III SA/Wa 191/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-03-28

Skład orzekający: Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej, która posiada znaczne środki finansowe i majątek, można przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, mimo że ponosi ona koszty wielu postępowań sądowych?
Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy osobie prawnej, która mimo ponoszenia kosztów wielu postępowań sądowych, dysponuje znacznymi środkami finansowymi i majątkiem, wielokrotnie przewyższającymi wymagane koszty sądowe. Sąd uznał, że koszty sądowe stanowią wydatek związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, który powinien być pokrywany z uzyskiwanych przychodów, a nie z pomocy państwa, zwłaszcza gdy sytuacja finansowa wnioskodawcy jest stabilna.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo G. Sp. z o.o. złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując, że ponosi koszty wielu postępowań sądowych. Mimo posiadania na rachunku bankowym ponad 180 tys. zł, znacznych środków trwałych i wysokiego zysku za ostatni rok, Spółka twierdziła, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych ze względu na nowe regulacje prawne dotyczące automatów do gier. Sąd, analizując dokumentację finansową Spółki, stwierdził, że jej przychody i zysk są znaczne, a środki na rachunku bankowym wielokrotnie przewyższają wymagane koszty sądowe.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy Przedsiębiorstwu G. Sp. z o.o. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Przedsiębiorstwa G. Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za maj 2012 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - Przedsiębiorstwo G. Sp. z o.o. (dalej – "Skarżąca", "Spółka"), w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł, złożyła urzędowym formularz PPPr wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że nie posiada środków na poniesienie kosztów sądowych. Spółka prowadzi spory z organami skarbowymi na terenie całej Polski, zatem jej obciążenie jest równe sumie wpisów we wszystkich sprawach (kilkuset). Nadto, od wielu z tych spraw jest wymagany wpis stosunkowy. Z oświadczeń Skarżącej wynika, że posiada ona na rachunku bankowym środki w wysokości ponad 180 tys. zł, wartość środków trwałych Spółki wynosi [...] zł, wysokość zysku za ostatni rok (2012) to 713.731,90 zł. Spółka wyjaśniła, że posiada w swoim majątku automaty do gier o niskich wygranych, które ze względu na nowe regulacje prawne w ustawie o grach hazardowych nie przedstawiają obecnie realnej wartości rynkowej. Ponadto, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego, Spółka nadesłała m.in.: rachunki zysków i strat za okresy od stycznia do listopada 2013 r., wstępny rachunek zysków i strat za cały 2013 r., bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2012r., wprowadzenie do sprawozdania finansowego za okres 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r., rachunek zysków i strat na 31 grudnia 2012 r., dodatkowe informacje i wyjaśnienia do sprawozdania finansowego za okres 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r., zestawienie zmian w środkach trwałych na dzień 31 grudnia 2012 r., podział zobowiązań do spłaty, sprawozdanie zarządu z działalności za 2012 r., bilans na 31 grudnia 2013 r., deklarację VAT-7 za styczeń 2014 r., deklaracje VAT za poszczególne miesiące 2013 r., CIT-8 za 2012 r., CIT-D za 2012 r., obroty i salda za styczeń 2014 r., wyciąg z rachunku bankowego za styczeń 2014 r. oraz grudzień i listopad 2013 r. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Podstawą prawną rozpoznania złożonego przez Skarżącą wniosku są przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej – "P.p.s.a."). Zgodnie z ich brzmieniem, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504). Ciężar dowodu wystąpienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o jego przyznanie (postanowienie NSA z 13 września 2011 r., II FZ 439/11). Wymagalne w sprawach badanych przez referendarza sądowego koszty sądowe to kwoty wpisów w wysokości, łącznie we wszystkich sprawach, ok. 3 tyś zł (100 zł od każdej sprawy). Referendarz sądowy uznaje trafność poglądów Naczelnego Sądu Administracyjnego, z których wynika, że Spółka dysponująca wciąż majątkiem i środkami finansowymi – co wynika z treści nadesłanych dokumentów księgowych – których wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 19 listopada 2004 r., FZ 463/04). W ocenie referendarza sądowego, ponoszenie kosztów sądowych to jeden z wydatków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, które – co do zasady – powinny być zaspokajane z uzyskiwanych przychodów, a nie – jak sugeruje Spółka – z pomocy państwa. Tym bardziej, że nadesłana dokumentacja potwierdza, że przychody Skarżącej są znaczne. Jak wynika bowiem z nadesłanego rachunku zysków i strat za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2013 r. – wyniosły one ponad 38 mln zł. Ze wstępnego bilansu za 2013 r. wynika, z kolei, że za ten rok Spółka osiągnęła zysk w wysokości 175.267,71 zł. Ponadto, jak można wyczytać z historii rachunku bankowego, czy złożonych zestawień faktur VAT, Skarżąca dokonuje obecnie szeregu operacji finansowych, tj. realizuje należności i dokonuje zapłat, niekorzystających z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu kosztów sądowych. Sytuację finansową Spółki obrazuje również fakt posiadania na rachunku bankowym, środków finansowych w wysokości 180.334,29 zł, czyli w kwocie kilkudziesięciokrotnie przekraczającej aktualnie wymagane koszty sądowe w sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem. Dodatkowo, należy również zauważyć, że Spółka nie przedstawiła żadnych nowych argumentów, niż te, które były już ocenione przez Naczelny Sąd Administracyjny w innych sprawach, w których Spółka również występowała o przyznanie prawa pomocy (por. m.in.: postanowienie NSA z 12 marca 2014 r., II GZ 94/14, postanowienia NSA z 12 marca 2014 r. II FZ 314-326/14). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło