III SA/Wa 1977/16

WyrokWSA w Warszawie2017-08-23

Skład orzekający: Maciej Kurasz, Włodzimierz Gurba, Katarzyna Owsiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kwota wypłacona na podstawie ugody sądowej jako odszkodowanie za szkodę niemajątkową (stres, depresja) doznaną przez pracownika w związku z nagłym wypowiedzeniem umowy o pracę, korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 i 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe nie wyjaśniły w sposób rzetelny stanu faktycznego sprawy. Organy podatkowe dowolnie przyjęły, że wypłacona kwota stanowiła wynagrodzenie, nie analizując wystarczająco dokumentacji procesowej dotyczącej ugody sądowej ani nie przesłuchując świadków. Sąd wskazał, że w przypadku wątpliwości interpretacyjnych organy powinny rozważyć przeprowadzenie dowodów i stosować zasadę in dubio pro tributario.
Stan faktyczny
Skarżąca wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r., kwestionując opodatkowanie kwoty 260.000 zł wypłaconej jej na mocy ugody sądowej jako odszkodowania. Skarżąca twierdziła, że kwota ta stanowiła zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową (stres, depresja) wynikającą z nagłego wypowiedzenia umowy o pracę, a nie wynagrodzenie. Organy podatkowe uznały wypłaconą kwotę za przychód podlegający opodatkowaniu. Decyzja organu pierwszej instancji została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz H. B. kwotę 5117 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Gurba, sędzia WSA Katarzyna Owsiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Staniszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz H. B. kwotę 5117 zł (słownie: pięć tysięcy sto siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Z przedłożonych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie akt sprawy wynikało, że wnioskiem z dnia 26 czerwca 2014 r. p. H. B. (dalej "Strona", "Skarżąca") wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r, w którym podniosła, iż dokonując rocznego rozliczenia za 2013 r., przyjęła wysokość przychodu podanego przez płatnika – M. S.A. (dalej jako "bank", lub "płatnik") w informacji PIT-11, wystawionej za ww. okres, ale nie zgadza się z interpretacją, że przychody te dotyczą stosunku pracy, gdyż w 2013 r. na rzecz płatnika nie świadczyła takich usług. Następnie Strona wskazuje, iż celem uniknięcia negatywnych skutków finansowych i karnoskarbowych, zapłaciła wynikający z zeznania podatkowego nienależny podatek dochodowy w kwocie 38.105,00 zł. Po dokonanej analizie, Strona stwierdziła, iż wypłacona przez płatnika - kwota 260.000,00 zł z cywilistycznego punktu widzenia, nie posiada jakichkolwiek walorów przypisanych przez ustawodawstwo wynagrodzeniu za pracę, które jest okresowym świadczeniem majątkowym, przysługującym za pracę świadczoną w ramach prawnego stosunku pracy. Zdaniem Strony, powyższa wypłata, bez żadnych wątpliwości będzie odszkodowaniem wypłaconym na podstawie tytułu prawnego: prawomocnej i wykonalnej ugody sądowej. Skarżąca wskazuje, że ponieważ nie zaszły żadne przesłanki wyłączające w szczególności nie doszło do skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, a więc nie może być mowy o określonych w prawie pracy odprawach i odszkodowaniach z tego tytułu. W ocenie Strony, zastosowanie wprost znalazłby art. 21 pkt 1 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. obowiązujący w 2013 r. Dz. U, z 2012 r., poz. 361 z późn, zm., dalej jako "u.p.d.o.f."), który zwalnia od podatku odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeśli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów ustaw a odszkodowanie zostało zawarte w formie ugody sądowej. Z uwagi na kwotę wypłaconego odszkodowania, które ponad czterokrotnie przekroczyło maksymalne zagrożenie odszkodowawcze grożące pracodawcy z prawa pracy, w uznaniu Strony należy przyjąć, że powodem odszkodowania były zupełnie inne przesłanki. Strona zauważyła, że wobec braku możliwości zastosowania przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. d u.p.d.o.f., przyjąć należy wyłącznie inne odszkodowania, powstałe na gruncie prawa cywilnego. W