucji funkcji gwarancyjnej i ochronnej dla Wnioskodawcy, 4) art. 120 i art. 121 O.p., poprzez wydanie przez organ postanowienia z uzasadnieniem, w którym organ prezentuje stanowisko niezgodne z przepisami prawa, czym narusza zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że w Jego ocenie brak jest podstaw do stwierdzenia, że analiza powołanych przez Wnioskodawcę przepisów nie może podlegać interpretacji w trybie art. 14b i nast. O.p. Zastosowanie tych przepisów, konsekwencją których jest określenie zakresu odpowiedzialności Banku jako płatnika podatku dochodowego, ma niezaprzeczalny wpływ na konsekwencje podatkowe dla Skarżącego. Zgodnie bowiem z art. 30 § 5 O.p., odpowiedzialność płatnika może być wyłączona jeżeli odrębne przepisy stanowią inaczej, albo podatek nie został pobrany z winy podatnika. Tym samym, uprawnienie Banku do traktowania informacji zbiorczej uzyskanej od posiadacza rachunku tak, jakby uzyskana była od podatnika, ma wpływ na zakres odpowiedzialności Banku jako płatnika. Odpowiedź na wskazane pytania dawałaby bowiem Skarżącemu wiedzę co do możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności oraz wiedzę co do konsekwencji finansowych płynących z tego faktu. Biorąc pod uwagę fakt, iż przepisy ustawy o PIT oraz ustawy o CIT nakładają na Bank obowiązki płatnika podatku dochodowego, jest on, jak wskazał Skarżący, podmiotem zainteresowanym, o którym mowa w art. 14b O.p. Skarżący wskazał, że z uwagi na brak zdefiniowania wskazanego pojęcia ustawowo, jest on uprawniony do posiłkowania się definicją sformułowaną przez orzecznictwo i doktrynę, powołał się zatem na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 26 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 170/14. Skarżący podkreślił, że przepisy, które były przedmiotem zapytania we wniosku o wydanie interpretacji są przepisami, które mogą podlegać interpretacji indywidualnej. Skarżący nie zakwestionował, że faktyczne ustalenie odpowiedzialności Banku jako płatnika może nastąpić jedynie w trybie przeprowadzonego przez właściwy organ podatkowy postępowania podatkowego i wydania w tym zakresie decyzji. Celem wniosku było ustalenie, czy w opisanym zdarzeniu przyszłym uprawniona jest do ewentualnego odpowiedniego zastosowania regulacji art. 30 § 5 O.p. Tym samym, wydając interpretację we wnioskowanym zakresie, organ interpretacyjny nie zająłby stanowiska w zakresie uprawnień organów podatkowych i nie naruszyłby kompetencji podmiotów, powołanych do rozstrzygnięcia kwestii faktycznej odpowiedzialności Banku, w razie ewentualnego zmaterializowania się w przyszłości przesłanek skutkujących obowiązkiem przeprowadzenia postępowania w zakresie braku wykonania przez Skarżącego obowiązków płatnika. Odpowiedź na zadane przez Bank pytanie nie wymaga od organu podatkowego przeprowadzenia postępowania dowodowego, lecz jest pytaniem dotyczącym potencjalnej odpowiedzialności Banku, które może być rozstrzygnięte w drodze postępowania interpretacyjnego. Przedmiotem zapytania nie jest bowiem kwestia ustalenia winy podatnika, lecz możliwość odpowiedniego zastosowania regulacji art. 30 § 5 O.p., do sytuacji przedstawionej we wniosku. Istotą interpretacji, o którą wnioskował Bank była kwestia, czy pobierając podatek jako płatnik, Bank może polegać na dokumentach i oświadczeniach posiadacza rachunku zbiorczego tak, jak mógłby polegać na dokumentach przedstawionych przez podatnika i ustalić zakres potencjalnej odpowiedzialności, w przypadku gdyby takie dokumenty lub oświadczenia zawierały błędy. Specyfika rachunków zbiorczych, jak wskazał Skarżący, polega na tym, iż rachunki te cechuje wielopoziomowa struktura ewidencji. W konsekwencji, pomiędzy Bankiem, jako podmiotem prowadzącym rachunek a podatnikami nie występuje żadna relacja. W efekcie, w celu zadośćuczynienia obowiązków płatnika, Bank może opierać się jedynie na informacji zbiorczej uzyskanej od posiadacza rachunku, a nie na oświadczeniu uzyskanym bezpośrednio od podatnika. Tym samym, w ocenie Skarżącego, przepisy określające odpowiedzialność płatnika nie zostały dostatecznie dostosowane do specyfiki rachunków zbiorczych. Istotne zatem dla Banku jest ustalenie, czy w zdarzeniu przyszłym przedstawionym we wniosku będzie mógł korzystać z ochrony prawnej wynikającej z art. 30 § 5 O.p., przewidującego wyłączenie stosowania art. 30 § O.p. Przedmiotem wniosku były kwestie, które dotyczyły nasuwającego wątpliwości przepisu podatkowego, które mają wpływ na zakres odpowiedzialności Banku, jako płatnika, tym samym błędne jest stwierdzenie, zdaniem Skarżącego, że zakres wniosku dotyczy interesu innego, niż interes prawnopodatkowy. Skarżący dodał, że w razie uzyskania interpretacji we wnioskowanym zakresie, posiadłby wiedzę w zakresie możliwości skorzystania z ochrony płynącej z wydanej interpretacji, stosownie do treści art. 14k O.p., zgodnie z którym podmiot, który zastosował się do interpretacji nie może ponosić w związku z tym ujemnych konsekwencji. Organ błędnie zatem uznał, że interpretacja wydana we wnioskowanym przez Bank zakresie nie spełniałaby przynależnej tej instytucji funkcji gwarancyjnej i ochronnej dla Banku, jako wnioskodawcy. W odpowiedzi na skargę DIS podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo. Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ miał podstawy aby uznać, że Skarżący składając wniosek o wydanie przedmiotowej interpretacji indywidualnej, nie był podmiotem zainteresowanym w rozumieniu art. 14b O.p. oraz, że wydana w niniejszej sprawie interpretacja indywidualna nie spełniałaby funkcji gwarancyjnej, o której mowa w art. 14k § 1 O.p. W ocenie Sądu, powyższe stanowisko organu w niniejszej sprawie jest błędne, co daje podstawę do przyjęcia, że zgodnie z zarzutami skargi, organ wydając zaskarżone postanowienie naruszył art. 14b § 1, art. 14k § 1 oraz art. 165a § 1 O.p. Zgodnie z art. 14b § 1 O.p., w brzmieniu obowiązującym przed 1 marca 2017 r., minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek zainteresowanego o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, składany w jego indywidualnej sprawie, może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 O.p.). Stosownie zaś do art. 14b § 3 O.p., składający wniosek obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Przedmiotem wniosku o interpretację indywidualną nie mogą być przepisy prawa podatkowego regulujące właściwość oraz uprawnienia i obowiązki organów podatkowych oraz organów kontroli skarbowej (art. 14b § 2a O.p.). Organ wydający interpretację indywidualną dokonuje oceny stanowiska wnioskodawcy i przedstawia jej uzasadnienie prawne, a w przypadku oceny negatywnej - wskazuje stanowisko prawidłowe wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 1 - 2 O.p.). Osobą zainteresowaną, jak wskazał Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z 1 grudnia 2015 r. sygn. akt II FSK 2386/13, "jest taki podmiot, który chce uzyskać interpretację przepisów prawa podatkowego w celu wyjaśnienia i ułożenia swoich interesów w sferze prawa podatkowego. Podmiotem legitymowanym do wystąpienia o interpretację indywidualną może być tylko i wyłącznie taki podmiot, u którego wystąpił lub może wystąpić opisany we wniosku interpretacyjnym określony stan faktyczny, który może powodować konsekwencje w zakresie prawa podatkowego (por. J. Brolik, Ogólne oraz indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego, Warszawa 2013, s. 105; także: postanowienie NSA z dnia 10 kwietnia 2014 r., II FSK 542/14)." Nie ulega zatem wątpliwości, że zainteresowanym może być również płatnik, który chce uzyskać interpretację przepisów prawa podatkowego w celu wyjaśnienia i ułożenia swoich interesów w sferze prawa podatkowego. Istotą interpretacji indywidualnej jest rozstrzygnięcie, czy wnioskodawca prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe. Ocena stanowiska wnioskodawcy, a w konsekwencji - wydanie interpretacji indywidualnej, są możliwe wyłącznie wówczas, gdy kwestia stanowiąca przedmiot jego wątpliwości jest regulowana przepisami prawa podatkowego. Instytucja interpretacji indywidualnych gwarantuje, wynikającą z art. 14k - 14n O.p., ochronę prawną wnioskodawcom, którzy zastosowali się do ich treści interpretacji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 62/13). Stosownie do art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p, organ interpretacyjny wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji indywidualnej gdy wniosek o jej wydanie został wniesiony przez osobę niebędącą zainteresowaną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie w tej sprawie nie może być wszczęte. Organ uznał, że pytanie zadane przez Wnioskodawcę dotyczy interpretacji przepisów prawa proceduralnego, nie odnoszących się wprost do jakiegokolwiek zobowiązania podatkowego lecz do kwestii zastrzeżonej dla kompetencji i obowiązków organów podatkowych, w związku z czym rozstrzygnięcie nie stanowiłoby interpretacji indywidualnej i nie zapewniałoby funkcji gwarancyjnej interpretacji. Podkreślenia wymaga, że istota pytania zadanego przez Wnioskodawcę dotyczyła zastosowania art. 30 § 5 O.p., w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Z art. 30 § 1, § 3 i § 4 wynika, że płatnik, który nie wykonał ciążących na