III SA/Wa 1874/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę. 1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. (dalej: "NUS") prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku K.Z. (dalej: "Skarżący", "Strona") na podstawie własnych tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...], wystawionych przez Burmistrza W. o nr [...], wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. o nr [...] oraz wystawionych przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. Inspektorat w M. od nr [...] do nr [...], od nr [...] do nr [...] obejmujących należności Strony wobec Wierzycieli. 2. NUS zawiadomieniem nr [...] z 21 września 2017 r. podjął próbę zajęcia wynagrodzenia u pracodawcy Skarżącego. Zawiadomienie zostało doręczone Stronie 10 października 2017 r., zaś pracodawca nie podjął awizowanej przesyłki. 3. Skarżący złożył pismo stanowiące prośbę o przywrócenie terminu do złożenia skargi na zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę nr [...] (data nadania pocztowego 25 października 2017 r.). W treści pisma Strona uzasadniała uchybienie terminu do złożenia skargi nagłym pogorszeniem się stanu zdrowia leczącej się [...] żony, w związku z czym przyczyna do niedochowania terminu ustała dopiero w dniu 25 października 2019 r. Skarżący złożył również skargę na czynności egzekucyjne wnosząc o uchylenie w całości zajęcia z uwagi na przedawnienie zaległości objętych zajęciem. 4. Pismem z 8 grudnia 2017 r. NUS wezwał Skarżącego do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu przez przedłożenie dokumentów potwierdzających przyczynę niedotrzymania terminu do złożenia skargi na czynność egzekucyjną. Wezwanie zostało doręczone Stronie 27 grudnia 2017 r. W odpowiedzi Skarżący wskazał, że żądania organu są kuriozalne, nie załączając przy tym żadnych dokumentów potwierdzających brak swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi na czynność egzekucyjną. 5. Postanowieniem z [...] lutego 2018 r. NUS odmówił przywrócenia terminu do złożenia skargi na zawiadomienie nr [...] o zajęciu wynagrodzenia za pracę. 6. Skarżący złożył zażalenie na postanowienie wskazując na bezduszność urzędników skarbowych oraz wnosząc o uchylenie postanowienia w całości. 7. Postanowieniem nr [...] z [...] maja 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS") utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. DIAS wskazał, że Strona powinna uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Organ odwoławczy wskazał, że samo wniesienie prośby przez zainteresowanego nie jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej, koniecznym jest bowiem także uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. 8. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia w całości. Skarżący podniósł zarzut przedawnienia zobowiązania. Skarżący wskazał, że osoby cierpiące na chorobę nowotworową mogą po prostu poczuć się gorzej i nie potrzebują z tego tytułu zaświadczeń. Przedstawił orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności żony. 9. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. 10. W piśmie procesowym z 23 kwietnia 2019 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że niedochowanie terminu przez Skarżącego było niezawinione oraz usprawiedliwione. Choroba [...] żony i obowiązek opieki nad nią jest uprawdopodobnieniem okoliczności niezależnych od Skarżącego. Skarżący ponownie podniósł zarzut przedawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 11. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. 12. Spór w sprawie dotyczy prawidłowości zastosowania przez organ art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 poz. 1257 ze zm., dalej: "k.p.a.") normującego instytucję przywrócenia terminu. Przepis art. 58 § 1 k.p.a. przewiduje, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do § 2 tego przepisu prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W przepisie tym ustawodawca dopuścił zatem dodatkową możliwość dla skorzystania przez stronę z przysługujących jej, wynikających z przepisów uprawnień w sytuacji, kiedy przewidziany dla nich termin został przez stronę uchybiony. W przypadku, gdy strona uchybiła terminowi do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, tak jak w niniejszej sprawie, art. 58 k.p.a. stwarza dla strony dodatkową ochronę jej praw procesowych, o ile spełnione zostaną warunki w nim przewidziane. 13. W sprawie nie ma sporu co do tego, że strona uchybiła 14-dniowemu terminowi (skarga na czynność egzekucyjną została złożona dzień po przewidzianym ustawowo terminie), Skarżący złożył jednak prośbę o przywrócenie terminu do dokonania wskazanej czynności. Sąd zanim przystąpi do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest zbadać czy zostały zachowane warunki formalne do złożenia prośby. Zdaniem Sądu, przyczyną uchybienia terminu była choroba żony Skarżącego oraz związany z tym jego zły stan psychiczny. Należy uznać, że przyczyna uchybienia terminu ustała w chwili złożenia prośby o przywrócenia terminu przez Skarżącego, ponieważ dopiero w tym momencie stan Skarżącego był na tyle dobry, że mógł się podjąć obrony swoich praw. W konsekwencji siedmiodniowy termin do złożenia wniosku został zachowany. Ponadto Skarżący dopełnił czynności, której nie dokonał w terminie przez złożenie skargi. Kwestią sporną pozostaje, czy spełnione zostały przesłanki w postaci braku winy Strony i jego uprawdopodobnienia. 14. Oceniając spełnienie przesłanek z art. 58 k.p.a. Sąd zauważa, że zgodnie z trafną tezą wyroku NSA z 8 lutego 2007 r., II OSK 1806/06, LEX nr 337473, ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminowi spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Organ powinien jedynie ocenić przedstawione przez nią okoliczności w świetle przesłanek z art. 58 § 1 k.p.a. Trudno jest bowiem wymagać od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające przyczyny uchybienia terminowi przez stronę. Zdaniem Sądu w sprawie wskazane w art. 58 k.p.a. przesłanki nie zostały wyczerpane, ponieważ Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi na czynność egzekucyjną. Sąd podziela zatem stanowisko prezentowane przez organ. 15. Wyjaśnić należy, że zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie przyjmuje się, że o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie w sytuacji, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej. Do przeszkód takich zalicza się na przykład pożar, powódź lub nagłą chorobę. Natomiast sam fakt występowania schorzeń (nawet ciężkich, typu choroby [...], [...]) nie przemawia za przywróceniem terminu do dokonania czynności. Istnienie choroby nie implikuje samo w sobie niemożności dochowania terminu do dokonania czynności. Dopiero skutki, które może dana choroba wywołać mogą świadczyć o tym, że Strona nie miała obiektywnie jakiejkolwiek możliwości dochowania terminu np. niemożność podejmowania decyzji spowodowana zakłóceniem czynności [...], pobyt w szpitalu związany z przeprowadzaniem badań wyłączający możliwość kontaktu ze stroną. Nie każda choroba sprawia, że człowiek nie jest w stanie funkcjonować w takim stopniu, że nie ma możliwości przy zachowaniu należytej staranności dopełnić terminu do dokonania czynności (w tym przypadku złożenia skargi na czynności egzekucyjne). Fakt choroby nie jest równoznaczny z niemożnością dokonania czynności procesowej przez sporządzenie i nadanie pisma przez pocztę osobiście lub przez osobę trzecią. Mechaniczne przyjmowanie, że każda cięższa choroba wywołuje obiektywną niemożliwość dokonania czynności procesowej i uzasadnia przywrócenie terminu, byłoby sprzeczne z doświadczeniem życiowym. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim sygn. akt II SA/Go 82/19, LEX nr 2648391, CBOSA). 16. Dodatkowo wpływ choroby innej osoby, stanowiącej podstawę prośby Skarżącego o przywrócenie terminu, na działanie Strony w niedochowaniu terminu powinien być jednoznacznie i konkretnie opisany oraz uprawdopodobniony. Skarżący poza ogólnym odwołaniem się do złego stanu zdrowia małżonki nie wykazał w jaki sposób na skutek jej choroby nie był w stanie dokonać czynności w terminie - osobiście czy za pośrednictwem innych osób. Sąd ponadto nie może się opierać jedynie na gołosłownych twierdzeniach Skarżącego, niepopartych jakimikolwiek dokumentami. Przy czym pamiętać należy, że przedstawione dokumenty dotyczące choroby małżonki Skarżącego musiałyby pozostawać w korelacji z uprawdopodobnieniem braku winy w uchybieniu terminu przez Skarżącego. Strona wprawdzie przedstawiła na etapie postępowania sądowoadministracyjnego kserokopię zaświadczenia o niepełnosprawności żony z 26 maja 2018 r. (wydane do 31 grudnia 2019 r.), jednak nie wskazała w jaki konkretnie sposób niepełnosprawność małżonki wpłynęła na uchybienie przez Skarżącego terminowi do złożenia skargi na czynności egzekucyjne, w związku z czym nie mogła zostać uwzględniona jako przyczyna braku winy Strony w uchybieniu terminu. W innym wypadku należałoby uznać, że sam fakt posiadania kogoś w najbliższej rodzinie z orzeczeniem o niepełnosprawności powodowałby, że osoby takie mogłyby w czasie określonym w orzeczeniu o niepełnosprawności (które zwykle jest wydawane na długi okres) decydować dowolnie kiedy będą wykonywać dane czynności procesowe. Co nie byłoby zgodne z zasadami współżycia społecznego przez postawienie w uprzywilejowanej pozycji procesowej takich osób względem innych uczestników postępowania. 17. Odnosząc się do podniesionego przez Skarżącego w skardze zarzutu przedawnienia Sąd wskazuje, że niniejsza sprawy dotyczy wyłącznie kwestii przywrócenia terminu do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne. Stąd nie mogą zostać ocenione argumenty zawarte w uzasadnieniu skargi odnośnie przedawnienia zaległości objętych zajęciem. 18. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.