III SA/Wa 1920/13

WyrokWSA w Warszawie2014-08-21

Skład orzekający: Jolanta Sokołowska, Małgorzata Długosz-Szyjko, Waldemar Śledzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu podatkowego ustalająca zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za dochody nieujawnione, wydana na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy o PDOF, może być utrzymana w mocy po wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność tego przepisu z Konstytucją?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Podstawą uchylenia był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. (sygn. akt SK 18/09), który stwierdził niezgodność art. 20 ust. 3 ustawy o PDOF z Konstytucją RP. Przepis ten, stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji, nie mógł być stosowany po jego derogacji przez Trybunał Konstytucyjny, nawet jeśli decyzja została wydana przed ogłoszeniem wyroku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia przez organy podatkowe zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów nieujawnionych. Organ pierwszej instancji ustalił zobowiązanie w kwocie 182.746,00 zł, uznając część wydatków Skarżącego za pochodzące z nieujawnionych źródeł. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i ustalił zobowiązanie w kwocie 115.097,00 zł, częściowo zmieniając kwalifikację niektórych wydatków. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie przepisów postępowania i brak czynnego udziału. Sąd uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z powodu niezgodności podstawy prawnej z Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz C. D. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi C. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz C. D. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. ustalił C. D., dalej jako Skarżący zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych w kwocie 182.746,00 zł. Organ uznał, iż Skarżący w badanym roku poniósł wydatki w łącznej wysokości 264.466,88 zł. Na kwotę tę złożyły się środki pieniężne wydatkowane z rachunków bankowych Podatnika niezwiązane z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym: • 1/2 wydatków poniesionych do 23 lipca .2003 r. 260.304.70 zł, • wydatki poniesione po 23 lipca 2003 r. 4.162,18 zł. Natomiast za udokumentowane źródła finansowania ww. wydatków przyjęto kwotę 20.806,09 zł, na którą złożyły się: • dochód ustalony decyzją z dnia [...] września 2009 r. [...] (dot. Skarżącego), 16.596,56 zł, w tym: - 1/2 dochodów uzyskanych do 23 lipca 2003 r. w kwocie 6.483,51 zł; - dochody uzyskane po 23 lipca 2003 r. w kwocie 10.113,05 zł • dochód ustalony decyzją z dnia [...] września 2009 r. [...] (dot. A.D.) w kwocie 4.209,53 zł.tj. 1/2 dochodów uzyskanych do 23 lipca 2003 r. Organ wskazał, iż w trakcie prowadzonego postępowania Strona nie przedłożyła oświadczenia o poniesionych wydatkach oraz o wysokości i źródłach uzyskanych przychodów w 2003 r. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że w dniu 20 września 2002 r. Sąd Okręgowy w W. zwrócił poręczenie majątkowe za B. B. na konto Stowarzyszenia [...]. W dniu 15 listopada 2002 r. dokonano wypłaty z konta bankowego Stowarzyszenia [...]kwoty 1.970.050,00 zł, poprzez wystawienie czeku gotówkowego na Skarżącego. Wypłaty dokonywano, zgodnie z twierdzeniem ww., na polecenie firmy S., [...] C. [...], która była faktycznym dysponentem kwoty zwrotu poręczenia majątkowego. Skarżący został ustanowiony pełnomocnikiem firmy S., a jego zadaniem było odebranie poręczenia majątkowego i jego rozdysponowanie. Kwota ta została przekazana na prywatne konto Skarżącego. Z konta tego dokonywano przelewów oraz. licznych wypłat. Skarżący nie potrafił wskazać osób. którym przekazywał niektóre z kwot, przy czym twierdził, iż wszystkich operacji dokonywał na polecenie pełnomocnika firmy S., Pana S. G.. Ustalono, że kwotę 1.970.050.00 zł Skarżący rozdysponował w latach 2002 - 2003. Przy czym na koncie osobistym w banku [...]S.A. Skarżący w roku 2003 dysponował łącznie kwotą 326.381.18 zł, którą to organ pierwszej instancji zaliczył jako pochodzącą z nieujawnionych źródeł. Kwota ta wykorzystana była do dokonywania przelewów, wypłat i innych płatności, w okresie -3 stycznia 2003 r. -17 sierpnia 2003 r. Przy czym, mając na uwadze rozdzielność majątkową powstałą od dnia 24 lipca 2003 r., Organ przypisał Skarżącemu 1/2 kwot wynikających z powyższych operacji dokonanych w okresie od 3 stycznia 2003 r. do 11 lutego 2003 r. oraz całość kwot wynikających z operacji z dnia 17 sierpnia 2003 r. Pozostałe operacje wypłaty środków pieniężnych były operacjami finansowymi uzyskanymi z działalności gospodarczej prowadzonej w P.s.c. Nadto ustalono, że Skarżący posiadał konto "private banking'' w [...]Bank, na które dokonano w dniu 6 stycznia 2003 r. przelewu kwoty 148.000,00 USD (565.419,20 zł) z [...]w L., w dniu [...]stycznia 2003 r. Podatnik zasilił je kwotą 52.000,00 USD (198.390,40 zł) i w tym samym dniu przelał kwotę 200.000,00 USD na konto firmy S.. W ocenie organu pierwszej instancji środki finansowe w kwocie 264.466,88 zł, pochodzące z konta bankowego Stowarzyszenia [...], rozdysponowane przez Skarżącego w 2003 r. stanowią Jego wydatki poniesione w tymże roku. Organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie Skarżący nie wskazał podmiotów, którym przekazał środki wypłacone z własnego rachunku bankowego. Zgodnie z ustaleniami Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w trakcie prowadzonego postępowania, nadwyżka wydatków poniesionych przez Skarżącego w 2003 r. nad mieniem zgromadzonym w badanym roku podatkowym, pochodzącym z przychodów uprzednio opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania wyniosła 243.660,79 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wniósł o jej uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił: - nieważność z mocy art. 247 § 1 pkt 3 i 4 O.p., - naruszenie art. 120 w związku z art. 123 § 1 O.p. poprzez uniemożliwienie czynnego udziału we wszystkich czynnościach poprzedzających wydanie zaskarżonej decyzji, - naruszenie art. 120 w związku z art. 122 O.p. przez nieuwzględnienie zebranego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym nie wyjaśnienie stanu faktycznego. W uzasadnieniu odwołania Skarżący podniósł, że decyzja organu pierwszej instancji dotyczy sprawy rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, tj. decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...].05.2009 r. nr [...]. Wyjaśnił, że wszystkie wydatki, które zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowy w P. poczynione zostały w 2003 r., objęte zaskarżoną decyzją znajdują swoje pokrycie w przekazanej przez Klub [...]kwocie kaucji. Skarżący zarzucił również uniemożliwienie ustosunkowania się do zebranego materiału dowodowego, bowiem kserokopie dokumentów otrzymał w dniu 09.12.2009 r., natomiast decyzję wydano [...].12.2009 r., co wyczerpuje dyspozycję art. 247 pkt 3 O.p. Zdaniem Podatnika, z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że przekazaną kaucją zarządzał w imieniu firmy S., co znajduje odzwierciedlenie w udzielonych przez te firmę pełnomocnictwach, innych dokumentach, czy korespondencji z Panem S. G. z I., jak i w zeznaniach świadków. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pomija się te fakty bez uzasadnienia. Powyższe wyczerpuje dyspozycje art. 247 § 1 pkt 3 O.p., jak też przepisy art. 120 i 122 tejże ustawy. Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych w kwocie 115.097.00 zł. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uznał, iż środki pieniężne przelane w 2003 r. z konta bankowego Strony na konto M. oraz tytułem meble kuchenne dla E. M. odpowiednio w kwotach 6.500,00 zł i 17.119.00 zł nie mogą być uznane, jako wydatki na własne cele Skarżącego. Wskazano bowiem osoby, którym przekazano te środki, a które to potwierdziły ten fakt, jak też wskazały cel na jaki je otrzymały. Dalej w przypadku E. M. w Urzędzie Skarbowym w L. zgłoszona została umowa pożyczki, gdzie jako jej stronę wskazano S. G.