ocenie Strony, odszkodowaniem jest świadczenie, które należy się poszkodowanemu za wyrządzenie szkody od podmiotu prawa cywilnego, który tę szkodę wyrządził lub ponosi za nią odpowiedzialność. Tym samym odszkodowanie pełni funkcję kompensacyjną - stanowi finansową rekompensatę uszczerbku, który powstał u osoby poszkodowanej wskutek zdarzenia wywołującego szkodę. Natomiast wysokość odszkodowania musi być adekwatna do wymiaru szkody. W ocenie Skarżącej spełnienie tej normy gwarantuje niezawisły sąd, który nie dopuści do zawarcia ugody sprzecznej z prawem. Wraz z powyższym wnioskiem Strona złożyła korektę zeznania PIT-36 za 2013 r., w której wykazała nadpłatę podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. w kwocie 83.200,00 zł. 2. Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia Skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ pierwszej instancji ustalił, iż oświadczeniem z dnia 29 marca 2012 r. pracodawca Skarżącej wypowiedział Stronie umowę o pracę z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. Strona złożyła odwołanie od powyższego dokumentu do Sądu Rejonowego dla W. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pozwem z dnia 5 kwietnia 2012 r. Po rozpatrzeniu sprawy, w dniu 4 grudnia 2013 r. Sąd Rejonowy dla W. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych sporządził protokół ugody sądowej, zawartej pomiędzy Skarżącą a pracodawcą. Zgodnie z zawartą ugodą, pozwany Bank zobowiązał się zapłacić Stronie kwotę brutto 260.000,00 zł tytułem odszkodowania, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu postępowania sądowego wraz z odsetkami ustawowymi w razie uchybienia terminowi zapłaty, na rachunek bankowy, na który przelewał wynagrodzenie ze stosunku pracy. 3. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. określił Skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. w wysokości 123.470,00 zł. Przywołując treść art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. organ pierwszej instancji wyjaśnił, iż na podstawie powyższego przepisu, zwolnione są z opodatkowania jedynie te odszkodowania, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów rangi ustawy lub aktów wykonawczych wydanych na ich podstawie, tj. odszkodowania, które są należne z mocy przepisu, z którego wynika ich wysokość lub zasada naliczenia, z wyjątkiem wyłączonych ze zwolnienia wolą ustawodawcy. Nie jest przy tym wystarczające, aby w przepisach prawa określone były same tylko przesłania powodujące powstanie roszczenia o odszkodowanie, ale również musi z nich wynikać jego wysokość lub zasady jej ustalania. Ponadto organ stwierdził, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f., gdyż na podstawie ww. przepisu, opodatkowaniu podatkiem dochodowym, jako wyłączone ze zwolnienia, podlega odszkodowanie otrzymane, na podstawie wyroku lub ugody sądowej, z tytułu utraconych korzyści, które podatnik mógł otrzymać, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Oznacza to, że zwolnione z opodatkowania mogą być jedynie te odszkodowania, rekompensaty, które nie stanowią przysporzenia majątkowego ponad stan posiadanego majątku. Następnie organ pierwszej instancji uznał, że Strona zawyżyła koszty uzyskania przychodu z tytułu najmu prywatnego o kwotę 228 z tytułu zakupu abonamentu telewizyjnego i kwoty 22.990,86 zł z tytułu odpisów amortyzacyjnych. W ocenie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W., do kosztów uzyskania przychodów, poniesionych z tytułu najmu lokali, nie można zaliczyć wydatków na zakupu abonamentu telewizyjnego do odbiornika znajdującego się w lokalu, który w tym okresie nie był przedmiotem świadczonych usług najmu przez Stronę. 4. Nie zgadzając się z powyższą decyzją Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. Strona złożyła odwołanie do organu wyższego stopnia, którego przedmiotem jest: odmowa uznania za koszty uzyskania przychodów: a/ umorzenia (odpisów amortyzacyjnych) środków trwałych w postaci lokali mieszkalnych z przeznaczeniem pod wynajem położonych w W. i w G. b/ abonamentu telewizyjnego lokalu położonego w G., b) uznanie odszkodowania w kwocie 260.000,00 zł, uzyskanego za poniesioną szkodę od banku, za przychód podlegający opodatkowaniem podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że w dniach wpisania do ewidencji środków trwałych oba lokale były kompletne i zdatne do użytku. Fakt braku uzyskiwania przychodów, czy dokonywanie po dacie wpisania do ewidencji środków trwałych remontów czy modernizacji (nie mylić z ulepszeniem środków trwałych uregulowanym odrębnymi przepisami) nie może stanowić odmowy do prawa umorzenia wartości środka trwałego w ciężar kosztów uzyskania przychodów (art. 22a pkt 1 u.p.d.o.f.). W związku z tym, że Skarżąca podjęła decyzję o amortyzowaniu lokali oraz nie zawiesiła, ani nie zakończyła działalności w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, nie będzie miał zastosowania art. 22c u.p.d.o.f. W ocenie Skarżącej nie zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów, poniesionych z tytułu najmu lokalu, który w tym okresie nie był przedmiotem najmu, wydatków na zakup abonamentu telewizyjnego do odbiornika znajdującego się w tym lokalu, nie znajduje odzwierciedlenia w istniejącym stanie prawnym. Abonament telewizyjny nie jest enumeratywnie wymieniony w art. 23 u.p.d.o.f., a jego ponoszenie w sposób oczywisty podnosi standard przedmiotu najmu, co wpływa na możliwość uzyskania przychodu opodatkowanego (art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f.). Z uwagi na to, iż umowę na świadczenie usług telewizyjnych zawiera się na czas określony jego zaliczenie w ciężar kosztów lub nie, nie może być uzależnione o zdarzeń nadzwyczajnych takich jak remont lokalu, spowodowany zalaniem wodą przedmiotu najmu, uniemożliwiający wykonywanie tej czynności. Powołując się na treść art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Skarżący stwierdził, że żadne z wyłączeń, zwalniających od podatku odszkodowań nie ma w przypadku Strony zastosowania. Zdaniem pełnomocnika wobec bezsporności faktu, iż odszkodowanie nie mogło być wypłacone na podstawie przepisów Prawa Pracy, sprawą bezsporną staje się, że podstawą do wypłacenia Stronie odszkodowania była Kodeks cywilny. Przez szkodę Kodeks cywilny rozumie uszczerbek majątkowy lub niemajątkowy, jakiego doznaje poszkodowany w wyniku określonego działania lub zaniechania. Cywilnoprawna konstrukcja związku przyczynowego, mającego znaczenie z punktu widzenia prawa cywilnego zawarta została w art. 361 Kodeksu Cywilnego. Zgodnie z tym przepisem zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Dopełnieniem wyżej wskazanej regulacji zawartej w § 1 przedmiotowego artykułu jest jego § 2, wedle którego w powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono, Jak wynika z powyższego przepisu, funkcja społeczno-gospodarcza odszkodowania polega jedynie na wyrównaniu, a nie na polepszeniu pozycji majątkowej poszkodowanego Odpowiedzialność zobowiązanego nie powinna zasadniczo wykraczać poza warunkujące ją powiązania kauzalne. Bezspornym faktem jest wysoka ocena pracownika przez B. BANK SA, co znajduje odzwierciedlenie w liście gratulacyjnym, podpisanym przez wszystkich członków Zarządu M.. Wszyscy członkowie Zarządu B. Banku jednoznacznie potwierdzają nadzwyczajne osiągnięcia Strony i podkreślają poświęcenie znacznej części swojego życia dla dobra organizacji. Także coroczne oceny indywidualne pracownika wystawiane zgodnie z obowiązującymi przepisami wewnętrznymi pracodawcy, były na najwyższym poziomie. Tym bardziej nagłe wypowiedzenie umowy o pracę z bezzasadną i krzywdzącą argumentacją stanowiły dla niej olbrzymi cios emocjonalny, psychiczny i kłamliwe zdyskredytowanie osiągniętego dorobku zawodowego w M.. Skarżąca doznała olbrzymiego stresu wynikiem czego stała się depresja, pogorszenie relacji z najbliższymi osobami, rodziną, a co za tym idzie szkoda niematerialna, podlegająca odszkodowaniu na gruncie prawa cywilnego. Jak silne musiały być doznania psychiczne Skarżącej mógł świadczyć fakt leczenia depresji przez okres prawie trzech lat. Oczywistym staje się, że odszkodowanie miało za zadanie zrekompensować uszczerbek niematerialny Strony, który wystąpił na skutek określonego działania Banku, a nie przysporzyć jej dodatkowego dochodu, gdyż brak do tego było jakiejkolwiek podstawy prawnej. Na dowód powyższego pełnomocnik powołuje: - pismo B. BANK S.A. - wypowiedzenie, - zaświadczenie lekarskie. Reasumując pełnomocnik stwierdził, że wypłacone odszkodowanie nie wynikało z podstaw prawnych wynikających z Prawa pracy, prawne wypłacenie odszkodowania można oprzeć wyłącznie na szkodzie z Kodeksu cywilnego. 5. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ wyższego stopnia w całości podzielił stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. 6. Skarżąca pismem z dnia 3 czerwca 2016 r. złożyła na decyzję organu odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 120, art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 1997 r. Nr 137 poz. 926 z późn. zm. – dalej jako "O.p.") poprzez zaniechanie językowej interpretacji prawa podatkowego wywodzącego się z prawa cywilnego, a dalej w ramach związanych wynikających z prawa pracy, to jest art. 45 § 1 Kodeksu pracy, - art. 120, art. 121 O.p. poprzez zaniechanie systemowej interpretacji prawa podatkowego wywodzącego się z art. 2 Konstytucji i wyroku Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt K/7/13) (zasady zaufania), - art. 120, art. 121 O.p. poprzez błędną interpretacje wykładni prawa podatkowego wywodzącego się z prawa cywilnego i ustawy o podatku dochodowym od osób mfizycznych, art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., - art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez zignorowanie przez organ odwoławczy postępowania administracyjnego wniosku o dopuszczenie dowodu z dokumentów i z zeznań świadków. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, bądź przekazanie organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. 7. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie uznając wywiedzione w niej zarzuty za bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; skarga zasługiwała na uwzględnienie. 8. Wskazać należy, że zgodnie z ogólną zasadą określenia przedmiotu opodatkowania; w świetle art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f., opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, Jednym ze źródeł przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 ww., ustawy jest wskazany w pkt 1 stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolna, praca nakładcza, emerytura lub renta. Zgodnie z art. 12 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy, za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenie pieniężne ponoszone za pracownika jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych. 9. Jak wynika z bezspornego stanu faktycznego, Sąd Rejonowy dla W. [...] Wydział Pracy Ubezpieczeń Społecznych sporządził protokół ugody sądowej, zawartej pomiędzy Skarżącą a pracodawcą. Zgodnie z zawartą ugodą pozwany M. S.A. z siedzibą W. zobowiązał się zapłacić Stronie kwotę brutto 260.000,00 zł tytułem odszkodowania, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu postępowania sądowego wraz odsetkami ustawowymi w razie uchybienia terminowi zapłaty. W kontekście tego elementu stanu faktycznego sporne pozostaje to, czy wypłacona na podstawie ugody sądowej kwota 260.000 zł korzysta ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 i 3b u.p.d.o.f., czy też stanowi źródło przychodów, o którym wskazano na wstępie. Stosownie do treści ww. przepisów w brzmieniu obowiązującym w rozpoznawanej sprawie wolne od podatku dochodowego są: otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem: a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym, d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c, g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe. Z powyższych przepisów wynika, iż aby określone świadczenie mogło zostać objęte wspomnianym zwolnieniem, winno ono spełniać warunki określone w pierwszej części tego przepisu i nie może być wymienione w katalogu wyjątków od stosowania zwolnienia wymienionych w punktach od a) do g). W świetle art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. wolne od podatku dochodowego są także inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień: a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. W myśl art. 21 ust. 1 pkt 3b lit b u.p.d.o.f. zwolniono od podatku dochodowego inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Przez określenie "inne" należy rozumieć te odszkodowania, czy też zadośćuczynienia, których wprost nie wymieniono w katalogu zwolnień podatkowych. Będą to przede wszystkim zwolnienia inne niż te, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw (por. A. Bartosiewicz, R. Kubacki. PIT. Komentarz. LEX 2015). Należy zauważyć, że zwolnienie odszkodowań od podatku jest związane przede wszystkim z faktem, iż są one formą naprawienia zaistniałej szkody, a zatem nie stanowią realnego przysporzenia majątkowego. Zgodnie z przepisami prawa cywilnego naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Odszkodowanie w zakresie utraconych korzyści (lucrum cessans) nie ma skutku restytucyjnego, dlatego nieuzasadnione byłoby zwolnienie tego rodzaju świadczeń od podatku dochodowego, tym bardziej że utracona korzyść stanowiłaby zasadniczo przychód podatkowy podlegający opodatkowaniu. Stąd też ustawodawca wskazuje, że zwolnieniem podatkowym nie są objęte odszkodowania dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (A. Bartosiewicz, R. Kubacki, jw.). 10. Biorąc pod uwagę powyższe na podstawie zgromadzonego w sprawie należało ocenić, czy wypłacona Skarżącej przez bank kwota jest odszkodowaniem związanym ze stosunkiem pracy w ramach zwrotu utraconych korzyści w postaci wielokrotności nieotrzymanych uprzednio wynagrodzeń, czy też jest formą zadośćuczynienia za szkodę wyrządzoną Stronie. Organy opodatkowując wypłaconą kwotę oraz odmawiając stwierdzenia nadpłaty przyjęły, że środki wypłacone Stronie miały charakter zwrotu należnych wynagrodzeń. Skarżąca w swoich żądaniach podnosi, że kwota ta miała formę zadośćuczynienia za wyrządzoną przez bank jego pracownikowi szkodę. Na podstawie zgromadzonych przez organy podatkowe dowodów przyjąć należy, że stanowisko organów podatkowych w przedmiotowej sprawie jest dowolne i jako przekraczające granicę swobodnej oceny dowodów nieuprawnione. W tym zakresie Sąd zgodził się z zarzutami Strony, że organy podatkowe jednostronnie, z naruszeniem zasady obiektywizmu zgromadziły materiał dowodowy, który miał dowodzić z góry przyjętej tezy o zasadności opodatkowania wypłaconej kwoty. Tym samym za zasadne Sąd przyjął zarzuty naruszenia zasad ogólnych postępowania wyrażonych w art. 120, art. 121 w świetle wykładni art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. Po pierwsze organy podatkowe w sposób pobieżny i ogólnikowy odniosły się do stanowiska Skarżącej zaprezentowanego w przedłożonych przez Skarżącą pismach procesowych, przyjmując wyłącznie za trafne wnioski z elementów technicznych zdarzenia prawnego jakim była wypłata środków tj. faktu przesłania środków na rachunek strony na które było przysyłane wynagrodzenie, faktu zapłaty podatku przez bank jako płatnika. Po drugie, nie przeanalizowano dokumentacji procesowej związanej z zawartą ugodą sądową, pozwu sądowego i innych dokumentów związanych z tym postępowaniem sądowym. Nie przesłuchano w tym zakresie świadków, którzy bezpośrednio brali udział w zawarciu ugody a także samej strony ustalając jakie były podstawy jej żądania i w jaki sposób dokonano kalkulacji kwoty wypłaconej na podstawie ugody sądowej. Tym bardziej, że organy podatkowe same miały świadomość, że wypłacona kwota nie jest wielokrotnością jej wynagrodzenia. Organy podatkowe całkowicie zlekceważyły podniesione przez Skarżącą okoliczności związane z tym, że wypłacona kwota mogła mieć charakter zadośćuczynienia za powstałą szkodę związaną z utratą przez nią zdrowia oraz wartości niematerialnych. Nie przeprowadzono postępowania dowodowego na tą okoliczność. W tym zakresie uznano dokumentację medyczną Skarżącej na okoliczność szkody na jej zdrowiu za nieistotną dla przyjęcia podstawy wypłaconej kwoty. 11. Konkludując należy stwierdzić, że stan faktyczny w sprawie nie został wyjaśniony w sposób pozwalający na wyrażenie stanowiska merytorycznego przez Sąd administracyjny. Wobec zaistniałych naruszeń przepisów postępowania przyjęcie przez Sąd, że istnieją przesłanki do zwolnienia wypłaconej kwoty byłoby przedwczesne na tym etapie postępowania. 12. Biorąc pod uwagę powyższe naruszenia przepisów postępowania Sąd za przedwczesne uznał stanowisko zaprezentowane w orzeczeniu tut. Sądu administracyjnego z dnia 26 lipca 2017r. sygn. akt III SA/Wa 2219/16 oddalającym skargę na decyzję odmawiającej Skarżącej stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym za 2013. 13. Na marginesie wskazać należy, że organy podatkowe nie odniosły się również do konsekwentnie podnoszonych przez Stronę okoliczności, że "okres wypowiedzenia określony w prawie pracy z uwagi na przepracowanie ponad 3 lat wyniósł trzy miesiące i za taki okres zostało wypłacone wynagrodzenie. Pracownik w okresie wypowiedzenia wykorzystał urlop wypoczynkowy, w pozostałym okresie został zwolniony z obowiązku świadczenia pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Także została wypłacona premia tytułem rekompensaty za bonus z 2011 r. Wszystkie te składniki zostały opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Trzymiesięczny okres wypowiedzenia umowy o pracę przy braku dodatkowych ustaleń wynikających z umowy jest najwyższym okresem przewidzianym przez Kodeks Pracy. W sytuacji w której znalazła się Strona zastosowanie mogłyby mieć dwa zapisy zawarte art. 471 jak i 551 Kodeksu Pracy. Zgodnie z art. 47 1 Kodeksu pracy odszkodowanie za bezprawne wypowiedzenie umowy o pracę, o którym mowa art. 45 Kodeksu Pracy, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie wyższej jednak od wynagrodzenia za trzy miesięczny okres wypowiedzenia. W myśl art. 551 ww. ustawy pracownik może rozwiązać umowę o pracę w trybie określonym także wtedy, gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika; w takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W obu przypadkach Kodeks Pracy przewiduje najwyższe możliwe odszkodowanie, w kwocie stanowiącej równowartość trzymiesięcznego wynagrodzenia czyli tym przypadku 60.000 zł (nie mylić z trzymiesięcznym wynagrodzeniem za okres wypowiedzenia, bo te zostało wypłacone, opodatkowane przez pracodawcę nie stanowi ani przedmiotu sporu ani niniejszego postępowania)." Warte uwagi jest zatem stanowisko Strony, że "gdyby wypłacona kwota odszkodowania ograniczała się do kwoty 60.000 zł nie istniałby problem interpretacyjny w sprawie." 14. Ponownie rozpatrując sprawę organy podatkowe powinny rzetelnie wyjaśnić charakter wypłaconej Skarżącej przez bank kwoty, przyjmując jako istotne dla wyniku sprawy dowody przedłożone przez Skarżącą w toku postępowania sądowego oraz podatkowego. W sytuacji powstania wątpliwości interpretacyjnych w tym zakresie organy podatkowe powinny rozważyć przeprowadzenie środków dowodowych w postaci przesłuchania pełnomocników reprezentujących strony ugody sądowej. Natomiast w przypadku zaistnienia sporu, co do ostatecznego charakteru wypłaconej Stronie kwoty organy podatkowe powinny podejmować decyzje przyjmując zasadę in dubio pro tributario. 15. Odnosząc się do pozostałych aspektów sprawy; Sąd w pełni podzielił argumentację organów podatkowych, co do braku możliwości dokonywania odpisów amortyzacyjnych nieruchomości niewykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej, a także braku możliwości przyjęcia w poczet kosztów uzyskania przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej kwoty 228 zł w postaci abonamentu TV dotyczącego niewynajętego lokalu mieszkalnego. 16. Z uwagi na powyższe naruszenia przepisów postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę uwzględni wskazania Sądu co do potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie. Konsekwencją uwzględnienia skargi stało się orzeczenie - na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a - o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz strony skarżącej poniesionych przez nią kosztów postępowania sądowego, na które składają się kwota uiszczonego wpisu sądowego; kwota zastępstwa procesowego oraz kwota opłaty skarbowej uiszczonej od udzielonego pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło