III SA/Wa 1934/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2013 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca R. sp. z o.o. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy, wskazując, iż jej działalność skupiła się na transakcji dotyczącej zakupu nieruchomości, sprzedaży jej części i pobieraniu pożytków cywilnych z pozostałej części. Transakcja ta zakładała zysk, pod warunkiem płynnego jej zrealizowania, co wiązało się z koniecznością otrzymania zarówno ceny za sprzedaż, jak i zwrotu podatku VAT. Odmowa zwrotu tego podatku jest czynnikiem decydującym o braku możliwości zapłacenia wpisu sądowego oraz braku środków pieniężnych. Znaczenie ma również znacząca strata za lata 2014-2017. Skarżąca zaznaczyła, że wprawdzie prowadzi działalność gospodarczą polegającą na wynajmie, lecz roczny przychód z tego tytułu w wysokości 48.000 zł nie jest wystarczający by zagwarantować jej płynność finansową i krótkoterminowe środki obrotowe. Dodała, że majątek podlegał zabezpieczeniom, a posiadane należności są przeterminowane. Podała, iż kapitał zakładowy wynosi 600.000 zł, zaś wartość środków trwałych na koniec 2017 r. 1.362.286,18 zł. Strata za 2017 r. wyniosła 33.309,96 zł. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca wyjaśniła, że posiada jeden czynny rachunek bankowy, zaś pozostałe zostały zlikwidowane. Wskazała, iż jedynym aktywem jest nieruchomość zajęta w postępowaniu egzekucyjnym. Oświadczyła, że nie posiada udziałów w innych podmiotach, a etap prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego nie zmienił się. Wspólnik nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych. Skarżąca ujawniła, że na rachunku bankowym znajdują się niewielkie środki z wynajmu nieruchomości. Znaczna ich część mogła zostać przeznaczona na niniejsze postępowanie, tj. wynagrodzenie dla pełnomocnika. Wysokość wpływów odpowiada kosztom stałym oraz kosztom związanym z obsługą sporów. Skarżąca przesłała m. in. zeznania podatkowe, zestawienie przychodów i kosztów, wyciąg bankowy, deklaracje VAT, bilans, rachunek zysków i strat. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na wstępie referendarz sądowy zauważa, iż w niniejszej sprawie Skarżąca uzyskała już pomoc od państwa. Na mocy postanowienia z 5 października 2016 r. zwolniono ją mianowicie od należnego w tej sprawie wpisu od skargi ponad kwotę 2.000 zł. Wpis ten wyniósł wówczas 16.790 zł. W żadnym jednak razie rozstrzygnięcie to nie może skutkować automatycznym przerzuceniem na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia dalszych kosztów postępowania – w tym przypadku wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 8.395 zł. Nie do przyjęcia byłaby bowiem sytuacja, gdyby referendarz sądowy rozpoznający sprawę, dla zachowania jednolitej linii orzeczniczej, rozstrzygał nie na podstawie akt tej sprawy, lecz w oparciu o stanowisko wyrażone bądź to w innej sprawie tej samej osoby, bądź to na wcześniejszym etapie postępowania. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy rozstrzygnięcia w innych sprawach mogą pełnić jedynie funkcję argumentu pomocniczego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2013 r., II FZ 1031/12). Przyznanie Skarżącej prawa pomocy na wcześniejszym etapie postępowania nie może mieć zatem waloru rozstrzygającego. Pierwszeństwo ma bowiem wnikliwa analiza akt niniejszej sprawy. Tymczasem z akt tych wynika, że Skarżąca miała wystarczająco dużo czasu, by przygotować się na poniesienie kolejnych kosztów związanych z niniejszą sprawą. Do zainicjowania tej sprawy doszło bowiem w czerwcu 2016 r., kiedy to Skarżąca wniosła skargę. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 8 grudnia 2015 r. (II OZ 1244/15) podmiot występujący na drogę postępowania sądowego powinien mieć świadomość, że to on w pierwszej kolejności zobowiązany jest do ponoszenia kosztów swojego udziału w tym postępowaniu. Zatem decydując się na wszczęcie sprawy sądowej, powinien poprzez swoje działanie zabezpieczyć sobie w stosownym czasie środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych. Oznacza to, że w ramach planowania wydatków, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinien wykazać się niezbędną zapobiegliwością i przezornością oraz zapewnić sobie środki na ten cel. W niniejszej sprawie taką właśnie możliwość zabezpieczenia środków Skarżąca posiadała. Jak sama bowiem przyznała znaczna część środków z wynajmu nieruchomości "mogła zostać przeznaczona na pokrycie części kosztów związanych z postępowaniem sądowym, tj. wynagrodzenie dla doradcy podatkowego". Dodała także, iż "wysokość wpływów na rachunek odpowiada mniej więcej kosztom stałym spółki oraz kosztom związanym z obsługą sporów". Istotnie z analizy operacji na rachunku bankowym wynika, że w styczniu br. przelano na rzecz pełnomocnika łączną kwotę 5.035,40 zł. Wynika z niej również, że w listopadzie i grudniu 2017 r. Skarżąca dokonała płatności na rzecz Fundom sp. z o.o. w łącznej wysokości 38.979 zł. Skoro zatem była w stanie przygotować się finansowo na poniesienie tych wydatków, brak jest podstaw do stwierdzenia, że zdolność tę utraciła w przypadku opłacenia skargi kasacyjnej. Zwłaszcza, że w orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż koszty spłacanych systematycznie zobowiązań cywilnoprawnych nie mają pierwszeństwa przed kosztami sądowymi (por. postanowienie NSA z 28 stycznia 2011 r., I FZ 8/11). Z tego względu nie sposób zgodzić się ze Skarżącą, iż stan jej finansów nie pozwala na pokrycie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 8.395 zł. Przeczy temu dokumentacja finansowa, z której wynika chociażby, iż za 2017 r. Skarżąca odnotowała przychód ze sprzedaży w wysokości 90.492,65 zł. To wszystko prowadzi do konkluzji, że Skarżąca nie wykazała zasadności przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, jak tego wymaga art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.). Na tej podstawie postanowiono zatem jak w sentencji.