III SA/Wa 1960/07

WyrokWSA w Warszawie2008-02-15

Skład orzekający: Bożena Dziełak, Małgorzata Długosz-Szyjko, Ewa Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa wydania zaświadczenia potwierdzającego brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu nabycia nowego środka transportu jest zasadna, jeśli podatnik zapłacił podatek VAT w innym państwie członkowskim?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że odmowa wydania zaświadczenia była zasadna. Podkreślono, że obowiązek zapłaty podatku VAT z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia nowego środka transportu powstaje w kraju jego przeznaczenia (Polski), niezależnie od zapłaty podatku w innym państwie członkowskim. Brak podania przez nabywcę polskiego numeru identyfikacyjnego VAT UE przy transakcji skutkuje uznaniem nabycia za dokonane na terytorium Polski, co rodzi obowiązek zapłaty podatku.
Stan faktyczny
Spółka W. sp. z o.o. wniosła o wydanie zaświadczenia VAT-25 potwierdzającego uiszczenie lub brak obowiązku uiszczenia podatku VAT z tytułu nabycia dwóch nowych środków transportu we Francji. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że spółka miała obowiązek zapłaty podatku VAT w Polsce. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka zaskarżyła postanowienia, zarzucając błędną interpretację przepisów unijnych i krajowych oraz naruszenie zasady unikania podwójnego opodatkowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Protokolant Anna Armińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2008 r. sprawy ze skargi W. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego brak obowiązku uiszczenia podatku lub uiszczenie podatku od towarów i usług z tytułu przywozu nabytego nowego środka transportu. oddala skargę W. sp. z o.o. w W. wystąpiła [...] czerwca 2007r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o wydanie zaświadczenia VAT-25 potwierdzającego uiszczenie podatku od towarów i usług z tytułu lub brak obowiązku uiszczenia podatku VAT z tytułu nabycia środków transportu we F. marki G. i C. w celu złożenia w Wydziale Komunikacji w związku z rejestracja pojazdu. Oświadczyła, że podatek VAT z faktur z [...] marca 2007r. i z [...] kwietnia 2007r. w wysokości 7357,00 Euro zapłaciła w całości. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z [...] czerwca 2006r. na podstawie art. 306c ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm. dalej jako "O.p.") w związku z art. 2 pkt 10 lit. a, art. 103 ust. 4 oraz art. 105 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54 poz. 535 ze zm., dalej zwana "ustawą o VAT") odmówił Stronie wydania zaświadczenia o żądanej treści. W uzasadnieniu powołując się na art. 103 ust. 3 i ust. 4 ustawy o VAT, zgodnie z którymi podatnicy dokonujący wewnątrzwspólnotowego nabycia nowych środków transportu lub innych środków transportu, od których podatek jest rozliczany zgodnie z art. 99 ust. 1-3 lub 8 ustawy o VAT, jeżeli środek transportu ma być przez nabywcę zarejestrowany na terytorium kraju lub jeżeli nie podlega rejestracji, a jest użytkowany na terytorium kraju, obowiązani są bez wezwania do obliczenia i wpłacenia podatku w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego na rachunek urzędu skarbowego. Organ wskazał, że we wniosku strona określiła przebieg motocykla na 0 km, a pojazd ten nie był wcześniej rejestrowany, dlatego przyjął, że datą dopuszczenia do użytku jest wydania przez producenta pierwszemu nabywcy 30 marca 2007r. tego towaru. Wyjaśnił także, że pojazd strony spełnia wymagania dla nowych środków transportu, o których mowa w art. 2 pkt 10 ustawy o VAT. Stwierdził, że zapłata podatku od wartości dodanej w innym państwie członkowskim nie wyłącza zastosowania art. 103 ust. 3 ustawy o VAT, nakładającego obowiązek zapłaty podatku w kraju, w którym pojazd będzie używany. Organ przyjął jednocześnie, że jeżeli strona zapłaciła pełną kwotę podatku, określoną w fakturze łącznie z podatkami pobranymi na terytorium innego państwa członkowskiego, owa kwota będzie stanowić podstawę opodatkowania takiego wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w Polsce. Zdaniem organu brak dokonania odpowiedniej wpłaty podatku na konto urzędu skarbowego należy ocenić jako nieprawidłowe, co uzasadniało odmowę wydania zaświadczenia. W zażaleniu z [...] lipca 2007r. na ww. postanowienie, jak również na upomnienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] czerwca 2007r., wydane w trybie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej powoływana jako "u.p.e.a."), strona zarzuciła organom błędną interpretację: art. 31 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, VI Dyrektywy Rady z 17 maja 1977r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych powszechny system podatku od wartości dodanej ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG, dalej zwana "VI Dyrektywą"). Wskazała, że w świetle art. 11 ust. 2 VI Dyrektywy do podstawy opodatkowania podatkiem od wartości dodanej nie wlicza się tego podatku. Odwołała się też do treści art. 8 ww. aktu podkreślając, że za miejsce transakcji podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT w przypadku towarów wysyłanych lub transportowanych traktuje się też miejsce, gdzie towary znajdują się w momencie rozpoczęcia wysyłki lub transportu. Wyjaśniła, że przepisy o miejscu powstania obowiązku podatkowego pozwalają uniknąć podwójnego opodatkowania transakcji. Zdaniem Strony sprzedawca francuski, który nie wystawił faktury z zerową stawką VAT postąpił słusznie, gdyż nie miał takiego prawa. Podniósł także, że jeśli prawo krajowe pozostaje w sprzeczności z prawem unijnym, zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z 12 października 2005r., sygn. akt SA/Wa 2219/05, pierwszeństwo przyznaje się normom wspólnotowym. Dyrektor Izby Skarbowej w W. wydał dwa postanowienia z [...] i z [...] września 2007r. W pierwszym utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w zakresie odmowy wydania zaświadczenia (art. 233 §1 pkt 1O.p. w związku z art. 239 O.p. i art. 306k O.p.), w drugim stwierdził niedopuszczalność zażalenia na upomnienie z 29 czerwca 2007r. (art. 134, art. 144 k.p.a. w związku z art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a.). W uzasadnieniu pierwszego z ww. postanowień organ odwoławczy w sposób zasadniczy podtrzymał stanowisko prezentowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, uznając, że w sprawie nie spełniono przesłanek pozwalających na wydanie zaświadczenia o braku obowiązku uiszczenia podatku VAT, gdyż obowiązek taki wystąpił zgodnie z art. 105 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT. Wyjaśniono także, że uiszczenie podatku VAT z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia może być potwierdzone zaświadczeniem, o którym mowa w art. 105 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, jeżeli podatnik uiścił podatek w sytuacjach określonych w art. 103 ust. 3 i 4 tej ustawy. Podmiot występujący o zaświadczenie, zgodnie z art. 103 ust. 5 i 6 ustawy o VAT, powinien złożyć informację o nabytym środku transportu, kopię faktury potwierdzającą nabycie tego środka oraz dowód zapłaty podatku VAT. Dokumenty te bowiem stanowią podstawę do wydania zaświadczenia potwierdzającego uiszczenie podatku VAT. Zdaniem organu strona dokonała wewnątrzwspólnotowego nabycia, ale nie zapłaciła w kraju podatku VAT, w sytuacji, gdy art. 5 ust. 1 pkt 4 i art. 9 ustawy o VAT stanowią, że opodatkowaniu podatkiem VAT podlega m.in. nabycie wewnątrzwspólnotowe nowego środka transportu, na zasadach określonych w art. 103 ust. 3 i 4 ustawy o VAT. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił także, że regułą jest zarówno w świetle przepisów VI Dyrektywy, jak i polskiej ustawy o VAT, zapłacenie podatku VAT w państwie przeznaczenia przez nabywcę nowego środka transportu. Celem opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia nowych środków transportu w państwie, w którym pojazd będzie używany jest przede wszystkim zachowanie warunków równej konkurencji w odniesieniu do towarów, których specyfika mogłaby skłaniać nabywców do poszukiwania możliwości obniżenia ceny zakupu przez ich nabycie w krajach stosujących niższe stawki podatkowe, a jednocześnie uniknięcie podwójnego opodatkowania dostaw tych towarów. W tym zakresie organ powołał się na stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 12 października 2005r. sygn. akt III SA/Wa 1781/05. Wyraził ponadto pogląd, że do powstania obowiązku podatkowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru (środka transportu) bez znaczenia jest uiszczenie podatek przez stronę we F.. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 października 2007r. strona wniosła o uchylenie wyżej opisanego postanowienia z [...] września 2007r. oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] czerwca 2006r., ze względu na naruszenie: - art. 99 ust. 9 i ust. 10 oraz art. 103 ust. 3 i ust. 4 ustawy o VAT przez przyjęcie, że na stronie skarżącej ciąży obowiązek ponownego zapłacenia podatku VAT w sytuacji, gdy już od tej samej transakcji zapłaciła podatek VAT we F., - art. 17 ust. 2 i ust. 3 VI Dyrektywy Rady przez ich nieuwzględnienie, - art. 120, art. 122 O.p. przez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania, skutkującego naruszeniem prawa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, - zasady unikania podwójnego opodatkowania, - art. 84 i art. 217 Konstytucji RP, - zasady neutralności podatku VAT. Strona w uzasadnieniu podkreśliła, że w zakresie rejestracji pojazdu organy wymagają przedstawienia zaświadczenia o dokonaniu zapłaty podatku VAT, które nie może być wydane bez zapłaty tego podatku w Polsce. Podkreśliła, że państwa członkowskie UE zobowiązane są do podjęcia niezbędnych środków w celu uniknięcia podwójnego opodatkowania. Powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 października 2004r. sygn. akt SK 33/03 (OTK-A 2004/9/94), uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 kwietnia 2002r. sygn. akt FPS 2/02, (ONSA 2002/4/136) oraz na orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawach: 1) Heinz Kühne v. Finanzamt München III (LEX nr 83935), 2) Minister Public i ministra of Finance v. Venceslas Profant (LEX nr 84285), które mówią o umożliwieniu swobodnego przepływu osób i towarów oraz zapobieganiu podwójnemu opodatkowaniu. Podkreśliła, iż od 1 maja 2004r. tj. od dnia przystąpienia Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej interpretacja prawa wewnętrznego powinna być dokonana w zgodności z prawem europejskim, a podatnik musi mieć zapewnioną możliwość odzyskania podatku naliczonego (fundamentalne prawo podatnika w świetle VI Dyrektywy). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 15 lutego 2008r. strona skarżąca reprezentowana przez doradcę podatkowego wyjaśniła, że w sprawie wniosku o wydanie zaświadczenia wydano dwa osobne postanowienia dla każdego wskazanego we wniosku pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd, stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawuje kontrolę sądową zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) na mocy kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.). Żadna z wyżej wymienionych przesłanek nie zaszła w rozpoznawanej sprawie. Sąd w pierwszej kolejności zauważa, że organom podatkowym obu instancji można czynić jedynie zarzut sporządzenia uzasadnień prawnych postanowień w sposób, który posiada pewne wadliwości, z uwagi na konstrukcję unormowań prawnych zawartych w Ordynacji podatkowej, a w szczególności w art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. art. 124 i w związku z art. 219 O.p., ale Sąd ocenia jednocześnie, że uchybienia te nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko wówczas, można byłoby wyeliminować, o czym mowa wyżej, zaskarżone akty administracyjne z obrotu prawnego. Niemniej jednak Sąd tytułem wyjaśnienia stwierdza, że powyższe naruszenia przepisów Ordynacji polegają przede wszystkim ba braku szczegółowych rozważań w kwestii miejsca świadczenia przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów, do którego odwołuje się rozdział 2 Działu IV ustawy o VAT, a przede wszystkim treść art. 25 i 26. Z przepisów tych wynika, że czynność wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów opodatkowana jest w państwie przeznaczenia – w miejscu