III SA/Wa 1852/07
PostanowienieWSA w Warszawie2008-02-28
Skład orzekający: Lidia Ciechomska-Florek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, wykazująca straty finansowe i brak płynności, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na ich pokrycie. Wystarczające jest wykazanie trudnej sytuacji ekonomicznej, w tym strat finansowych, braku środków na rachunkach bankowych, prowadzenia równoległych postępowań podatkowych z egzekucją oraz braku bieżącej działalności generującej przychody.Stan faktyczny
Spółka T. Sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą podatku VAT. Skarżąca argumentowała, że zapłata wpisu w wysokości 2.828 zł jest dla niej trudna ze względu na poniesione straty w latach 2005-2006, brak środków na rachunkach, liczne postępowania podatkowe z egzekucją oraz utratę płynności finansowej. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak pełnomocnik spółki wniósł sprzeciw, dołączając deklaracje VAT-7 za ostatnie miesiące 2007 r. wskazujące na brak transakcji podlegających opodatkowaniu.Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. Sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec 2003 r. postanawia: - przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPPr, uzupełnionym w dniu 11 grudnia 2007 r., T. sp. z o.o. w W. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca wskazała w uzasadnieniu wniosku, że kwota należna tytułem wpisu od skargi w wysokości 2.828 zł jest kwotą niebagatelną, której zapłata łączy się z uzasadnionymi trudnościami. Zdaniem skarżącej zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadnione tym, że w 2005 r. spółka wykazała stratę w wysokości 74.045,44 zł, a w 2006 roku wykazała stratę w wysokości 5.949,59 zł. Ponadto wskazała, że nie posiada środków na rachunkach bankowych, toczy się względem niej wiele równoległych postępowań podatkowych w podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym od osób prawnych. Efektem niektórych postępowań było wszczęcie egzekucji należności pieniężnych, co spowodowało utratę płynności finansowej spółki i urzeczywistniło groźbę zakończenia działalności. Skarżąca nie dysponuje jakimikolwiek nadwyżkami pieniężnymi, które mogłyby zostać przeznaczone na uiszczenie wpisu. Przedmiotem działalności gospodarczej skarżącej jest detaliczna i hurtowa sprzedaż [...] i [...]. Wysokość kapitału zakładowego wynosi 22.381 zł, a wartość środków trwałych w 2005 roku - "0". Skarżąca zwróciła uwagę, iż wielokrotnie już wnioskowała o przyznanie prawa pomocy, udzielając wówczas wyczerpujących informacji o sytuacji majątkowej. W związku z tym wskazała, iż zasadne będzie włączenie do niniejszego postępowania dokumentów przekazanych Sądowi przy sprawach III SA/Wa 2287/06 i 2288/06. Niezależnie od powyższego wyjaśniła, że w 2006 r. spółka uzyskała 1 złoty przychodu oraz poniosła koszty w wysokości 5.949,59 zł, nie posiada wierzytelności i innych niż podatkowe zobowiązań, nie posiada udziałów w innych podmiotach. Wyjaśniła również, że nie posiada rachunków bankowych oraz innych kont, lokat dewizowych w kraju i zagranicą i nie może przedstawić bieżących wyciągów bankowych, ponieważ w 2006 roku bank wypowiedział jej umowę jedynego rachunku bankowego, który posiadała. Przyczyną wypowiedzenie umowy było faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę (na skutek przewlekłości toczących się postępowań podatkowych) i brak obrotów na rachunku. Wyjaśniono, że wynagrodzenie pełnomocnika następuje na zasadach "success fee", co oznacza,
Sygn. akt III SA/Wa 1852/07
że pełnomocnik otrzyma wynagrodzenie jedynie w przypadku pozytywnego dla skarżącego zakończenia sprawy. Umowę w tej sprawie zawarto w formie ustnej. W piśmie stwierdzono również, że w stosunku do spółki były prowadzone czynności egzekucyjne z tytułu zaległości podatkowych objętych postępowaniami podatkowymi i sądowoadministracyjnymi oraz wskazano, że bliższych informacji mogą udzielić właściwe organy podatkowe. Stwierdzono też, że kopie deklaracji VAT - 7 pełnomocnik przekaże do Sądu niezwłocznie po ich otrzymaniu od spółki.
Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2008 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Pismem z dnia 1 lutego 2008 r. pełnomocnik skarżącej wniósł od powyższego postanowienia sprzeciw. Do sprzeciwu załączył kserokopie deklaracji VAT-7 za miesiące od sierpnia do grudnia 2007 r. Z deklaracji tych wynikało, iż spółka nie dokonywała w okresie, którego deklaracje dotyczyły, transakcji podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a" w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
W nadesłanym do Sądu formularzu PPPr skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 2 p.p.s.a., osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika, że zasadą jest, iż to strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym
3
Sygn. akt III SA/Wa 1852/07
instytucja "prawa pomocy" stanowi zatem odstępstwo od powołanej wyżej zasady, będące formą dofinansowania z budżetu państwa.
Na stronie skarżącej ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Uznaniu Sądu zaś ustawodawca pozostawił ocenę przytoczonych przez nią okoliczności.
Zasadność wniosku Sąd rozpatruje w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony wysokości środków, którymi ona dysponuje.
Przystępując do oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wskazać, że na obecnym etapie postępowania rozpoznanie sprawy przez Sąd jest zależne od uiszczenia wpisu, który wynosi 2.828 zł. Należy więc rozważyć, czy kondycja finansowa strony skarżącej umożliwia uiszczenie wpisu od skargi we wskazanej wysokości, jak również czy skarżąca będzie w stanie ponieść ewentualne dalsze koszty sądowe związane z niniejszym postępowaniem sądowym. Zdaniem Sądu przesłanki do przyznania skarżącej prawa pomocy we wskazanym zakresie zachodzą. Skarżąca wykazała bowiem, że nie ma środków na poniesienie kosztów związanych z uiszczeniem wpisu od skargi, jak również ewentualnych dalszych kosztów sądowych.
Dokonana przez Sąd analiza danych zawartych w formularzu PPPr nadesłanym przez spółkę pozwala uznać, że w sposób wiarygodny przedstawiła ona swoją trudną sytuację ekonomiczną, w szczególności poprzez wykazanie w roku 2005 straty w wysokości 74.045,44, w roku 2006 straty w wysokości 5.949,59 zł, braku środków na rachunkach bankowych, faktu toczenia się w stosunku do Spółki wielu równoległych postępowań podatkowych z egzekucją należności pieniężnych. Należy również podkreślić, że ze złożonych deklaracji VAT-7 wynika, że spółka nie prowadzi w chwili obecnej działalności co mogło by rokować szanse na poprawę jej trudnej sytuacji finansowej. W konsekwencji skarżąca utraciła trwale płynność finansową, a to z kolei grozi zakończeniem działalności. Skarżąca nie posiada nadwyżek pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na ponoszenie kosztów sądowych.
Sąd miał również na uwadze fakt, iż skarżąca uzyskała prawa pomocy w innych sprawach, które toczyły się przed tutejszym sądem - o sygn. akt III SA/Wa 3198/06, III SA/Wa 2794/06, III SA/Wa 2288/06 oraz III SA/Wa 3431/06 wobec czego ocena wyrażona w niniejszym postanowieniu nie jest odosobniona.
4
Sygn. akt III SA/Wa 1852/07
Biorąc pod uwagę całość przedstawionej wyżej argumentacji Sąd, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 i 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 254 § 1 oraz art. 260 p.p.s.a, orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło