III SA/Wa 1876/16
WyrokWSA w Warszawie2017-07-14
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Ewa Izabela Fiedorowicz, Radosław Teresiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie wypłacone pracownikowi w związku z rozwiązaniem umowy o pracę za porozumieniem stron, w sytuacji gdy pracownik złożył wniosek o rozwiązanie umowy, może być uznane za odszkodowanie lub zadośćuczynienie podlegające zwolnieniu z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Świadczenie wypłacone pracownikowi w związku z rozwiązaniem umowy o pracę za porozumieniem stron, zainicjowanym przez pracownika, nie może być uznane za odszkodowanie lub zadośćuczynienie podlegające zwolnieniu z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli nie wynika ono wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, a pracownik dobrowolnie zainicjował rozwiązanie stosunku pracy, nie wykazując przy tym szkody ani krzywdy.Stan faktyczny
Podatniczka B.K. rozwiązała umowę o pracę z pracodawcą E. SA na mocy porozumienia stron, inicjując ten proces własnym wnioskiem. Pracodawca wypłacił jej świadczenie w wysokości 88.229,27 zł. Podatniczka uznała to świadczenie za odszkodowanie podlegające zwolnieniu z podatku dochodowego i uwzględniła ulgę na dziecko, co skutkowało korektą zeznania podatkowego. Organy podatkowe uznały świadczenie za przychód ze stosunku pracy, a także odmówiły ulgi na dziecko z powodu przekroczenia limitu dochodów. Decyzje organów zostały utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej. Podatniczka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy poprzez niezastosowanie zwolnienia podatkowego oraz nieuwzględnienie ulgi na dziecko.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia del. SO Ewa Izabela Fiedorowicz,, sędzia WSA Radosław Teresiak, Protokolant starszy referent Grażyna Wojda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2017 r. sprawy ze skargi B.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz nadpłaty podatku w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. oddala skargę
B. i M. K. (podatnicy) 14 lutego 2015 r. złożyli w Urzędzie Skarbowym w P. zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2014 - PIT-37, w którym wykazali m.in. podatek należny w kwocie 26.337,54 złotych.
Następnie14 kwietnia 2015 r. podatnicy złożyli korektę ww. zeznania. W dołączonym do niej piśmie wyjaśnili, że korekta dotyczy wykazanego przychodu w PIT-11, który to uwzględniał przychód z tytułu odszkodowania, który zgodnie ze zmianą przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwolniony jest z opodatkowania. Wskazali, że pracodawca, tj. E. SA rozwiązał z B. K. stosunek pracy na mocy porozumienia stron (art. 30 § 1 pkt 1 K.p.) z przyczyn niedotyczących pracownika zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. Nr 90, poz. 844 z 2003 r. z późn. zm., dalej: "ustawa z dnia 13 marca 2003 r."). Z pracodawcą podpisane zostało również porozumienie na podstawie Umowy Społecznej dotyczącej zabezpieczenia praw i interesów pracowniczych w procesie konsolidacji i restrukturyzacji Grupy Kapitałowej E. z dnia 19 lipca 2007 r. Pracodawca wypłacił B.K. odszkodowanie w wysokości 88.229,27 zł, od którego pobrał oraz odprowadził zaliczkę na podatek dochodowy w wysokości 16.624,00 zl. Podatnicy wskazali ponadto, że w zeznaniu podatkowym złożonym w dniu 24.02.2015 r. nie uwzględniono ulgi na dziecko, ulga w kwocie 1.112,04 zł uwzględniona została dopiero w korekcie. W złożonej korekcie wykazano podatek należny w wysokości 8.432,00 zł oraz kwotę nadpłaty w wysokości 18.121,00 zł.
Po przeprowadzeniu w stosunku do podatników czynności sprawdzających, postanowieniem z dnia 10 listopada 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (dalej: NUS) wszczął postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r.
Następnie, decyzją z [...] grudnia 2015 r. NUS określił podatnikom wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. w kwocie 25.425 złotych oraz nadpłatę w tymże podatku za 2014 r. w kwocie 1128 złotych.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że wypłacone B.K. świadczenie w kwocie 88.229,27 zł brutto nie podlega zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r. (Dz. U z 2012 r. poz. 361 ze zm., dalej "ustawa"), gdyż stanowi przychód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy.
Odnosząc się z kolei do ulgi na dziecko wykazanej przez podatników w złożonej korekcie zeznania podatkowego organ I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 27f ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy ulga z tytułu wychowania jednego dziecka przysługuje, jeżeli dochody podatnika pozostającego przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim i jego małżonka nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 112.000,00 zł. Z uwagi na fakt, iż uzyskane w 2014 roku przez podatników łączne dochody (pomniejszone o podlegające odliczeniu składki na ubezpieczenia społeczne, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a ustawy) przekraczają 112.000,00 zł podatnikom nie przysługuje odliczenie od podatku ulgi z tytułu wychowania jednego dziecka.
Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez B. K. (Skarżąca), Dyrektor Izby Skarbowej w W. (DIS) decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji wyjaśnił, że w Grupie Kapitałowej E. S.A. prowadzono proces konsolidacji i restrukturyzacji zatrudnienia. W celu ochrony praw i interesów pracowniczych związanych z tym procesem w dniu 19.07.2007 r. zawarto z organizacjami związkowymi działającymi w zakładzie pracy Umowę Społeczną nr 1, której postanowienia stosuje się również do podmiotów powstałych na bazie majątku Grupy Kapitałowej E., w tym również E. SA. Zatem postanowienia Umowy Społecznej mają zastosowanie również do podmiotu będącego byłym pracodawcą Skarżącej.
Z postanowień umowy (Rozdział III, art. 12) wynika, iż pracownikom objętym postanowieniami Umowy Społecznej zapewnia się szczególną ochronę stosunku pracy, która polega na tym, iż w ciągu 120 miesięcy od jej wejścia w życie obowiązuje gwarancja zatrudnienia. Wypowiedzenie pracownikowi warunków pracy lub płacy może nastąpić na ściśle wskazanych warunkach i jedynie za zgodą odpowiedniej organizacji związkowej.
Z art. 14 Umowy Społecznej wynikają sytuacje, w których rozwiązanie umowy o pracę nie stanowi naruszenia Gwarancji Zatrudnienia. Jedną z tych sytuacji jest rozwiązanie umowy o pracę z pracownikami, którzy z własnej inicjatywy złożyli ofertę rozwiązania umowy o pracę na mocy porozumienia stron.
W realiach niniejszej sprawy Skarżąca zawarła 31 grudnia 2013 r. z E. SA Porozumienie w sprawie rozwiązania umowy o pracę, z którego wynika m.in., że:
- Strony zgodnie oświadczają, że rozwiązują umowę o pracę za porozumieniem stron z przyczyn niedotyczących pracownika z dniem 31 grudnia 2013 r.;
- Pracodawca oświadcza, że wypłaci Pracownikowi świadczenia pieniężne w wysokości 125.284,00 zł brutto;
- Pracownik oświadcza, że wypłata ww. świadczenia pieniężnego, wyczerpuje wszelkie jego roszczenia wobec Pracodawcy, w tym zawiera w sobie wszelkie świadczenia przewidziane przepisami ustawy z dnia 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników oraz postanowieniami Umowy Społecznej dotyczącej zabezpieczenia praw i interesów pracowniczych w procesie konsolidacji i restrukturyzacji Grupy Kapitałowej E., zawartej w dniu 19 lipca 2007 roku w S., przepisami powszechnie i wewnętrznie obowiązującymi u Pracodawcy oraz mocą innych porozumień lub oświadczeń woli złożonych Pracownikowi w celu rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron lub związanych ze stosunkiem pracy łączącym Pracownika z Pracodawcą;
- Strony postanawiają, że wypłata świadczenia pieniężnego nastąpi w częściach i w ratach w następujący sposób:
- pierwsza część płatna w dniu 10.01.2014 r. w wysokości 30.000 zł,
- 18 rat po 5.293,57 zł płatnych do 10. dnia każdego miesiąca rozpoczynając od lutego 2014 r.
Z treści § 2 ww. Porozumienia zawartego w dniu 31,12.2013 r. wynika, że stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania na mocy porozumienia stron.
Z informacji zawartej w zaświadczeniu o wynagrodzeniu z 7 kwietnia 2015 r. wystawionego przez E. SA wynika, że w 2014 r. Pracodawca wypłacił Skarżącej świadczenie w związku z rozwiązaniem umowy o pracę za porozumieniem stron w kwocie 88.229,27 zł.
Z ustaleń zawartych w art. 22 Umowy Społecznej, rozwiązanie stosunku pracy za porozumieniem stron z wypłatą odszkodowania jest możliwe wyłącznie na zasadach określonych w Programie Dobrowolnych Odejść uzgodnionym pomiędzy Pracodawcą a Związkami Zawodowymi. Natomiast z analizy materiału dowodowego nie wynika, aby w okresie kiedy podatniczka zawarła Porozumienie rozwiązujące umowę o pracę w E. SA obowiązywał jakikolwiek Program Dobrowolnych Odejść, a także aby Porozumienie z dnia 31 grudnia 2013 r. zawarte zostało w ramach tego programu.
Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie organu odwoławczego nie można uznać, iż otrzymane przez Skarżącą świadczenie stanowiło odszkodowanie, względnie zadośćuczynienie.
Organ podkreślił, że Skarżąca w sposób dobrowolny (bez stosowania przymusu) zawarła Porozumienie Stron rozwiązujące umowę o pracę. Zawierając wskazane Porozumienie Skarżąca zdawała sobie sprawę z tego, że straci bieżące źródło utrzymania, ale dzięki temu otrzyma, określone w Porozumieniu świadczenie pieniężne w wysokości 100.000,00 zł brutto, wypłacone w dwóch ratach w terminach określonych w Porozumieniu.
DIS wyjaśnił, że podstawowym warunkiem przypisania odpowiedzialności odszkodowawczej i tym samym zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy, jest wymóg bezprawności działania przynoszącego szkodę. W sprawie będącej przedmiotem odwołania źródłem świadczenia jest porozumienie stron stosunku pracy, wobec czego brak jest podstaw dla przyjęcia warunku bezprawności. Rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło zgodnie z prawem, na podstawie obowiązujących przepisów i za zgodą podatniczki. Warunkiem wypłaty świadczenia było bowiem rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron.
Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że Skarżąca nie doznała w swym majątku uszczerbku, czyli nie doznała straty. Podjęła świadomą decyzję o podpisaniu Porozumienia rozwiązującego umowę o pracę, korzystając z przewidzianych w nim profitów majątkowych, w tym - prawa do otrzymania świadczenia pieniężnego w znacznej wysokości.
Również z uwagi na brak przesłanki bezprawności działania wiążącego się z rozwiązaniem umowy o pracę, w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie ma podstaw do uznania, że otrzymane przez Skarżącą świadczenie stanowi odszkodowanie lub zadośćuczynienie korzystające ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy.
Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem Skarżącej, że świadczenie które otrzymała, stanowi odszkodowanie (zadośćuczynienie). W tym przypadku to sama Skarżąca wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy o pracę. Organ podkreślił, że zakończenie stosunku pracy u dotychczasowego pracodawcy nie jest równoznaczne z utratą możliwości zarobkowania. Pracownik nie ponosi uszczerbku majątkowego, a wręcz przeciwnie, dostaje dodatkowe świadczenie ponad te, które przewidują przepisy prawa pracy.
Organ wskazał również, że z przepisu art. 21. ust. 1 pkt 3 ustawy wynika, iż wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania tub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy.
DIS zauważył, że otrzymane przez Skarżącą świadczenie pieniężne nie wynikało wprost z ww. postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów. Skarżąca otrzymała świadczenie w wysokości 88.229,27 zł (brutto 125.284,26 zł), a w toku postępowania podatkowego nie przedłożono dowodów, z których wynikałyby zasady ustalenia tej kwoty świadczenia.
Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu argumentu, że Skarżąca zmuszona została do rozwiązania umowy o pracę organ wyjaśnił, że z treści porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę wynika, iż zawarte zostało ono na skutek jej inicjatywy. Następnie DIS podkreślił, że w art. 14. Umowy społecznej wskazane zostały sytuacje, w których rozwiązanie umowy o pracę nie stanowi naruszenia Gwarancji Zatrudnienia. Jedną z tych sytuacji jest rozwiązanie umowy o pracę z pracownikami, którzy z własnej inicjatywy złożyli wniosek o rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron.
W konsekwencji, w ocenie organu drugiej instancji brak było podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją Skarżąca wniosła do tutejszego sądu o skargę na powyższą decyzję zarzucając jej :
- naruszenie przepisów prawa, tj. art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy poprzez jego niezastosowanie w wyniku przyjęcia błędnego założenia, że wypłacone stronie świadczenie nie miało charakteru odszkodowania podlegającego zwolnieniu od podatku dochodowego, a w konsekwencji ustalenie niewłaściwej wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 rok (25.425,00 zł) i nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 rok (1.128.00 zł);
- nieuwzględnienie ulgi z tytułu wychowania jednego dziecka w wyniku przyjęcia błędnego założenia, że łączne dochody B. i M. K. uzyskane w 2014 roku przekroczyły kwotę 112.000,00 zł, która to stanowi górny limit dopuszczalności przysługiwania takowej ulgi.
Z uwagi na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji DIS oraz poprzedzającej ją decyzji NUS z [...] grudnia 2015 roku.
W uzasadnieniu wskazała, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło w związku z likwidacją jej stanowiska pracy, w wyniku czego jej pracodawcy postawili ją przed wyborem pomiędzy uzyskaniem świadczeń przewidzianych przez ustawę, z możliwością odwołania do sądu pracy, a wypłatą odszkodowania w zamian za podpisanie porozumienia na podstawie umowy społecznej dotyczącej zabezpieczenia praw i interesów pracowniczych w procesie konsolidacji i restrukturyzacji Grupy Kapitałowej E. z dnia 19 lipca 2007 roku. Nie ulega natomiast wątpliwości, że zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy odszkodowanie takie podlega zwolnieniu z podatku dochodowego.
W ocenie Skarżącej, w umowie społecznej dokładnie określony został charakter świadczenia wypłacanego w takiej okoliczności, który pokrywa się z instytucją odszkodowania/zadośćuczynienia. Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z ustawą o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników maksymalną wysokość odprawy dla pracownika zatrudnionego od ponad 8 lat stanowi kwota 3-miesięcznego wynagrodzenia, nie może ona jednak przekroczyć kwoty 15-krotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę - suma świadczenia przekazanego jej wyraźnie przekracza natomiast tę granicę, co dobitnie dowodzi, że miało ono inny charakter niż ten wskazany przez organ 1 instancji. Tym samym, świadczenie podlegało zwolnieniu od opodatkowania.
Powyższe okoliczności skutkują koniecznością przyjęcia, że suma przychodów państwa Skarżącej i jej męża w 2014 roku nie przekroczyła pułapu 112.000.00 zł. zatem przysługiwało im prawo do wnioskowania w rocznym rozliczeniu podatkowym o przyznanie ulgi na dziecko, czego w sposób nieuzasadniony odmówiły im organy obu instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Skarga jest niezasadna, zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy świadczenie wypłacone Skarżącej przez jej pracodawcę podlegało zwolnieniu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy.
W ocenie DIS, świadczenie wypłacone Skarżącej nie miało charakteru odszkodowania ani zadośćuczynienia a dodatkowo, nie spełniało podstawowej przesłanki z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy, to jest nie wynikało wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów.
Skarżąca wskazywała zarówno w toku postępowania podatkowego jak i w toku postępowania przed sądem, że wypłacone jej świadczenie stanowiło odszkodowanie w zamian za podpisanie porozumienia na podstawie umowy społecznej dotyczącej zabezpieczenia praw i interesów pracowniczych, które podlega zwolnieniu z opodatkowania.
W ocenie sądu rozpoznającego sprawę rację w tym sporze należało przyznać organom podatkowym z następujących przyczyn :
W aktach administracyjnych przedstawionych sądowi znajduje się porozumienie o rozwiązaniu umowy o pracę z dnia 31 grudnia 2013 r., zawarte pomiędzy Skarżącą a jej pracodawcą. W treści tego porozumienia wskazano zostało, że świadczenia wypłacone Skarżącej zaspokajają wszelkie jej roszczenia wynikające z ustawy z dnia 13 marca 2003 r. jak również z Umowy społecznej oraz wszelkich przepisów wewnętrznych obowiązujących u Pracodawcy.
Sąd podziela ustalenia faktyczne poczynione przez organy w sprawie, z których wynika, że świadczenie wypłacone Skarżącej na podstawie Porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę nie wynikało z Umowy społecznej. Jak słusznie zwrócił uwagę organ, Umowa społeczna przewidywała w art. 22 możliwość rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron, wyłącznie jednak w przypadkach określonych w Programie Dobrowolnych Odejść uzgodnionym pomiędzy Pracodawcami Grupy Kapitałowej E. a Związkami zawodowymi. Z ustaleń poczynionych przez organy, które nie były kwestionowane przez Skarżącą wynika, że Program Dobrowolnych Odejść nie został zawarty u pracodawcy Skarżącej.
Organ prawidłowo zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 14 pkt g) Umowy społecznej, w okresie jej obowiązywania nie stanowi naruszenia gwarancji zatrudnienia rozwiązanie umowy z pracownikami którzy złożyli z własnej inicjatywy wniosek o rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy Porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę wynika, taki właśnie wniosek złożony został przez Skarżącą.
Powyższe ustalenia faktyczne prowadzą do wniosku, że skoro :
a. Skarżąca złożyła wniosek o rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron,
b. rozwiązanie umowy o pracę będące następstwem takiego wniosku nie stanowiło naruszenia Umowy Społecznej,
c. Umowa społeczna nie zawierała przepisów regulujących sposób ustalenia wysokości świadczenia wypłacanego pracownikowi w razie złożenia przez niego wniosku o rozwiązanie umowy o pracę,
d. u pracodawcy Skarżącej nie został zawarty program dobrowolnych odejść regulujący zasady ewentualnej wypłaty świadczeń pracownikom, z którymi rozwiązywane były umowy o pracę czy to na skutek wypowiedzenia czy to w trybie porozumienia stron, w tym na skutek złożenia przez pracownika wniosku o rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem,
e. Skarżąca w toku postępowania nie przedstawiła żadnych dowodów, pozwalających na ustalenie na podstawie jakich przepisów wewnętrznych obowiązujących u jej pracodawcy wypłacono jej świadczenia objęte porozumieniem o rozwiązaniu umowy o pracę,
to uznać należy, że świadczenie wypłacone Skarżącej na podstawie porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę nie wynikało wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 k.p.
Zatem nie została spełniona pierwsza przesłanka warunkująca zastosowanie zwolnienia o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy. Zgodnie z powyższym przepisem, wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania tub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy.
Sąd podziela również stanowisko organu z którego wynika, że świadczenie wypłacone na rzecz Skarżącej nie miało charakteru odszkodowania czy też zadośćuczynienia.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że z samej treści Porozumienia nie wynika, by wypłacone na jego podstawie świadczenia stanowiły odszkodowanie czy też zadośćuczynienie.
Następnie podzielić należy stanowisko organu drugiej instancji, z którego wynika, że wobec wystąpienia przez Skarżącą z wnioskiem o rozwiązanie umowy o pracę nie można przyjąć, by świadczenie wypłacone jej na podstawie takie porozumienia miało charakter odszkodowania lub zadośćuczynienia. Sąd podkreśla w tym miejscu, że prawo nie zabrania pracodawcy restrukturyzacji zatrudnienia, nawet jeżeli wiąże się ono ze zwolnieniem znacznej części pracowników. Niewątpliwie w prawie pracy chroniona jest stabilność zatrudnienia, co nie oznacza jednak absolutnej gwarancji pozostawania w takim stosunku. Zasada ta bowiem w praktyce doznaje ograniczeń w związku np. z ryzykiem gospodarczym przedsiębiorcy (pracodawcy), które przekłada się na ryzyko utraty pracy przez pracownika. Trudno zatem uznać, że pracodawca ponosi odpowiedzialność za samo zwolnienie pracowników będące skutkiem ryzyka związanego z prowadzeniem przedsiębiorstwa. W przypadku zwolnień grupowych pracodawca obowiązany jest jedynie do zachowania procedury określonej w przepisach ustawy z dnia 13 marca 2003 r. i wypłaty odpraw pieniężnych, o których mowa w art. 8 ust. 1 tej ustawy.
W orzecznictwie zwraca się uwagę, że odprawy związane ze zwolnieniami grupowymi są swoistą "zapłatą" przez pracodawcę za zgodne z prawem i skuteczne zwolnienie się od zobowiązania zatrudnienia pracownika. Funkcją odprawy nie jest wynagrodzenie szkody za utratę możliwości zarobkowania, bowiem zakończenie stosunku pracy u dotychczasowego pracodawcy nie jest równoznaczne z utratą możliwości zarobkowania w ogóle (por. wyrok Sądu Najwyższego z 1 kwietnia 2015r., II PK 134/14, LEX nr 1682206).
Nie jest zatem słuszne stanowisko Skarżącej, że wypłacone jej świadczenie, miało charakter odszkodowania. Sąd podkreśla w tym miejscu, że żaden z przepisów kodeksu cywilnego (jak też kodeksu pracy) nie nakłada na pracodawcę obowiązku zapłaty odszkodowania z tytułu zgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę.
Świadczenie wypłacone Skarżącej nie może być również uznane za odszkodowanie z tytułu naruszenia Umowy społecznej z uwagi na brzmienie jej art. 14 punkt g. Stosownie bowiem do przywołanego przepisu, rozwiązanie umowy o pracę na skutek wniosku pracownika nie stanowi naruszenia gwarancji zatrudnienia wynikających z Umowy społecznej.
Skarżąca zarówno w toku postępowania podatkowego jak i w toku postępowania sądowego podnosiła, że otrzymała odszkodowanie w zamian za podpisanie porozumienia na podstawie umowy społecznej, jak również, że postawiona została przed wyborem – albo zostanie z nią rozwiązana umowa o pracę z możliwością odwołania się do sądu pracy, albo też wypłacone zostanie odszkodowanie w zamian za podpisanie porozumienia na podstawie umowy społecznej. Powyższe twierdzenia Skarżącej stoją jednak w sprzeczności z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy to jest z Porozumieniem o rozwiązaniu umowy o pracę, w którym wskazano, że zostało ono zawarte na skutek wniosku Skarżącej jak również z treścią Umowy społecznej. Umowa społeczna, jak wprost wskazywała, że ewentualne rozwiązanie umowy o pracę na skutek inicjatywy pracownika nie będzie stanowić jej naruszenia sankcjonowanego wypłatą odszkodowania.
Skarżąca dążąc do wykazania, że wypłacone jej świadczenie ma charakter odszkodowawczy wskazywała, że jego wysokość przekracza limity określone ustawą z dnia 13 marca 2003 r.
W ocenie sądu okoliczność, że pracodawca wypłacił pracownikowi wyższe świadczenie niż przewidziane przepisami powołanej ustawy nie może zostać uznane za potwierdzające jego odszkodowawczy charakter. żadne bowiem inne okoliczności sprawy nie wskazują jakiej szkody (bądź krzywdy) owo odszkodowanie (zadośćuczynienie) miałoby dotyczyć.
W konsekwencji uznać należy, że organy obu instancji postąpiły prawidłowo uznając, że w sprawie nie znajduje zastosowania zwolnienie o którym mowa w art. 21 ust, 1 pkt 3 ustawy, bowiem świadczenie wypłacone Skarżącej nie miało charakteru odszkodowania ani zadośćuczynienia ani też nie wynikało wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów. Tymczasem dla zastosowania powyższego zwolnienia konieczne jest kumulatywne spełnienie obu powyższych przesłanek.
W konsekwencji, skoro kwoty wypłacone Skarżącej przez jej pracodawcę w 2014 r. nie podlegały zwolnieniu, organy postąpiły słusznie odmawiając Skarżącej i jej mężowi możliwości skorzystania z ulgi z tytułu wychowania jednego dziecka. Organy prawidłowo bowiem przyjęły, że łączne dochody B. i M. K. uzyskane w 2014 roku przekroczyły kwotę 112.000,00 zł, która to stanowi górny limit dopuszczalności przysługiwania takowej ulgi.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło