III SA/Wa 1777/14

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lipca 2014 r po rozpoznaniu wniosku O.Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi O.Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2014 r Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a odmówić stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie O. Sp. z o.o., dalej jako skarżąca lub spółka, na formularzu PPPr z 24 kwietnia 2014 r zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że: - wydanych zostało siedem decyzji stwierdzających różnicę w podatku, łącznie na kwotę 57648 zł; tsan rachunku - 650000,- zł; wysokość kapitału zakładowego – [...]zł; uzasadnienie wniosku o prawo pomocy jest w skardze do Sądu. W skardze spółka poinformowała o tym, że: - zatrudnia 15 pracowników; miesięczne koszty ich wynagrodzeń to wraz ze składkami, ok 77 tys zł; natychmiastowa zapłata należności podatkowych będzie przyczyną utraty płynności finansowej; - spółka posiada kredyt bankowy na kwotę 1395000,- zł udzielony do 1 lipca 2014 r; - zobowiązania wobec dostawców wynoszą 910442,84 zł; na rachunku bankowym posiada 543590 zł. Do skargi spółka załączyła bilans na 31 grudnia 2013 r, rachunek zysków i strat na okres od 1 stycznia 2013 r do 31 grudnia 2013 r, bilans na marzec 2014 r oraz rzis za okres 1 stycznia 2014 r do 31 marca 2014 r, aneks do umowy o linię kredytową, umowę limitu wieloproduktowego. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z 2 lipca 2014 r strona przekazała CIT-8 za 2012 r, CIT-8/O za 2012 rCIT-8(210za 2013 r, wyciąg z rachunku bankowego, rejestry VAT za poszczególne miesiące, skrócony bilans za 2013 r, wprowadzenia do sprawozdania finansowego, dodatkowe informacje i wyjaśnienia, protokoły ze zgromadzenia wspólników z [...] czerwca 2014 rrzis za 2012 r, bilans za 2012 r i in. Zdaniem referendarza sądowego, jedynym wymagalnym kosztem sądowym na obecnym etapie postępowania jest obowiązek uiszczenia wpisów od skarg w wysokości, w sprawach o sygn. III SA/Wa 1777/14, III SA/Wa 1778/14, III SA/Wa 1779/14 w łącznej wysokości 961 zł, zatem do tej wartości należy odnosić finansową zdolność strony do ponoszenia wydatków w sprawie. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, czy stan majątkowy nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r poz. 270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako u.p.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – o który zwróciła się - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 3 u.p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przede wszystkim referendarz sądowy wskazuje, że skarżąca błędnie utożsamia obowiązek uiszczenia wpisów od skarg z obowiązkiem uiszczenia spornego podatku (pkt p skargi "Uzasadnienie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych", s 8 skargi). Jednakże już tylko okoliczność, że sugerowane przez stronę naruszenie płynności finansowej można wiązać z uiszczeniem należności w wysokości 57648 zł (a nie z uiszczeniem kwoty wpisu od skarg) nakłada na referendarza sądowego obowiązek starannej analizy złożonych materiałów źródłowych. W ocenie referendarza sądowego, skarżąca niepotrzebnie rozgranicza obowiązek uiszczania należności publicznoprawnych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, do których to należności zalicza się wpis od skargi, od innych kosztów działalności gospodarczej. Tymczasem z utrwalonego orzecznictwa sądowego wynika, że koszty sporów sądowych powinny być klasyfikowane przez przedsiębiorcę jako koszty prowadzenia działalności gospodarczej nie tylko w dokumentacji finansowej i podatkowej. W ocenie referendarza sądowego, uiszczanie świadczeń publicznoprawnych, w tym podatków (nawet w większej od spodziewanej wysokości) oraz kosztów sądowych to jeden z wydatków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, które – co do zasady - powinny być zaspokajane z uzyskiwanych przychodów (którymi spółka dysponuje w znacznych rozmiarach, bo za okres 1 stycznia 2014 r do 31marca 2014 r w kwocie 2270155,59 zł zł), a nie – jak sugeruje spółka – z pomocy państwa (podobnie postanowienie z 5 czerwca 2008 r., I FZ 236/08, postanowienie z 2 lipca 2004 r., I SA/Gd 269/04, z 18 października 2013 r., sygn. akt II FZ 878/13, postanowienie z 27 lutego 2014 r II FZ 1353/13 CBOSA). Zarazem, jak wynika z historii rachunku bankowego czy złożonych zestawień faktur VAT spółka dokonuje obecnie szeregu operacji finansowych, tj. realizuje należności i dokonuje zapłat, nie korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu kosztów sądowych. Ma także zdolność kredytową, co uwiarygodniła złożonymi kopiami umów z bankiem. Wobec powyższego, zdaniem referendarza sądowego, bez znaczenia dla oceny wniosku jest dysponowanie przez stronę na rachunku bankowym, jak wynika z jej deklaracji (rubryka 9.3 formularza PPPr z 24 kwietnia 2014 r oracz pkt 5 skargi do WSA), wolnymi środkami w kwocie 543590 zł, czyli w kwocie wydaje się, że przekraczającej wymagane w sprawie koszty sądowe. W opinii referendarza sądowego, fakt uzyskiwania przez spółkę przychodów – na co wskazywać może choćby obecność faktur VAT, których nadesłania strona odmówiła - nie upoważnia do przyjęcia poglądu, że spółka nie jest w stanie zabezpieczyć środków niezbędnych na koszty postępowania sądowego, ponieważ opłaty sądowe powinny być traktowane jako część kosztów działalności przedsiębiorcy (podobnie wyrok ETPCz z 19 stycznia 2010 r. w sprawie FELIX BLAU Sp. z o.o. przeciwko Polsce, nr 1783/04, gdzie Trybunał Praw Człowieka rozważał kwestię uiszczania kosztów sądowych w sytuacji ponoszenia przez spółkę strat). Zdaniem referendarza sądowego, obawy strony co do zakłócenia płynności płatniczej wynikały z błędnego utożsamienia wysokości zobowiązania podatkowego z wysokością należnych wpisów sądowych. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.