(deklaracja w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych PCC-1 z dnia [...]12.2002 r.). S. G. mógł mieć zatem prawo, jako osoba fizyczna, do części środków pieniężnych z poręczenia majątkowego. Nadto organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu pierwszej instancji, co do zaliczenia do wydatków Strony kwoty 52.000.00 zł, stanowiącej składową kwoty 200.000.00 USD przelanej w dniu [...]stycznia 2003 r. na konto firmy S. skoro kwota ta w konsekwencji przekazana została na konto bankowe tejże firmy. W ocenie Organu, co do pozostałych wypłat z konta bankowego w 2003 r., to Strona nie uprawdopodobniła w jakim celu środki te zostały wypłacone oraz czy i komu przekazane, a co do płatności wewnętrznej tytułem darowizna w kwocie 73.000.00 zł nie udowodniła, iż otrzymała dyspozycję w tym względzie od firmy S. Oznacza to, że wypłacone środki pieniężne stanowią przysporzenie majątkowe na rzecz Skarżącego, a tym samym dochód, który nie został zadeklarowany i opodatkowany w 2003 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie podzielił stanowiska organu pierwszej instancji, iż ww. określone wypłaty z konta bankowego należy zakwalifikować do wydatków Podatnika, bowiem nie zostało udowodnione, że wypłacone środki pieniężne zostały wydatkowane. Organ wskazał, iż w wyniku złożonego przez Skarżącego odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...]września 2009 r. nr [...]określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003 w kwocie 2.873,00 zł. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...]uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i określił zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. w kwocie 518,50 zł. Z uwagi na fakt, iż Skarżący nie przedłożył oświadczenia o poniesionych wydatkach oraz o wysokości i źródłach uzyskanych przychodów w 2003 r., przyjęto wydatki statystyczne na podstawie Rocznika Statystycznego Rzeczypospolitej Polskiej za 2005 (Dział IX Budżet Gospodarstw Domowych tab. 4 (213) przeciętne miesięczne wydatki w gospodarstwach domowych str. 293), gdzie dla jednej osoby przeciętne miesięczne wydatki w gospodarstwie domowym określono dla 2003 r. na kwotę 677,81 zł. Na tej podstawie ustalił (mając na uwadze umowę majątkową małżeńską z dnia 24.07.2003 r.), że Skarżący w badanym roku poniósł wydatki w łącznej wysokości 8.215,05 zł, Dyrektor Izby Skarbowej w W.uznał, iż Skarżący w 2003 r. uzyskał dochód, który nie został opodatkowany, w łącznej wysokości 153.462,18 zł. Na kwotę tę złożyły się wypłaty dokonane z konta bankowego prowadzonego w banku [...] S.A. (po uwzględnieniu wypłat dla M. S i E. M.), w tym: • ½ dochodów uzyskanych do 23.07.2003 r. 149.300.00 zł, • dochody uzyskane po 23.07.2003 r. 4.162,18 zł. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej ustalił Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych według stawki 75% W skardze na powyższą decyzję Skarżący wniósł o jej uchylenie j i zasądzenie kosztów postępowania, Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 120, art. 121, art. 122 , art. 123 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 O.p; - art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm., zwanej dalej updof) W uzasadnieniu skargi Skarżący zarzucił, iż nie został zapoznany z. zebranym materiałem dowodowym i tym samym nie mógł wypowiedzieć się w sprawie, czym naruszono prawo do uczestnictwa w postępowaniu określone w art. 123 § 1 O.p. W ocenie Skarżącego zaskarżona decyzja została oparta w całości na domniemaniach. Wypłaty z rachunku bankowego nie mogą stanowić dochodów z nieujawnionych źródeł lub wydatków nie znajdujących pokrycia w dochodach, bowiem wszystkie te kwoty pochodziły z przekazanej przez Klub [...] w 2002 r. kaucji za B.B., a której właścicielem była firma S. z siedzibą w I.i. Stąd nie był to przychód Skarżącego. Nadto zauważył, że gdyby nawet przyjąć wersję reprezentowaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w W., że kaucja wpłacona na rachunek bankowy stanowi przychód ww., to miał on miejsce w 2002 r., zatem sprawa uległa przedawnieniu. Mimo