III SA/Wa 1841/13

28 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec, po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w podatku od towarów i usług za okres od lipca do grudnia 2011 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2013 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w podatku od towarów i usług za okres od lipca do grudnia 2011 r. W piśmie procesowym złożonym na rozprawie w dniu 5 grudnia 2014 r. Skarżąca zawarła wniosek o wyłączenie sędziego sprawozdawcy - Waldemara Śledzika. Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 1841/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA") oddalił powyższy wniosek Spółki. Pismem z dnia 15 stycznia 2015 r. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Zarządzeniem z dnia 21 stycznia 2015 r. wezwano Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł. Skarżąca w odpowiedzi na powyższe wezwanie na urzędowym formularzu PPPr z dnia 30 stycznia 2015 r. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując w uzasadnieniu na brak środków na pokrycie kosztów opłaty sądowej, na trudną sytuację finansową, a także na brak możliwości sporządzenia bilansu za 2012 r. ze względu na brak dokumentów. Skarżąca 11 lipca 2013 r. zawiesiła działalność gospodarczą. Z oświadczenia o stanie majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych Spółki wynosi [...] zł. Natomiast wartości środków trwałych oraz wysokości zysku lub start Skarżąca nie podała. Skarżąca wskazała, że posiada dwa rachunki bankowe, jednak w rubryce stan konta wpisała "brak danych". Do wniosku o przyznanie prawa pomocy, Skarżąca dołączyła aktualny odpis z KRS na potwierdzenie, że nie prowadzi działalności gospodarczej oraz zeznanie podatkowe CIT-8, z którego wynika, że Spółka w 2013 r. nie osiągała przychodów. W odpowiedzi na wezwanie Sądu o przedłożenie dodatkowych dokumentów i informacji Skarżąca wyjaśniła, że Spółka zawiesiła działalność gospodarczą, a w związku z brakiem dokumentacji oraz zawieszeniem działalności gospodarczej sporządzenie bilansu za 2013 r. w związku z czym nie sporządzała bilansu oraz rachunku zysków i strat, nie ma również obowiązku sporządzania sprawozdań finansowych. Ponadto Skarżąca wyjaśniła, że nie posiada udziałów w innych podmiotach. Spółka nie posiada też nieruchomości. Skarżąca wskazała również, że jest egzekwowana z tytułu dwóch decyzji wymiarowych z tytułu podatku VAT za III i IV kwartał 2011 r. (kwota ok. 62 mln zł) oraz za I kwartał roku 2012 r. (ok. 7 mln. zł). Skarżąca wskazała ponadto, że poza zobowiązaniami podatkowymi nie posiada innych zobowiązań, za wyjątkiem roszczenia Wspólnika o zwrot kwoty 100.000 zł tytułem wpisu sądowego uiszczonego w sprawie. Wskazała, ponadto, że w dniu 9 marca 2015 r. wpłynęło datowane na dzień 4 marca 2015r. wezwanie G. do zapłaty kwoty 72.261,61 zł z tytułu nieuregulowanych płatności na rzecz T. . Skarżąca przedstawiła wyciąg z rachunku bankowego [...] , oraz deklaracje dla podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec i kwiecień 2012r., zawiadomienia o zajęciu oraz zawiadomienia o uchyleniu zajęcia, a także pismo G. z dnia 4 marca 2015 r. WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 1841/13, odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd zwrócił uwagę, że dla rozpoznania wniosku konieczny był dostęp do pełnej informacji sytuacji majątkowej Spółki, ponieważ informacja zawarta w formularzu PPPr okazała się niewystarczająca do kompleksowej oceny jej sytuacji majątkowej. Wskazał, że w sprawie podjęte zostały działania zmierzające do uzyskania pełnego obrazu możliwości płatniczych Spółki, tj. wezwano ją do uzupełnienia wniosku o stosowne informacje. Skarżąca nie wykazała jednak złożonymi przez siebie dokumentami okoliczności świadczących o swojej niekorzystnej sytuacji finansowej spółki, co – jak podkreślił Sąd – uniemożliwiło ocenę zasadności przedmiotowego wniosku. Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. akt I FZ 182/15 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenia Spółki, uchylił zaskarżone postanowienie WSA w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. NSA uzasadniając wydane rozstrzygnięcie wskazał, że zaskarżone postanowienie z dnia 17 kwietnia 2015r., sygn. akt III SA/Wa 1841/13, wydał sędzia wobec którego toczy się postępowanie o wyłączenie w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy należy traktować jako odstępstwo od ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez tego, kto wnosi do sądu pismo, podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Tym samym dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W niniejszej sprawie Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj., w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zaś jedynym wymaganym kosztem postępowania na obecnym etapie postępowania jest wpis od zażalenia w kwocie 100 zł. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Z treści powyższego przepisu wynika, że to strona ma przekonać sąd, że znajduje się w takiej sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania. To strona powinna więc należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które wskazuje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli zaś fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. post. NSA: z 9 września 2004 r., FZ 360/04, z 7 marca 2006 r., II OZ 211/06, niepubl.). Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, iż strona skarżąca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Sąd zauważa jednak, że aby rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy, a więc dokonać analizy zdolności płatniczych Skarżącej w zestawieniu z wymaganymi kosztami sądowymi, Sąd musi mieć dostęp do pełnej informacji o jej sytuacji majątkowej, ponieważ informacja zawarta w formularzu PPPr jest często niewystarczająca do kompleksowej oceny sytuacji majątkowej strony. To wnioskodawca winien wykazać, że stan jego majątku uniemożliwia regulowanie należności sądowych, a zatem powinien wykazać, w sposób nie budzący wątpliwości, stan swojego majątku. Zdaniem Sądu, podkreślić należy, że w niniejszej sprawie Skarżąca wielokrotnie miała możliwość przedstawienia dokumentacji dającej pełen obraz jej sytuacji finansowej. Jednakże Skarżąca przedstawia dokumentację w sposób wybiórczy, mimo dokładnego wskazania w wezwaniach kierowanych do Skarżącej jakich dokumentów Sąd oczekuje. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, Skarżąca przedłożyła jedynie zeznania CIT-8 za 2013 r., deklaracje na podatek VAT, saldo jednego tylko rachunku bankowego spółki ([...]), pomimo, iż w formularzu PPPr wskazała również rachunek bankowy w [...] , odpisu aktualnego z KRS potwierdzającego zawieszenie działalności gospodarczej, zawiadomienia o zajęciu na łączną kwotę ok. 70 mln zł, a także wezwanie do zapłaty należności w łącznej kwocie 72261,61 zł. Spółka wyjaśniła również, iż nie ma obowiązku sporządzania sprawozdań finansowych oraz, że w obecnej sytuacji nie ma możliwości pozyskania środków w drodze dopłat od wspólników, bowiem możliwość ta została skonsumowana w całości przy wniesieniu opłaty od skargi w rozpoznawanej sprawie. Wskazać jednakże należy, że Sądowi z urzędu wiadome jest, iż Spółka w sprawie o sygn. III SA/Wa 1203/14 w dniu 12 lutego 2015 r. uiściła kwotę w wysokości 1000 zł tytułem wpisu od skargi. W ocenie Sądu, Skarżąca nie wykazała złożonymi przez siebie dokumentami okoliczności świadczących o swojej niekorzystnej sytuacji finansowej, co uniemożliwiło ocenę zasadności przedmiotowego wniosku. Negatywne skutki zaniedbań nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla braku wywiązania się z obowiązku przedstawienia odpowiednich dokumentów, koniecznych dla prawidłowej oceny sytuacji finansowej spółki. Spółka nie przedstawiła bowiem dokumentacji podatkowo – księgowej, która pozwoliłaby w pełny sposób określić jej sytuację finansową. Dokumenty wchodzące w skład sprawozdania finansowego są niezbędne celem przeanalizowania ich w zestawieniu z dokumentami przesłanymi przez Spółkę, co pozwoliłoby na kompleksową ocenę sytuacji majątkowej Spółki. Przy tym istotne jest, że skoro Spółka nie dysponuje pełną dokumentacją podatkowo – księgową, to nie wiadomo na jakiej podstawie buduje twierdzenie o własnej sytuacji finansowej. Brak wszystkich wymaganych przez Sąd dokumentów stanowi o tym, że materiał dowodowy jest niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. Wskazać bowiem w tym miejscu należy, iż celem sprawozdania finansowego jest dostarczenie informacji o sytuacji finansowej, wynikach działalności oraz zmianach w sytuacji finansowej podmiotu. Analiza tych dokumentów pozwoliłaby na wyciągnięcie wniosków na temat funkcjonowania przedsiębiorstwa Skarżącej oraz tego jakimi zasobami majątkowymi i kapitałowymi ono dysponuje. Powyższe stanowisko zostało zaakceptowane w postanowieniu NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., I FZ 470/14, który oddalił zażalenie Skarżącej na postanowienie WSA odmawiające przyznania Spółce prawa pomocy. Ponadto Skarżąca nie wykazała też jaka jest przyczyna niemożności uzyskania dopłat od wspólnika i czy kwota 1000 zł uiszczona na poczet wpisu sądowego od skargi w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1203/14, jest granicą możliwości płatniczych wspólnika, czy tylko pokazaniem pozornej dobrej woli celem uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych. Reasumując Sąd stwierdził, że niewystarczające udokumentowanie sytuacji majątkowej Skarżącej mogło jedynie prowadzić do konstatacji, że wniosek Skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd z uwagi na powyższe, na podstawie art. 243, art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 259 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.