tzw. konsumpcji, którym jest zazwyczaj kraj przeznaczenia towaru. Miejscem opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów jest zatem państwo, w którym towary znajdują się w momencie lub wysyłki lub transportu. Chodzi więc o państwo, w którym transport definitywnie się zakończył. Warto przy tym zauważyć, że podatnicy państw członkowskich, w tym także polscy podatnicy przy dokonywaniu transakcji wewnątrzwspólnotowych mają obowiązek posługiwać się międzynarodowymi numerami identyfikacyjnymi. Polska ustawa nazywa takich podatników "podatnikami VAT UE". Sąd zauważa również, że zarówno w świetle przepisów unijnych, jak i przepisów polskiej ustawy o VAT, dopiero w sytuacji, gdy podatnik dokonujący wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów poda numer identyfikacyjny, ale inny niż ten, który przyznało mu państwo, na terenie którego kończy się transport towarów, wówczas wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów uznaje się za dokonane również na terytorium państwa członkowskiego, które nadało podatnikowi numer identyfikacyjny. Tytułem przykładu: gdy podatnik polski dokona wewnątrzwspólnotowego nabycia, w ramach którego towary zostaną przewiezione do Niemiec z Czech, wówczas nabycie będzie miało miejsce w Niemczech (kraj zakończenia transportu) oraz w Polsce (kraj rejestracji). Analiza akt wskazuje, że strona skarżąca dokonując transakcji nabycia we F. środka transportu nie posługiwała się międzynarodowym numerem identyfikacyjnym. Tym samym została potraktowana przez sprzedającego jako osoba nabywająca towar, a nie nabywca wewnątrzwspólnotowy. W takim przypadku organy podatkowe odmawiające wydania zaświadczenia powinny odwołać się do treści art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, z którego wynika, że wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów uznaje się za dokonane na terytorium kraju (Polski), gdy podatnik, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, nie poda, zgodnie z art. 97 ust. 10, numeru identyfikacji podatkowej poprzedzonej kodem PL. Sąd ocenia jednak, że choć powyższy przepis nie został wskazany w treści uzasadnień postanowień organów obu instancji, wadliwość ta nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy i nie uzasadniała zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Sąd stwierdza jednakowoż, że podziela stanowisko podatnika zawarte w skardze, że w Państwach Członkowskich Unii Europejskiej nie powinno dochodzić do podwójnego opodatkowania podatkiem od towarów i usług (podatkiem od wartości dodanej). Niemniej jednak wyjaśnia, że w trybie wydania zaświadczenia potwierdzającego uiszczenie podatku od towarów i usług lub brak obowiązku uiszczenia tego podatku z tytułu nabycia środka transportu strona nie może usiłować przezwyciężyć nieprawidłowości, które miały miejsce w jej przypadku. Warto bowiem zwrócić uwagę, ze w świetle przepisów unijnych, jak również stosownie do art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, strona, która chce uniknąć opodatkowania transakcji sprzedaży podatkiem od wartości dodanej w państwie członkowskim, w związku z tym, że zamierza dokonać wewnątrzwspólnotowego nabycia, powinna podać, zgodnie z art. 97 ust. 10 ustawy o VAT numer identyfikacji podatkowej poprzedzony kodem PL. Tym samym drogą do wyeliminowania zaistniałych w sprawie nieprawidłowości jest inny tryb niż wydanie przez organ podatkowy zaświadczenia, na mocy art. 105 ust. 1 ustawy o VAT. Sąd wyjaśnia także, że do kognicji organów podatkowych wydających ww. zaświadczenia nie należało udzielenie stronie skarżącej pomocy prawnej polegającej na wyjaśnieniu co uczynić, gdy zamiast transakcji zwykłej sprzedaży doszło do wewnątrzwspólnotowego nabycia nowych środków transportu i podatek VAT powinien być pobrany w takim przypadku nie we F. lecz w Polsce i nie z tytułu sprzedaży, a z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia. Zdaniem Sądu za nieprawidłowe należy uznać odnoszenie przez organy podatkowe wydające zaświadczenie, o którym mowa w art. 105 ust. 1 ustawy o VAT do kwestii podstawy opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia, stosownie