obowiązku wynikającego z art. 121 i 122 Op, organ podatkowy nie ustalił stanu prawnego wpłaconej na rachunek bankowy kaucji. W świetle art. 11 updof przychód powstaje w chwili otrzymania pieniędzy, wpłaty na rachunek, a nie w chwili wypłacenia pieniędzy z rachunku bankowego podatnika. Ustalenia zaskarżonej decyzji stoją w całkowitej sprzeczności z definicją wynikającą z powołanego przepisu. Zdaniem Skarżącego organ odwoławczy naruszył przepisy art. 188, 121 i 122 Op poprzez odmowę przesłuchania Pana S. G. który wydawał polecenia co do wypłat i przekazywania pieniędzy. W ocenie Skarżącego bezpodstawnym jest zarzut braku Jego współdziałania przy wyjaśnieniu stanu faktycznego. Nigdy organy podatkowe nie zwracały się do niego o pozyskanie od firmy S. stosownych wyjaśnień. Przy czym o odmowie udzielenia odpowiedzi organowi podatkowemu przez firmę S. dowiedział się dopiero z uzasadnienia decyzji. Nadto Dyrektor Izby Skarbowej w W. przerzucając na podatnika obowiązek przeprowadzenia dowodu naruszył art. 187 § 1 O.p. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej uchylenie z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. SK 18/09. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). W okolicznościach sprawy skarga musiała zostać uwzględniona, właśnie z innych przyczyn, niż te, na które wskazywała strona skarżąca, a biorąc pod uwagę przyczyny uchylenia wydanych w sprawie decyzji, bezprzedmiotowe stało się odnoszenie do sformułowanych w skardze zarzutów. Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie było to czy Skarżący C.D. w roku 2003 uzyskał przychody ze źródeł nieujawnionych, które należało opodatkować zryczałtowanym podatkiem dochodowym według 75% stawki. Jako materialnoprawną podstawę prawną zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia, Dyrektor Izby Skarbowej w W., za organem pierwszej instancji, wskazał m.in. przepis art. 20 ust. 3 w zw. z art. 30 ust.1 pkt 7 u.p.d.o.f. Instytucja nieujawnionych źródeł przychodów znajduje swoje uregulowanie w przepisach art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 20 ust. 3 i art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. Pierwszy z nich wskazuje jedynie, że "przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach" zaliczane są do innych źródeł przychodów (art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f.). Definicja nieujawnionych źródeł przychodów zawarta została w art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. W stanie prawnym, którego sprawa dotyczy (w 2005 r.) przepis ten wskazywał, że "wysokość przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym przed poniesieniem tych wydatków lub zgromadzeniem mienia, pochodzącym z przychodów uprzednio opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania". W art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. ustawodawca określił 75% stawkę zryczałtowanego podatku. Przytoczona regulacja prawna budziła wątpliwości interpretacyjne w praktyce orzeczniczej. W toku rozpoznania niniejszej w istotny sposób zmienił się stan prawny w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09 (Dz. U. z 27 sierpnia 2013 r., poz. 985), w którym stwierdzono, że art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r., jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP. W konsekwencji stwierdzić należy, że przepis ten, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r. nie może zostać uznany za zgodną z prawem podstawę rozstrzygnięcia spraw podatkowych oraz podstawę ich kontroli przez sądy administracyjne, ponadto nie może stanowić podstawy prawnej wszczynania i kontynuowania postępowań podatkowych (por. wyrok NSA z 24 października 2013 r., II FSK 2673/11, dostępny na stronie internetowej: www.cbois.nsa.gov.pl). Trybunał Konstytucyjny w obszernym uzasadnieniu powołanego wyroku stwierdził m.in., że mechanizm opodatkowania dochodów z nieujawnionych źródeł przychodu lub nieznajdujący pokrycia w ujawnionych źródłach jest obarczony bardzo poważnymi wadami legislacyjnymi dotyczącymi jego konstrukcji, natomiast wprowadzając szczególnie restrykcyjną instytucję podatku od dochodów nieujawnionych, ustawodawca unormował ją jedynie w trzech lakonicznych przepisach prawnych, z których dwa okazały się wyjątkowo nieprecyzyjne i niejednoznaczne, podczas gdy instytucjom zdecydowanie mniej skomplikowanym, a przede wszystkim mniej ingerującym w konstytucyjne prawa jednostek, poświęca całe akty normatywne. Trybunał Konstytucyjny podkreślił także, że w rzeczywistości poddane kontroli przepisy prawne tworzą jedynie szkielet instytucji, gdyż jej treść została ukształtowana dopiero w praktyce, co w oczywisty sposób musi budzić poważne zastrzeżenia z punktu widzenia zasady demokratycznego państwa prawnego, a w takim wypadku nie jest wystarczające, by podatnik znał obowiązujące regulacje prawne; w celu ustalenia przysługujących mu praw i ciążących na nim obowiązków powinien równolegle zapoznać się ze stanowiskiem organów podatkowych oraz orzecznictwem sądowym. Z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika ponadto, że główne zarzuty Trybunału pod adresem omawianych regulacji to: wyjątkowo niejasne ukształtowanie pojęcia przychodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych, brak jednoznacznego określenia zasad dotyczących biegu terminu ustalenia zobowiązania podatkowego w zakresie podatku od dochodów nieujawnionych (przedawnienia), zastrzeżenia związane z rozkładem ciężaru dowodu w postępowaniu dotyczącym tego podatku i określeniem zakresu obowiązków dokumentacyjnych ciążących na podatnikach, a także zastrzeżenia odnoszące się do opodatkowania przychodów wynikających z czynności niemogących być przedmiotem prawnie skutecznej umowy oraz zbiegu instytucji ustalenia podatku od dochodów nieujawnionych i określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę stwierdził, że pomimo, iż zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w P. została wydana na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy o PDOF przed ogłoszeniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, to dokonując sądowej kontroli decyzji, skład orzekający w przedmiotowej sprawie nie mógł tego wyroku pominąć. Zasada, wedle której sądy administracyjne dokonują kontroli zaskarżonego aktu na podstawie przepisów obowiązujących w dniu jego wydania nie ma bowiem zastosowania w przypadku derogacji przepisu dokonanej przez orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego. Wynika to z dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z mocy której sąd administracyjny uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Naruszenie prawa, o którym mowa w tym przepisie, może nastąpić również po wydaniu decyzji administracyjnej, gdy podstawą wznowienia postępowania administracyjnego jest stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności przepisu będącego podstawą prawną decyzji (art. 240 § 1 pkt 8 O.p.). Jeżeli więc w toku postępowania sądowoadministracyjnego zapadnie wyrok stwierdzający niekonstytucyjność normy, na której oparto decyzję administracyjną, istnieje konieczność uchylenia takiej decyzji (por. R. Hauser, J. Trzciński, Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyd. 2, Warszawa 2010, s. 50–51, a nadto wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 września 2013r., III SA/Wa 1002/12, niepubl.). Mając zatem na uwadze, że w powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in. o niekonstytucyjności przepisu art. 20 ust. 3 ustawy o PDOF, który to przepis stanowił podstawę wydania zaskarżonej decyzji, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał, że w zaistniałym stanie faktycznym doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (podatkowego), a zatem wydana w sprawie decyzja podlega uchyleniu. W konsekwencji stwierdzenia tego rodzaju naruszenia prawa i uwzględniając wynikające z tego skutki prawne, zbędne było rozważanie podniesionych w skardze zarzutów. Wobec powyższego, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 135, art. 152 oraz art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło