III SA/Wa 177/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Protokolant Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2012 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Jak wynika z akt niniejszej sprawy, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec spółki P. S. A. z siedzibą przy w W. (dalej "Skarżąca" lub "Spółka") na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Burmistrza Gminy i Miasta K., obejmujących zaległości w podatku od nieruchomości za następujące okresy: 7/2006 - 12/2006, 1/2007 - 12/2007, 1/2008 - 12/2008, 1/2009 - 12/2009, 1/2010 - 9/2019. Pismem z dnia 15 lutego 2011 r. Skarżąca złożyła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy z 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej też "ustawa egzekucyjna") z uwagi na niedopuszczalność egzekucji i brak doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Skarżąca podniosła, iż tytuły wykonawcze nie zostały wystawione przez wierzyciela bądź z jego upoważnienia, co - zdaniem Spółki - skutkuje prowadzeniem egzekucji niezgodnie z prawem. W ocenie Spółki z treści zarządzenia nr 9/2002 z dnia 19 listopada 2002r. w sprawie upoważnienia Zastępcy Burmistrza do wydawania decyzji i postanowień administracyjnych, wynika, iż zastępca burmistrza Gminy i Miasta K., S. M., który wystawił przedmiotowe upomnienia i tytuły wykonawcze, jest upoważniony do wydawania decyzji i postanowień administracyjnych w sprawach podatków i opłat dotyczących upomnień i tytułów wykonawczych. Z brzmienia upoważnienia nie wynika natomiast umocowanie do wystawiania i podpisywania w imieniu burmistrza samych upomnień i tytułów wykonawczych. Zdaniem Spółki, skoro tytuł nie został wystawiony przez wierzyciela lub z jego upoważnienia, nie mógł stanowić podstawy wszczęcia egzekucji. Nie można również uznać, iż wierzyciel dopełnił ciążącego na nim obowiązku doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 ustawy egzekucyjnej. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Powołując się na przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 2 § 1 pkt 1, 3 § 1, 3a § 1 pkt 1 i § 2 pkt 1), art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), art. 268a i 5 § 2 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 15 października 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 718/10, Organ uznał, iż upoważnienie udzielone S. M. jest na tyle szerokie, że zawiera w swej treści podpisywanie tytułów wykonawczych i upomnień. Naczelnik, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, podniósł, że skoro osoba umocowana uprawniona jest do wydawania decyzji i postanowień, a więc aktów konkretyzujących obowiązki publicznoprawne, to tym bardziej uzasadnione jest przyjęcie, że w granicach omawianego upoważnienia mieści się uprawnienie dla tejże osoby do podpisywania upomnień i tytułów wykonawczych, które stanowią jedynie o możliwości przymusowego ściągnięcia należności publicznoprawnych. Pismem z dnia 31 sierpnia 2011r. Spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Naczelnika. Zdaniem Skarżącej doszło do wszczęcia egzekucji z naruszeniem prawa, gdyż S. M. nie był upoważniony do wystawiania i podpisywania upomnień oraz tytułów wykonawczych. W ocenie Spółki zastępca burmistrza jest upoważniony jedynie do wydawania decyzji i postanowień w sprawach podatków i opłat dotyczących upomnień i tytułów wykonawczych. Skarżąca podtrzymała stanowisko, iż tytuły wykonawcze nie zostały wystawione przez wierzyciela bądź z jego upoważnienia, a więc nie mogły stanowić podstawy wszczęcia w stosunku do niej egzekucji, oraz że nie doręczono jej upomnienia. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż w przedmiotowej sprawie upomnienia zostały doręczone Skarżącej w dniu 17 czerwca 2010 r. i 13 października 2010 r. Upomnienia te zostały podpisane przez skarbnika Gminy i Miasta K., J. B., który zgodnie zarządzeniem nr 0152-53/10 z dnia 4 maja 2010 r. upoważniony jest do podejmowania w imieniu burmistrza, jako wierzyciela lub organu egzekucyjnego, wszelkich czynności w postępowaniach egzekucyjnych w administracji. Tym samym, zdaniem Organu, wszystkie warunki wszczęcia egzekucji zostały w przedmiotowej sprawie zostały spełnione. Zaznaczył, iż zgodnie z zarządzeniem nr 9/2002 z dnia 19 listopada 2002r., na podstawie którego działał S. M., był on upoważniony do wydawania decyzji i postanowień administracyjnych w sprawach podatków i opłat dotyczących m. in. tytułów wykonawczych, co jest tożsame z ich wystawianiem i podpisywaniem w imieniu Burmistrza. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego zajęte w zaskarżonym postanowieniu należy uznać za zasadne i mające oparcie w materiale dowodowym sprawy. W sprawie nie wystąpiły okoliczności powodujące niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. Z zarządzenia z dnia 19 listopada 2002 r. wynika, iż osoba, która podpisała przedmiotowe tytuły wykonawcze, tzn. zastępca burmistrza Gminy i Miasta K. - S. M., była do tego uprawniona. Z kolei z zarządzenia z dnia 4 maja 2010r. wynika, iż skarbnik Gminy i Miasta K. - J. B., był upoważniony do podpisywania upomnień. W skardze na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. Skarżąca wniosła o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem Naczelnika. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła błędną interpretację art. 59 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 26 ustawy egzekucyjnej poprzez przyjęcie, że tytuły wykonawcze, na podstawie których prowadzono postępowanie egzekucyjne, zostały wystawione przez wierzyciela (osobę przez niego upoważnioną), a organ egzekucyjny miał prawo na ich podstawie wszcząć i prowadzić egzekucję. W uzasadnieniu skargi wskazała, iż w przedmiotowej sprawie tytuły wykonawcze, na podstawie których prowadzono postępowanie egzekucyjne, zostały wystawione przez S. M. Na tytułach wykonawczych widnieje adnotacja, iż fakt ten nastąpił z upoważnienia burmistrza. W ocenie Skarżącej zarządzenie nr 9/2002 z 19 listopada 2002 r. wydane na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, na podstawie którego działał S. M., upoważnia do wydawania decyzji i postanowień administracyjnych w sprawach podatków i opłat dotyczących upomnień i tytułów wykonawczych, natomiast nie upoważnia do ich wystawiania i podpisywania w imieniu burmistrza. Zdaniem Spółki w zaistniałym stanie faktycznym doszło do wszczęcia egzekucji z naruszeniem prawa, gdyż zakres umocowania wskazany w upoważnieniu nie upoważniał S. M. do wystawiania w imieniu burmistrza tytułów wykonawczych. W ocenie Spółki z brzmienia tego upoważnienia nie wynika umocowanie do wystawiania samych tytułów wykonawczych i upomnień, o czym świadczy użyte w treści upoważnienia odniesienie umocowania do spraw dotyczących tytułów wykonawczych i upomnień. Ponieważ dany tytuł wykonawczy nie został wystawiony przez wierzyciela, bądź z jego upoważnienia, nie mógł stanowić podstawy wszczęcia postępowania w stosunku do Skarzącej. Wykładnia językowa i logiczna tekstu upoważnienia wyklucza, zdaniem Spółki, możliwość uznania, iż umocowanie odnosi się do wystawienia tytuł wykonawczego. Jeżeli czynność dotyczy tytułu wykonawczego, to zdaniem Spółki oczywistym jest, że dotyczy już wystawionego tytułu wykonawczego, a nie samej czynności jego wystawienia. Podniosła, że zakres umocowania musi bezpośrednio wynikać z treści upoważnienia i nie może być interpretowany rozszerzająco. Zdaniem Skarżącej jeżeli burmistrz K. chciał upoważnić swojego zastępcę do wystawienia tytułów wykonawczych, powinien to zawrzeć w upoważnieniu, a tego nie uczynił. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym wydanych w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym postanowień podlegających zaskarżeniu zażaleniem, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie, oraz postanowienie je poprzedzające, są zgodne z prawem. Swój wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego Spółka oparła na art. 59 § 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej. Uznała mianowicie, że otrzymane upomnienia i tytuły wykonawcze zostały podpisane przez osobę (zastępcę burmistrza Gminy K.), która nie miała do tego koniecznego umocowania, podczas gdy wymagało to podpisu samego wierzyciela lub osoby skutecznie upoważnionej. Z tego względu uznać należy, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy zarządzenie burmistrza K. nr 9/2002 z dnia 19 listopada 2002 r. (k. 63 – 65 akt administracyjnych) stanowi akt takiego skutecznego umocowania zastępcy Burmistrza do podpisania upomnień i tytułów wykonawczych, czy też takim aktem nie jest. W ocenie Sądu Organy prawidłowo uznały, że tytuły wykonawcze były prawidłowo podpisane. Nie sposób zgodzić się z taką egzegezą § 1 pkt 3 tiret 3 i 4 wspomnianego zarządzenia, według której podpisanie upomnienia i tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym nie jest "postanowieniem administracyjnym" w sprawie z zakresu podatków i opłat lokalnych. W tymże § 1 pkt 3 pod wymienionymi tiret wymienia się przecież właśnie upomnienia i tytuły wykonawcze. Zatem nie może być wątpliwości, że wydającemu to zarządzenie burmistrzowi chodziło o umocowanie swojego zastępcy do wydawania - czyli podpisywania ("wydać" oznacza w istocie "podpisać") – upomnień i tytułów wykonawczych. Owszem, językowo wątpliwe było nazwanie w tym zarządzeniu upomnień i tytułów wykonawczych mianem "postanowienia administracyjne", ale wyliczenie w omawianym zarządzeniu upomnień i tytułów wykonawczych musi być interpretowane celowościowo jako upoważnienie zastępcy do podpisania tych aktów procesowych. Trzeba też uznać, że wydanie tytułu wykonawczego jest czynnością z zakresu spraw dotyczących tytułów wykonawczych i upomnień. Trudno zresztą wyobrazić sobie inną czynność bardziej "dotyczącą" tytułów wykonawczych i upomnień, niż wydanie (podpisanie) takiego tytułu i upomnienia. Taką czynnością jest więc przede wszystkim podpisanie tytułu i upomnienia, a przez to wykreowanie ich procesowego bytu, a nie tylko jakaś inna czynność związana z już wcześniej wystawionym tytułem lub podpisanym upomnieniem. Z powyższego względu Organy słusznie odmówiły umorzenia postępowania egzekucyjnego, zatem skarga, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegała oddaleniu.