do unormowań zawartych w art. 31 ustawy o VAT, skoro wniosek podatnika odnosił się do kwestii braku obowiązku uiszczenia podatku, albo faktu potwierdzenia uiszczenia podatku. Tylko zatem kwestie objęte wnioskiem strony powinny być przedmiotem rozpatrzenia przed organami podatkowymi wydającymi zaświadczenia. Sąd przypomina jednoczenie, że w prawie podatkowym strona zainteresowana wyjaśnieniem wątpliwości prawnych - co do interpretacji przepisów prawa podatkowego może występować do właściwego organu podatkowego, w stosownym trybie o udzielenie pisemnej interpretacji. Rolą organów podatkowych wydających zaświadczenia w trybie powołanego wyżej przepisu art. 105 ust. 1 ustawy o VAT nie jest wypowiadanie się w kwestiach, co do których strona nie wypowiadała się we wniosku o wydanie zaświadczenia. Stosownie bowiem do art. 306a § 4 O.p. zaświadczenia wydaje się w granicach żądania wnioskodawcy. Udzielenie przez organ podatkowy wydający zaświadczenie odpowiedzi poza granicami żądania nie wzbudza zaufania do tychże organów i należy je uznać za nieprawidłowe z punktu wiedzenia procedury podatkowej. Zdaniem Sądu wykroczenie przez organy poza zakres żądania strony, choć wadliwe, nie uzasadnia wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych do Sądu aktów. Naruszenia przepisów art. 121 O.p. i art. 306a § 4 O.p. skład orzekający WSA w Warszawie ocenia jako mniemające istotnego wpływu na wynik sprawy. Stanowisko organów w zakresie podstawy opodatkowania nabycia wewnątrzwspólnotowego potwierdza doktryna, twierdząc, że art. 31 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT wyraża zasadę, że w skład podstawy opodatkowania wchodzą wszelkie obciążenia publicznoprawne, jakimi obciążona jest dostawa lub sprowadzenie towarów, które w kraju stają się przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego. Oznacza to między innymi, że w sytuacji, gdy nabycie wewnątrzwspólnotowe nastąpi na mocy opodatkowanej w kraju rozpoczęcia transportu dostawy, to wówczas ten podatek od wartości dodanej innego państwa także jest składnikiem podstawy opodatkowania dla czynności wewnątrzwspólnotowego nabycia (por. A.Bartoszewski, R. Kobacki VAT Komentarz, wyd. 2, LEX a Wolters Kluwer business, 2007r.). Sąd odnosząc się natomiast do zarzutów skargi stwierdza, że nie zasługiwały one na uwzględnienie. Po pierwsze powyższe rozważania Sądu potwierdzają, że prawidłowe było odwołanie się przez organy podatkowe, które rozstrzygały sprawę wydania zaświadczenia w trybie art. 105 ust. 1 ustawy o VAT dla celów związanych z rejestracją środków transportu w związku z wnioskiem strony o brak obowiązku uiszczenia podatku z tytułu przywozu pojazdu nabytego na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju, który ma być dopuszczony do ruchu na terytorium kraju, do treści art. 103 ust. 3 i 4 w związku z art. 99 ust. 9 i 10 ustawy o VAT. W świetle powyższych rozważań nie budzi również wątpliwości przyjęcie przez te organy, że na stronie skarżącej ciąży obowiązek zapłacenia podatku VAT z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia nowych środków transportu. Tym samym czynienie organom zarzutu naruszenia zasady neutralności podatku VAT oraz naruszenia art. 84 i art. 217 Konstytucji RP jest bezpodstawne. Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia - art. 17 ust. 2 i 3 Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich dotyczących podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej – ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EEC), powoływanej dalej jako "VI Dyrektywa VAT". Zawarta w ustawie o VAT konstrukcja prawna opodatkowania dostaw nowych środków transportu, dokonywanych na rzecz ostatecznych konsumentów, stanowiąca odstępstwo od zasady opodatkowania w kraju pochodzenia towaru, a więc zapłaty podatku w kraju ich wysyłki w momencie nabycia towaru, została przejęta do przepisów prawa krajowego z ustawodawstwa wspólnotowego, tj. z VI Dyrektywy Rady. W ramach wprowadzonego do tej Dyrektywy z dniem 1 stycznia 1993r. i obowiązującego dotychczas tzw. systemu przejściowego dotyczącego opodatkowania handlu pomiędzy