III SA/Wa 1831/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 13 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku PPHU P. Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi PPHU P. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - Pismem z 11 sierpnia 2015 r., skarżąca – PPHU P. Sp. z o.o., wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 19 sierpnia 2015 r. wezwano skarżącą do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPPr, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwano również skarżącą do nadesłania dodatkowych dokumentów dotyczących jej sytuacji finansowej. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu skarżąca wskazała na działania organów podatkowych oraz organów kontroli skarbowej, których wynikiem było zablokowanie rachunków bankowych spółki. Wyjaśniła, że wszystkie środki ruchome i nieruchomości zostały zajęte przez komorników. Wpisy hipoteczne uniemożliwiają ich sprzedaż. Skarżąca wskazała również na kradzież segregatorów z dokumentami, co uniemożliwia wykazanie szczegółowej informacji o jej należnościach i zobowiązaniach. Skarżąca oświadczyła, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych wg bilansu za ostatni rok – [...] zł, a zysk za ostatni rok obrotowy – 2.932,15 zł. Spółka nie załączyła do wniosku żadnego z żądanych dokumentów. Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu PPPr, okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej – "P.p.s.a.), wezwano skarżącą spółkę do: nadesłania zeznań podatkowych spółki za 2014 r., wyjaśnienia, czy spółka prowadzi w dalszym ciągu działalność gospodarczą, jeśli tak wskazania i udokumentowania wysokości aktualnych miesięcznych przychodów spółki oraz kosztów ich uzyskania, poprzez nadesłanie kopii z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za ostatnie trzy miesiące ewentualnie bilansu za I półrocze 2015 r.), nadesłania deklaracji VAT-7 za V, VI, VII 2015 r., jeżeli skarżąca spółka zaprzestała prowadzenia działalności – udokumentowanie tej okoliczności, nadesłania wyciągów z rachunków bankowych spółki za ostatnie trzy miesiące, nawet jeśli brak na nich środków finansowych, wyjaśnienia, czy Prezes Zarządu spółki lub drugi wspólnik są w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 100 zł. W piśmie z procesowym, stanowiącym odpowiedź na wezwanie referendarza sądowego, skarżąca wskazała, że nie nadeśle żądanych dokumentów. Podniosła, że "nie będzie brał udziału w tworzeniu fikcji", która ma na celu uzasadniać odmowę przyznania prawa pomocy i chronić działanie organów administracji. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Podstawą prawną rozpoznania złożonego przez skarżącą wniosku są przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 "P.p.s.a.". Zgodnie z ich brzmieniem, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504). Ciężar dowodu wystąpienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o jego przyznanie (postanowienie NSA z 13 września 2011 r., II FZ 439/11). Wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie, oświadczenia skarżącej zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W związku z tym, w celu dokonania rzetelnej oceny sytuacji finansowej spółki, referendarz sądowy, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 P.p.s.a., wezwał ją do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia i dokumenty, zwłaszcza dotyczące przychodów uzyskiwanych z prowadzonej działalności gospodarczej. Z tego obowiązku skarżąca nie wywiązała się. Brak jest zatem przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że sytuacja, w której się znajduje wypełnia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., a tym samym uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05; postanowienie z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05; postanowienie z 8 sierpnia 2013 r., sygn. akt II FZ 321/13) prezentowany jest bowiem pogląd, iż o ile nieprzeprowadzenie postępowania uzupełniającego, co do rzeczywistego stanu majątkowego strony, w przypadku gdy okoliczności przedstawione we wniosku budzą jakiekolwiek wątpliwości, jest istotną wadą postępowania, o tyle uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uznać należy za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania wobec skarżącej instytucji prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza, że jedynym kosztem na obecnym etapie postępowania jest wpis sądowy w wysokości 100 zł. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.