nim obowiązków związanych z obliczeniem, pobraniem od podatnika i wpłaceniem podatku we właściwym terminie organowi podatkowemu, odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany a niewpłacony, całym swoim majątkiem. W takiej sytuacji organ podatkowy wydaje decyzję o odpowiedzialności podatkowej płatnika, w której określa wysokość należności z tytułu niepobranego lub pobranego, a niewpłaconego podatku. Zgodnie natomiast z treścią art. 30 § 5 O.p., przepisów § 1-4 nie stosuje się, jeżeli odrębne przepisy stanowią inaczej albo jeżeli podatek nie został pobrany z winy podatnika; w tych przypadkach organ podatkowy wydaje decyzję o odpowiedzialności podatnika. Odpowiedzialność podatnika można orzec w decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Wnioskodawca, wnosząc o wydanie interpretacji indywidualnej, dążył do ustalenia czy jako płatnik podatku PIT i CIT w związku z prowadzeniem, opisanych we wniosku rachunków zbiorczych, nie będzie ponosił odpowiedzialności za podatek niepobrany, jeżeli wywiąże się z obowiązku obliczenia, pobrania i wpłacenia podatku, na podstawie oświadczenia (informacji zbiorczej), uzyskanego od posiadacza rachunku, który nie jest podatnikiem tych podatków, również gdyby oświadczenie to zawierało błędy, poprzez przyjęcie, że podatek nie został pobrany z winy podatnika. Sporne pytanie zatem wiąże się ściśle z odpowiedzialnością Skarżącego jako płatnika z tytułu wywiązania się z obowiązku obliczenia i pobrania podatku od podatnika oraz jego wpłacenia organowi podatkowemu. Nie chodziło zatem, wbrew twierdzeniu organu, o interpretację przepisów prawa proceduralnego, nie odnoszących się do jakiegokolwiek zobowiązania podatkowego. Skarżący składając wniosek o uzyskanie przedmiotowej interpretacji indywidualnej dążył do uzyskania ochrony prawnej, zamierzając zastosować się do ewentualnej interpretacji przyznającej Skarżącemu rację, że informacja zbiorcza jest wystarczającą podstawą wywiązania się przez Bank z obowiązków płatnika w związku z prowadzonymi przez Niego rachunkami zbiorczymi. Sąd nie ma zatem wątpliwości, że Skarżący wnosząc o wydanie w niniejszej sprawie interpretacji indywidulanej, był podmiotem zainteresowanym, w rozumieniu art. 14b § 1 O.p. Sąd stwierdza również, że udzielenie odpowiedzi na zadane we wniosku pytanie, nie wymagało od organu przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie ustalenia ewentualnej winy podatnika w niewywiązaniu się przez płatnika z ciążących na nim obowiązków. Chodziło natomiast o ustalenie wpływu informacji zbiorczej pochodzącej od posiadacza rachunku zbiorczego, nie będącego podatnikiem, którego dotyczą obowiązki Banku jako płatnika, na zakres odpowiedzialności Banku jako płatnika. Nie można zatem zgodzić się z organem, że odpowiadając na pytanie, organ musiałby zająć stanowisko w kwestii zastrzeżonej dla kompetencji i obowiązków organów podatkowych. Dodać też należy, że przepis prawa, którego dotyczy wniosek o udzielenie przedmiotowej interpretacji indywidualnej nie dotyczy przepisów prawa podatkowego regulujących właściwość oraz uprawnienia i obowiązki organów podatkowych oraz organów kontroli skarbowej (art. 14b § 2a O.p.). Nie ulega też wątpliwości, że ewentualne rozstrzygnięcie przez organ spornego zagadnienia po myśli Skarżącego, dawałoby Skarżącemu ochronę prawną, o której mowa w art. 14k – 14n O.p., w przypadku zastosowania się do interpretacji uznającej, że wywiązanie się przez Bank z obowiązków płatnika w oparciu o informację zbiorczą, skutkuje zastosowaniem w opisanym we wniosku stanie faktycznym, art. 30 § 5 O.p. Biorąc pod uwagę powyższe organ niesłusznie przyjął, że zostały spełnione przesłanki z art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p., dające podstawę odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. Skarżący jest legitymowany do wystąpienia z wnioskiem o udzielenie przedmiotowej interpretacji indywidualnej, wykazał bowiem, że jest podmiotem zainteresowanym, w rozumieniu art. 14b O.p., ponieważ rozstrzygnięcie miało dotyczyć jego praw i obowiązków na gruncie prawa podatkowego. Przedstawił w tym zakresie okoliczności faktyczne (zdarzenie przyszłe), do których miała się odnosić interpretacja oraz własne stanowisko w sprawie. Organ ponownie rozpatrując sprawę winien dokonać merytorycznej oceny wniosku strony oraz interpretacji art. 30 § 5 O.p., na gruncie przedstawionego przez stronę stanu faktycznego. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1, lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o zwrocie kosztów sądowych na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło