III SA/Wa 1839/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 marca 2011 wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi S. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a 1. przyznać Skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W załączeniu do sporządzonej osobiście skargi kasacyjnej S. N. (dalej - "Skarżący" lub "Wnioskodawca") wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W uzasadnieniu wskazał, iż jego emerytura wynosi 2.800 zł, a emerytura żony - 1.450 zł. Wnioskodawca podniósł, iż stan jego zdrowia uległ znacznemu pogorszeniu. Nie stać go na pokrycie pilnych wydatków zdrowotnych, bezwzględnie koniecznych według wskazań lekarskich. Skarżący wskazał ponadto, że zalega z opłatami. Ogólne zadłużenie przekracza 20.000 zł. Do wniosku załączył kopie paragonów za badania i leki. Pismem z 24 listopada 2010 r. Skarżący został wezwany do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF. W odpowiedzi Skarżący złożył wniosek na formularzu (bez 3-ciej strony). Skarżący ponownie opisał swoją trudną sytuację finansową i zdrowotną. Wskazał, że nie jest w stanie ponieść wielotysięcznych kosztów wynagrodzenia pełnomocnika. Do swojego majątku Wnioskodawca zaliczył nieruchomości: 1/2 segmentu (pow. mieszalna 30 m²), mieszkanie o pow. 42 m² (przedmiot postępowania). Pismem z 3 stycznia 2011 r. Skarżący został wezwany do nadesłania 3-ciej brakującej strony formularza a także dodatkowych dokumentów dotyczących jego sytuacji finansowej. W odpowiedzi Skarżący nadesłał brakującą stronę formularza oraz wyciągi z ze swoich rachunków bankowych oraz rachunków bankowych żony. Oświadczył, iż jego aktualne dochody nie wystarczają na pokrycie kosztów wyżywienia, rehabilitacji, badań i leczenia. Wskazał również, iż pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika - adwokata lub radcy prawnego tj. w zakresie całkowitym. Przepis art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej - P.p.s.a.), stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sygn. akt III SA/Wa 1839/08 W świetle tego przepisu, strona obowiązana jest wykazać, że nie posiada jakichkolwiek możliwości współuczestniczenia w kosztach postępowania sądowego, na które składają się koszty sądowe oraz wynagrodzenie fachowego pełnomocnika. Z oświadczeń złożonych przez Wnioskodawcę wynika, iż utrzymuje się on jedynie z emerytury w wysokości 2.800 zł. Przy czym Skarżący z uwagi na poważne problemy zdrowotne ponosi bardzo duże wydatki związane z leczeniem, rehabilitacją i badaniami. Wnioskodawca jest zadłużony na kwotę ponad 20.000 zł. Mając na uwadze powyższe okoliczności uznać należy, że Wnioskodawca wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Z posiadanych środków pieniężnych Skarżący nie jest w stanie - bez uszczerbku utrzymania koniecznego - ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika. Decydując o ustanowieniu pełnomocnika Sąd kierował się także argumentacją zaprezentowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r. (I FZ 240/08). NSA stanął wówczas na stanowisku, że oceniając zasadność wniosku o przyznanie pełnomocnika Sąd powinien uwzględnić procesową konieczność jego powołania, tj. powinien brać pod uwagę takie elementy jak: aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem, konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych - przymus adwokacko-radcowski (podkr. własne). Dokonując natomiast oceny danych zawartych we wniosku oraz na podstawie akt sprawy uznać należy, iż Skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja finansowa dawała podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. również w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W szczególności wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego jedynym, ewentualnym, kosztem sądowym będzie wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł. Poniesienie wydatków tego rzędu nie będzie stanowiło uszczerbku w utrzymaniu koniecznym Wnioskodawcy zwłaszcza, z uwagi na wysokość uzyskiwanego przez niego stałego dochodu (ok. 2.800 zł). Wysokość dochodów uzyskiwanych przez Skarżącego umożliwia poczynienie drobnych oszczędności, a co za tym idzie chociażby częściowe partycypowanie w kosztach wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd wskazuje również, że fakt prowadzenia odrębnych gospodarstw domowych przez Skarżącego i jego żonę Sygn. akt III SA/Wa 1839/08 oraz ponoszenia kosztów utrzymania nieruchomości oraz lokalu mieszkalnego wynika z ich samodzielnej decyzji – niezależnie od uzasadnienia takiego wyboru. Istnienie zaś między małżonkami rozdzielności majątkowej nie uchyla zasady wynikającej z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), w myśl której małżonkowie są obowiązani do wspólnego pożycia, wzajemnej pomocy oraz współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. W konsekwencji, przy ocenie sytuacji materialnej Skarżącego Sąd uwzględnił również okoliczność uzyskiwania stałych dochodów przez żonę Wnioskodawcy. Podsumowując, w ocenie Sądu, Skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, nie wykazał natomiast, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W konsekwencji Sąd postanowił przyznawać Skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie ustanowienia radcy prawnego oraz odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Odnosząc się do wydanych w niniejszej sprawie postanowień odmawiających Skarżącemu przyznania prawa pomocy zauważyć należy, iż postanowienia te wydawane były na wcześniejszym etapie postępowania. Mając na względzie całość powyższej argumentacji Sąd, na podstawie przepisu art. art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.