państwami członkowskimi (art. 28a – art. 28n) w sposób szczególny unormowano, m.in. właśnie kwestie związane z wewnątrzwspólnotowym nabyciem nowych środków transportu. System ten został ustanowiony w związku z wprowadzeniem rynku wewnętrznego i zniesieniem wewnętrznych granic celnych, co wymagało stworzenia nowego mechanizmu opodatkowania dostaw towarów dokonywanych pomiędzy poszczególnymi krajami członkowskimi. Opodatkowanie nowych środków transportu w kraju przeznaczenia, a więc w miejscu, gdzie środek ten będzie używany (w miejscu jego konsumpcji) i według stawek tam obowiązujących, miało na celu zachowanie warunków równej konkurencji wśród sprzedawców tego rodzaju towarów, których specyfika mogłaby skłaniać nabywców do poszukiwania możliwości obniżenia ceny zakupu poprzez ich nabycie w krajach stosujących niższe stawki podatkowe (VI Dyrektywa, Komentarz do Dyrektyw Unii Europejskiej dotyczących wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, pod redakcją K. Sachsa, wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004r., s. 850). Skoro ustawa o VAT wyodrębniając kategorię nowych środków transportu ustanawia szczególny reżim ich opodatkowania w przypadku, gdy zostały one w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia sprowadzone do kraju, tym samym podatnik nie może przez swoje jednostronne działanie, niezależnie od motywacji, którą się kierował podejmując takie działanie, zmieniać obowiązujących reguł opodatkowania i dokonywać wyboru, w którym kraju i w konsekwencji według jakich stawek podatkowych zostanie opodatkowany nabyty przez niego pojazd. Nie jest zatem tak, jak twierdzi strona skarżąca, że przyjęcie podatku VAT przez jedno z państw członkowskich automatycznie zwalnia z obowiązku zapłacenia tego podatku w drugim. Odrębną natomiast kwestią, nie wpływającą jednak na istnienie obowiązku zapłaty podatku w kraju (Polsce), jest możliwość ewentualnego odzyskania zapłaconego w cenie nabycia podatku VAT, uiszczonego we F., w sytuacji gdy zakupiony pojazd został w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia stamtąd wywieziony. Sąd wyjaśnia ponadto, że z powołanego przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. art. 9 ust. 1 ustawy o VAT wynika, że przez podlegające opodatkowaniu wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów rozumie się nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz. Każde więc przemieszczenie nowego środka transportu pomiędzy krajami członkowskimi, któremu towarzyszy przeniesienie prawa do rozporządzenia nim jak właściciel podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. W rozpatrywanej sprawie oba te elementy wystąpiły. Strona skarżąca kupiła nowy środek transportu, a więc nabyła prawo do rozporządzania nim jak właściciel, a następnie przywiozła ten samochód na terytorium innego państwa członkowskiego niż to, w którym nabycie miało miejsce. Zdaniem Sądu nieuzasadniony jest zarzut strony, że podczas prowadzonego przed organami postępowania doszło do naruszenia art. 120, art. 122 O.p. przez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania, skutkującego naruszeniem prawa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organy podatkowe mogłyby wydać żądane przez stronę skarżącą zaświadczenie, gdyby w ich posiadaniu znajdowały się dane potwierdzające okoliczności zapłacenia podatku z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia nowego środka transportu (art. 306b § 1 O.p. w związku z art. 105 ust. 1, 2 i 3 ustawy o VAT). Tymczasem strona potwierdziła jedynie okoliczność zapłaty podatku od wartości dodanej we F. z tytułu sprzedaży samochodu, a nie wewnątrzwspólnotowego nabycia. Nie mógł być także uwzględniony zarzut naruszenia zasady unikania podwójnego opodatkowania, gdyż na gruncie unormowań prawnych dotyczących podatku VAT i podatku od wartości dodanej zasada ta nie obowiązuje. Dotyczy ona wyłącznie podatków dochodowych – od osób fizycznych i osób prawnych. Sąd mając na względzie powyższe rozważania oraz treść art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 132 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło