III SA/Wa 1936/10

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 września 2010 r po rozpoznaniu wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2010 r. [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. zwolnienia od kosztów sadowych i ustanowienia doradcy podatkowego 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Wyjątki od tej zasady mogą mieć charakter ustawowy albo znajdować zastosowanie w instytucji przyznania prawa pomocy, która jest uregulowana w art. 243 i n. u.p.p.s.a. (por. postanowienie z 1 kwietnia 2005 r sygn. II OZ 209/05), jak też samodzielne układanie stosunków z pełnomocnikiem. Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy, powinien wykazać okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. 2) J.M., dalej jako skarżący, we wniosku zawartym w nadesłanym formularzu PPF, zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wskazał, że z powodu ciężkiej sytuacji materialnej nie jest w stanie uiścić kosztów postępowania. Skarżący jest inwalida i nie podejmuje się prac zarobkowych. Wskazał, że posiada dom o powierzchni 120 m. kw. (trzydziestoletni), mieszkanie o pow. 70 m. kw. (współwłasność), nieruchomość rolną zadrzewioną. Do formularza dołączył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, zaświadczenie o wysokości dochodu, umowę o przekształceniu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, postanowienie NSA z 23 marca 2010 r II FZ 75/10 o przyznaniu mu prawa pomocy. 3) Skarżący, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 2 września 2010 r., poinformował, ze pozostaje na utrzymaniu rodziny, która ponosi wszelkie koszty w sprawie. Nie uzyskuje dochodów, nie ponosi wydatków, jak też – nie korzysta z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej. Skarżący powołał sygnatury swoich spraw w sądzie (III SA/Wa 1615/09, III SA/Wa 268/10, III SA/Wa 267/10, III SA/Wa 1934/10, III SA/Wa 1986/10) i wskazał wysokość spornych zobowiązań podatkowych. Nadto poinformował, że US w P. przedstawił mu "zarzuty dotyczące kwot (...), podatek od nieruchomości za rok 2009. Akt oskarżenia przekazano do Sądu [...] w P.". 4) Referendarz sądowy dał wiarę twierdzeniom skarżącego, zawartym w treści formularza PPF, o braku wolnych środków finansowych. Jednocześnie nadmienia, że oświadczenia skarżącego o podobnej treści zostały zawarte w aktach administracyjnych sprawy i nie były kwestionowane przez organy administracji. Badając zdolność skarżącego do ponoszenia kosztów postępowania, referendarz sądowy ma na uwadze tak ilość spraw skarżącego przed Sądem Administracyjnym, jak też wydatki związane z innymi sporami prowadzonymi przez skarżącego, na powstanie których nie zawsze miał wpływ. Referendarz sądowy ma nadto na uwadze treść postanowienia NSA z 23 marca 2010r. II FZ 75/10 o przyznaniu skaranemu prawa pomocy, wydanego w innej sprawie, co oznacza, ze postanowienie to nie wiąże w innych sprawach. 5) Referendarz sądowy wskazuje, że wysokość minimum socjalnego na 1 osobę, w modelu rodziny, takim jaki ma skarżący, wynosi w 2008 r. ok. 865,- zł (http://www.ipiss.com.pl/www_new_ms_2008.pdf). Za minimum socjalne należy rozumieć wskaźnik określający koszty utrzymania gospodarstw domowych z uwzględnieniem dóbr służącym do zaspokojenia potrzeb bytowo-konsumpcyjnych na takim poziomie, że składniki te wystarczają nie tylko dla podtrzymania życia (ten wskaźnik jest określany jako minimum egzystencji), lecz także dla posiadania i wychowania dzieci oraz dla utrzymania minimum więzi społecznych. 6) Z tego powodu, jeżeli z zestawienia wysokości środków pieniężnych, którymi dysponuje skarżący, analizy sposobu prowadzenia gospodarki finansowej i wskazanego obowiązku uczestniczenia w kosztach sądowych, wynika, że uiszczenie choćby wpisu od skargi w badanej sprawie, w wysokości 100,- zł spowoduje negatywne następstwa w zadeklarowanej strukturze wydatków, to w rozstrzygnięciu o prawie pomocy, należy w sposób niezwykle staranny, uwzględniać realizację prawa dostępu do Sądu II instancji. Uwagę tą referendarz odnosi do wydatków, które skarżący zobowiązany byłby ponieść na wynagrodzenie – najniższe choćby – pełnomocnika. Natomiast na potrzebę działania pełnomocnika w sprawie wskazuje, oprócz zdolności skarżącego do ponoszenia kosztów postępowania, także rodzaj sprawy i możliwość dostępu skarżącego tak do przepisów prawa, jak też orzecznictwa i piśmiennictwa związanego z rodzajem zawisłej przed Sądem sprawy. 7) Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 , § 2, art. 246 § 1 pkt 1 i u.p.p.s.a., uznał, jak w sentencji.