III SA/Wa 1792/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie sędzia WSA Jacek Kaute, sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2020 r. sprawy ze skargi I. I. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. oddala skargę Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez I. I. (dalej "Skarżąca") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2019 r. stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia [...] maja 2019 r. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy: Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego w K. określił Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. od dochodów z tytułu kapitałów pieniężnych uzyskanych z objęcia udziałów w spółce mającej osobowość prawną w kwocie 309.202,00 zł. Ww. decyzję doręczono w dniu 28 maja 2019 r. Powyższa decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości, terminie i trybie wniesienia odwołania. W dniu 12 czerwca 2019 r., Skarżąca przesłała za pośrednictwem poczty odwołanie od ww. decyzji (data stempla pocztowego 12 czerwca 2019 r.), które wpłynęło do [...] Urzędu Celno - Skarbowego w K. w dniu 13 czerwca 2019 r. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu ww. postanowienia organ wskazał, że w niniejszej sprawie odwołanie od decyzji z dnia [...] maja 2019 r., doręczonej w dniu 28 maja 2019 r. zostało wniesione w dniu 12 czerwca 2019 r., a następnie ponownie (wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia) w dniu 18 czerwca 2019 r., a więc po ustawowo zakreślonym terminie, wynikającym z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 162 § 1 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Natomiast w myśl art. 162 § 2 O.p., podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Organ odwoławczy stwierdził, że wniosek Skarżącej o przywrócenie terminu z dnia 18 czerwca 2019 r. został rozpatrzony odmownie postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2019 r. W konsekwencji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. zobowiązany był stwierdzić uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, co powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu pierwszej instancji. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W przedmiotowej skardze Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia [...] maja 2019 r. W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, że w dniu 28 maja 2019 r. otrzymała ww. decyzję określającą zobowiązanie podatkowe z tytułu kapitałów pieniężnych uzyskanych z objęcia udziałów w spółce mającej osobowość prawną w kwocie 309.202,00 zł. Postępowanie trwało od 2015 r. i sprawa kilkukrotnie była przekazywana do ponownego rozpatrzenia do organu pierwszej instancji. Kwota zobowiązania jest wysoka i Skarżąca nie ma możliwości jej zapłacenia. Skarżąca podniosła, że w dniu 10 czerwca 2019 r. miała przygotowane i wydrukowane odwołanie, była w domu sama, syn z rodziną był poza granicami Polski. Telefonicznie otrzymała informację, że nagle zmarła jej przyjaciółka, co spowodowało u Skarżącej nagły wzrost ciśnienia. Zażyła silne leki obniżające ciśnienie, zaś podczas wizyty u lekarza odmówiła skierowania do szpitala. Lekarz wypisał Skarżącej silny lek uspokajający o charakterze antydepresyjnym, który posiada skutki uboczne: ospałość, zawroty głowy, obniżenie koncentracji, zmniejszenie apetytu i niestrawność, zaburzenia widzenia (widzenie przez mgłę), suchość błon śluzowych, zaburzenia pamięci. W dniu 12 czerwca 2019 r. (po ustąpieniu ww. objawów spowodowanych zażywaniem ww. leku), Skarżąca nadała przesyłkę zawierającą odwołanie. W dniu 17 czerwca 2019 r. Skarżąca stwierdziła, że powinna uzupełnić odwołanie i wówczas okazało się, że odwołanie wniosła po ustawowym terminie. Stąd złożyła podanie o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W podaniu wskazała przyczynę uchybienia terminowi oraz dołączyła dokumentacje lekarską. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał prezentowane w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 - powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2019 r., wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 O. p., stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia [...] maja 2019 r. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. Zgodnie z art. 220 § 1 O.p. od decyzji organu podatkowego w pierwszej instancji, stronie służy odwołanie tylko do jednej instancji. Stosownie do treści z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zgodnie ze stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia przepisem art. 228 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (§ 1 pkt 2), a postanowienie w tym przedmiocie jest ostateczne (§ 2). Utrwalone w orzecznictwie i piśmiennictwie rozumienie tej normy prawnej wskazuje, że ma ona charakter kategoryczny i bezwarunkowy. Dlatego też każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi (por. wyroki NSA z 14 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 590/12 i z 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1060/12; z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2338/13 - dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Brzmienie tego przepisu nie pozostawia zatem wątpliwości, że stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania powinno nastąpić w przypadku ustalenia, że skarżący przekroczył termin określony w art. 223 § 2 pkt 1 O. p. Zgodnie z treścią tego przepisu, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie. Podejmując zatem rozstrzygnięcie w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 O. p. organ odwoławczy ogranicza się wyłącznie do badania, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenia, kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji. To te elementy są kluczowe przy ocenie dochowania lub niedochowania 14 - dniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji i to one przesądzają o ocenie zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W sprawie bezspornym jest, że decyzja organu I instancji z [...] maja 2019 r. została skutecznie doręczona Skarżącej 28 maja 2019 r. Nie ulega też wątpliwości, że rozstrzygnięcie zawierało właściwe pouczenie o środkach i terminach jego zaskarżenia. W analizowanym przypadku, co również nie jest sporne, ustawowy 14 - dniowy termin do złożenia odwołania upływał 11 czerwca 2019 (tj. w dniu roboczym). Nadto organ II instancji stwierdził, a co nie kwestionuje strona, że wniesienie odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia [...] maja 2019 r. nastąpiło dopiero w dniu 12 czerwca 2019 r. (data stempla pocztowego). Zatem Skarżąca nie złożyła odwołania w zakreślonym przez ustawę terminie. To z kolei spowodowało naruszenie 14-dniowego terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1O. p. i z racji brzmienia art. 228 § 1 pkt 2 ww. ustawy, koniecznym się stało stwierdzenie uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Ponieważ termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, a więc nie może być przedłużany, czy też skracany, organ odwoławczy zobowiązany był do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Co istotne, nie jest to zależne od swobodnego uznania organu podatkowego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2008 r.,II FSK 563/07). Poddając kontroli zaskarżone postanowienie należy stwierdzić, że jego wydanie było celowe i zasadne. Sąd nie ma wątpliwości, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo zastosował przepisy w sprawie. Natomiast zarzuty i argumentacja Skarżącej nie może odnieść skutku w granicach rozpoznawanej sprawy, którą jest stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zarzuty te i ich uzasadnienie nie mają znaczenia dla tej sprawy. Inaczej natomiast mogłyby być ocenione w przypadku, gdyby przedmiotem sprawy było przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Trzeba przy tej okazji podkreślić, że Sąd na obecnym etapie sprawy - czyli skargi na postanowienie stwierdzające niedotrzymanie terminu do złożenia odwołania od decyzji - nie może ich rozpoznać, wykraczają one bowiem poza granice sprawy wyznaczone zaskarżonym postanowieniem. Skarżąca - co trzeba podkreślić - argumentuje wyłącznie w kierunku braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Tymczasem sprawa dotyczy stwierdzenia uchybienia tego terminu. Sąd wskazuje, że postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu jest rozstrzygnięciem formalnym. Stwierdza bowiem fakt - okoliczność obiektywną - niedochowania terminu ustawowego. I tak właśnie rozstrzygnął Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu. Stwierdził fakt złożenia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia. Jest to rozstrzygnięcie prawidłowe. Jak wskazano powyżej przepis art. 228 § 1 pkt 2 O.p. ma bowiem charakter bezwarunkowy, w każdym przypadku stwierdzenia niedotrzymania terminowi określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. organ odwoławczy ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Wskazywane przez Skarżącą okoliczności, które mogłyby być oceniane jako uprawdopodobnienie braku winy w niedotrzymaniu tego terminu nie mogą być - jak już Sąd podał - przedmiotem tej sprawy. Przywrócenie uchybionego terminu jest postępowaniem odrębnym od stwierdzenia uchybienia terminu. Wszczyna je odpowiedni wniosek strony, a kończy postanowienie wydane w trybie art. 163 O.p. Sąd nie znalazł też podstaw, by uwzględnić skargę. Niewątpliwie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej działał przy wydaniu zaskarżonego postanowienia na podstawie prawa. Wyjaśnił w uzasadnieniu tego postanowienia ustalenia faktyczne w sprawie oraz i ich skutki procesowe, w tym, w jaki sposób Skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania i dlaczego niedopuszczalne jest rozpatrzenie odwołania wniesionego w dniu 12 czerwca 2019 r. W opinii Sądu przepisy art. 223 § 2 pkt 1 i art. 228 § 1 pkt 2 O.p. zostały zastosowane prawidłowo i nie budzą wątpliwości. W sprawie bowiem zarówno stan faktyczny jak i prawny jest jasny. Z tych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.