III SA/Wa 1902/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant referent stażysta Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r. oddala skargę 1. Z przedłożonych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie akt sprawy wynikało, że Wójt Gminy P. decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. ustalił H. P. (dalej jako "Strona" lub "Skarżąca"), zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na 2012 r. w kwocie 168 zł. Jako podstawę opodatkowania przyjął budynek o powierzchni 18 m2 oraz pozostałe grunty o powierzchni 179 m2. 2. Od powyższej decyzji Skarżąca w dniu 25 lutego 2012 r. złożyła odwołanie, w którym wniosła o przywrócenie metrażu działki nr [...] w K. zgodnie z aktem notarialnym. Ponadto wskazała, że ww. działka ma powierzchnię 200 m2, a nie jak wykazano w decyzji wymiarowej na 2012 r. powierzchnię 179 m2. Skarżąca podniosła, że przyczyną zmniejszenia powierzchni działki było jej prowizoryczne ogrodzenie pod koniec lat 70 spowodowane konfliktem z sąsiadem, które doprowadziło do jej uszczuplenia o 21 m2. Ponadto wyjaśniła, że w dniu 19 sierpnia 2009 r. geodeta dokonał pomiaru działki na korzyść sąsiada pomimo jej wyjaśnień o prawidłowym metrażu działki. Jej zdaniem niezgodny z prawdą pomiar został przekazany do Starostwa w P. w związku z czym powstała nieprawidłowość podczas naliczania zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. 3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że przy wymiarze podatku organy podatkowe są zobowiązane do kierowania się treścią art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.; dalej; "u.p.g.k.") który stanowi, iż podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. W związku z tym organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku i innej klasyfikacji gruntu lub budynku niż te, które zostały wskazane w ewidencji. Organ stwierdził, że według danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w P. - wypis z rejestru gruntów z dnia 7 marca 2012 r. – H.P. jest właścicielką działki nr [...] K. [...] o powierzchni 0,0179 ha. Grunty tej działki są sklasyfikowane jako tereny zabudowane o symbolu [...] i podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (teks jedn.: Dz. U. z 2006 r. nr 121, poz. 844 ze zm.; dalej "u.p.o.l."). Organ wskazał, że wymiar podatku od nieruchomości w niniejszej sprawie nastąpił przy zastosowaniu stawek określonych uchwałą Rady Gminy P. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w sprawie ustalenia wysokości stawek podatku od nieruchomości. W dalszej części podkreślił, że organy podatkowe są zobowiązane do dokonania wymiaru podatków zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji, którymi są związane i nie mogą w trakcie postępowania podatkowego przyjąć innych ustaleń niż wynikające ze wskazanej wyżej ewidencji. Organ podatkowy nie może również samodzielnie ustalać i rozstrzygać o prawidłowości i mocy prawnej dokumentów stanowiących podstawę dokonania wpisów w ewidencji. Organ podkreślił, że art. 22 u.p.g.k. nakłada na właścicieli i osoby władające nieruchomościami obowiązek zgłaszania zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 20 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian wynikających z decyzji właściwych organów, gdyż te są z urzędu przesyłane do organu prowadzącego ewidencję. Ponadto organ odwoławczy wskazał na orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika zakaz dokonywania w postępowaniu podatkowym ustaleń innych niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem organu na uwagę zasługuje fakt, iż Skarżąca została zapoznana ze zmianami dokonanymi w ewidencji gruntów i budynków obrębu K. czego potwierdzeniem jest pismo Starosty Powiatowego w P. z dnia 6 września 2011 r. wyjaśniające Skarżącej zmianę powierzchni nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] . 4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. Skarżąca podniosła, że wymuszona przez sąsiada, a następnie naniesiona przez geodetę i zatwierdzona przez Starostwo zmieniona granica działki, deformuje jej kształt, zmniejsza wartość i zniechęca potencjalnych nabywców. Ponadto wskazała, że nie zaistniały żadne względy polityczne, gospodarcze ani społeczne do uszczuplenia powierzchni jej działki. Złożony przez nią podpis na blankiecie w dniu pomiaru działki świadczy o jej obecności podczas czynności geodety i absolutnie nie wyraża zgody na błędny pomiar geodezyjny, niezgodny ze stanem księgi wieczystej i aktem notarialnym. Ponadto podniosła, że geodeta nie zapoznał się z dokumentami dotyczącymi działki, nie uwzględnił jej wyjaśnień i nie przedstawił do wglądu protokołu z wykonanych pomiarów. O uszczupleniu powierzchni działki z 200 m2 do 179 m2 dowiedziała się dopiero z decyzji wymiarowej z [...] lutego 2011 r. 5. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. 6. Skarżąca przy piśmie z dnia 13 stycznia 2013 r. nadesłała kserokopię aktualnego wypisu z księgi wieczystej z dnia [...] stycznia 2013 r., z którego wynika, iż zobowiązania podatkowe w latach poprzednich były naliczane od powierzchni 200m2. Jednocześnie zwróciła się z prośbą o pomoc Wójta Gminy P. przy rozgraniczaniu działki nr [...] zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. 7. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem stwierdzić należy, iż zarówno ona, jak też i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji swoją materialną podstawę znajdują w przepisie art. 2 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w roku 2002 (tekst jednolity – Dz. U. Nr 9 z 2002 r., poz. 84 ze zm.), który stanowi, iż obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem. Zgodnie z powołanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisem art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne - podstawę wymiaru podatków stanowią dane z ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa ewidencja gruntów i budynków stanowi urzędowe źródło informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach podatkowych, i w przypadku, gdy dane podawane przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów winny mieć zapisy wynikające z ewidencji. Dane zawarte w ewidencji mają bowiem walor dokumentu urzędowego określonego w art. 194 ustawy Ord. pod., a ponieważ podważenie tych zapisów jest możliwe jedynie w toku odrębnego postępowania administracyjnego prowadzonego przed właściwymi organami, dokonywanie takich zmian w danym postępowaniu podatkowym jest niedopuszczalne. Skoro zatem podatnik chce kwestionować dokument urzędowy (dane z ewidencji ) to powinien wszcząć odrębną procedurę w celu jego zmiany (wyrok WSA w Gdańsku z 07.10.2008 r., I SA./Gd 489/08, lex nr 497599; wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r., II FSK 372/07, lex nr 490966; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 26 marca 2009 r., I SA/Go 43/09, lex nr 512080 oraz wyrok WSA w Gdańsku z 15 marca 2006 r., I SA/Gd 348/04). Jedynie w wyjątkowych przypadkach dane z ewidencji gruntów mogą być zastąpione danymi wynikającymi z innego dokumentu urzędowego, zawierającego aktualne informacje dotyczące przedmiotu opodatkowania lub podatnika (wyrok WSA w Warszawie z 24 listopada 2006 r., III SA/Wa 2394/06, lex nr 298133 ). Sąd akceptuje również poglądy zawarte w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego powołanych przez Kolegium, iż organy podatkowe nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i wypowiadania się w przedmiocie prawa własności poszczególnych podatników (vide wyrok NSA z dnia 29 grudnia 1993 r., III SA 747/93, ONSA 1994/4/163), a także, iż ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym i jeżeli strona kwestionuje zawarte tam dane, winna najpierw wystąpić o ich korektę, w trybie określonym w powołanym akcie prawnym, a następnie, w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych (wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r., NSA III SA 911/94, OSS 1994/4-5/164). 8. Z akt sprawy wynikało, iż Skarżąca nie zgadza się z przyjętą w ewidencji gruntów i budynków powierzchnią gruntów jako podstawy opodatkowania tj. 179 m². W toku postępowania wniosła o przywrócenie metrażu działki nr [...] w K. zgodnie z aktem notarialnym. Ponadto wskazała, że ww. działka ma powierzchnię 200 m2, a nie jak wykazano w decyzji wymiarowej na 2012 r. powierzchnię 179 m2. Skarżąca podniosła, że przyczyną zmniejszenia powierzchni działki było jej prowizoryczne ogrodzenie pod koniec lat 70 spowodowane konfliktem z sąsiadem, które doprowadziło do jej uszczuplenia o 21 m2. Ponadto wyjaśniła, że w dniu 19 sierpnia 2009 r. geodeta dokonał pomiaru działki na korzyść sąsiada pomimo jej wyjaśnień o prawidłowym metrażu działki. Jej zdaniem niezgodny z prawdą pomiar został przekazany do Starostwa w P., w związku z czym powstała nieprawidłowość podczas naliczania zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. 9. Odnosząc się do powołanych przez Skarżącą okoliczności wskazać należy, iż Skarżąca kwestionując klasyfikację gruntów, ze względu na niezgodność danych ewidencji z dokumentem źródłowym tj. aktem notarialnym własności nieruchomości powinna wszcząć odrębne od postępowania podatkowego postępowanie w zakresie zmiany danych w ewidencji gruntów. Podnieść należy, iż zgodnie z art. 2 ust. 8 u.p.g.k. ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów jest starosta (art. 22 ust. 1 ww. ustawy). Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt 1), oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Powyższe informacje o gruntach, budynkach i lokalach, zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe, zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów (art. 24 ust. 1 ustawy). W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, rodzaju użytków gruntowych i klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub rodzaju dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje podmiotowe dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych lub samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Dane podmiotowe służyć mają wyłącznie odzwierciedleniu aktualnego stanu prawnego nieruchomości. Zasady prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian regulują przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), dalej rozporządzenie. Z przepisów ustawy oraz rozdziału 3 rozporządzenia wynika, że zawarte w ewidencji dane podlegają aktualizacji dwojaki sposób: w trybie czynności materialno-technicznej z urzędu - § 46 ust. 2 rozporządzenia, lub na wniosek zobowiązanego - art. 22 ust. 2 i 3 ustawy, w drodze decyzji administracyjnej kończącej postępowanie wszczęte w trybie § 47 ust. 3 rozporządzenia, przy czym decyzja może mieć charakter merytoryczny, tj. rozstrzygać o wprowadzeniu zmiany lub odmowie jej uwidocznienia, bądź proceduralny - w przypadku umorzenia wszczętego z urzędu postępowania w sprawie. Z powyższego wynika również, ze zmiany w zapisach ewidencji mające za przedmiot aktualizację ewidencji wprowadzane są z urzędu lub na wniosek. Zgodnie z § 46 ust. 2 rozporządzenia z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z: 1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, 2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, 3) dokumentacji architektoniczne - budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, 4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. Z przepisów tych wynika, że inicjatywa wszczęcia postępowania w sprawie wymiany danych ewidencyjnych należy do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, tj. do starosty, bądź do podmiotów posiadających interes prawny we wszczęciu i prowadzeniu postępowania w przedmiocie aktualizacji danych ewidencyjnych, w tym także właścicieli nieruchomości. Podkreślenia wymaga, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów Rozdziału 3 (§ 44 i nast.) rozporządzenia. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji a nie jej prostowania. Jednakże usuwanie błędów lub pomyłek w ewidencji w ramach jej aktualizacji nie jest wyłączone pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja ma odzwierciedlać a nie tworzyć (wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2008 r., III SA/Kr 119/08, Lex nr 510289). W stanie faktycznym niniejszej sprawy należy nadto wskazać, że zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków wynikające z ustawy i rozporządzenia nie stanowią wystarczającej gwarancji wykluczającej możliwość istnienia w rejestrze wpisów niedopuszczalnych, bezprawnych lub błędnych. Wskazać więc należy, ze wpis błędny, to wpis niezgodny z treścią dokumentu urzędowego stanowiącego jego podstawę, lub wpis niezgodny ze złożonym wnioskiem. Wadliwość taka może być wadliwością nieistotną, możliwą do usunięcia w przewidzianym w postępowaniu administracyjnym postępowaniu rektyfikacyjnym, lub istotną, wymagająca wydania decyzji administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego (tak. D. Felcenloben, Kataster nieruchomości rejestrem publicznym, Wyd. Gali, Wyd. I, 2009 r., str. 88 i nast.). W sytuacji zatem, kiedy uwidoczniony w katastrze nieruchomości wpis jest niezgodny z dokumentem źródłowym, organ rejestrowy winien podjąć niezwłocznie czynności zmierzające do usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości, z urzędu lub na wniosek Strony, stosując w tym zakresie odpowiednio przepisy k.p.a. Usunięcie wad nieistotnych wpisów w rejestrze w wyniku sprostowania może dotyczyć: błędów pisarskich, błędów rachunkowych, innych oczywistych omyłek (tak D. Felcenloben, op. cit., także wyrok NSA z dnia 13 maja 1999 r. II SA 566/99, Lex nr 46217). Mając na uwadze powyższe Skarżąca kwestionując dane z ewidencji gruntów może wszcząć stosowne postępowanie w tym zakresie. Powyższe stanowisko nie zmienia tego, iż organy podatkowe jak i Sąd administracyjny w przedmiotowej sprawie nie są właściwe do kwestionowania danych przyjętych w ewidencji gruntów. Z tych też powodów skarga w zakresie podatku od nieruchomości jest bezzasadna. 10. W tym stanie rzeczy Sąd przyjął, iż ograny podatkowe nie uchybiły przepisom prawa materialnego w zakresie ustalania podatku od nieruchomości, ani także przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania. 11. Z tych wszystkich względów skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu w oparciu o przepis art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.